"Acilde yeşil alan uygulaması kaldırılmalıdır"

 
(21.01.2012 tarih ve 28180 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hakkında)

•    Konu:
o    21.01.2012 tarih ve 28180 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile acil servislerde yeşil alan uygulaması kapsamında değerlendirilip sağlık hizmetleri için katılım payı alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu da kamuoyunda, hastane yöneticileri ve acillerde çalışan doktorlar arasında tartışmalara neden olmuştur.
Bu yazımızda “Herkes İçin Acil sağlık Derneği” olarak konuyu irdeleyip görüşümüz, yorumumuz ve çözüm önerilerini sunmayı amaçladık.

•    İçerik:
Acil serviste muayene olan bir hasta için eğer doktoru kişinin “acil” olmadığına karar verirse, kamu hastanesi acilinde 5 TL, özel hastanelerde ise 12 TL katılım payı ödeyecektir.

•    Sorun:
o    Açıklanan tebliğ kriterlerine göre acil servise başvuran, muayenesi tamamlanan hasta için doktoru; “Hasta acil mi, değil mi ?” şeklinde karar verecektir. Fakat acile başvuran hasta, yakınmasının acil olup olmadığını nereden bilecektir? Baş ağrısı olan bir hastayı ele alalım. Bu basit bir gerilim baş ağrısı olabileceği gibi beyin kanamasına da bağlı olabilir. Aynı örnek göğüs ağrısı yakınması için de geçerlidir. Peki, kişinin göğüs ağrısı nedeni basit bir kas ağrısı ise vatandaş, katkı payı ödeyerek cezalandırılacak mıdır?
o    Hastanın doktoru “acil değildir” kaşesi vurduktan sonra hasta ve yakınları ile karşı karşıya gelecektir. Hasta acil servisten ayrılmadan önce doktoruna, kendi yakınmaları ve hastalığı için hangi kaşeyi vurduğunu soracaktır. Bu da beraberinde tartışmalar ve şiddet riskini artırabilir.
o    Hastaların evraklarına “yeşil – acil değildir” kaşesini basmak acil servislere olan yoğun başvuruyu azaltmayacaktır. SGK verilerine göre her üç hastadan biri acil servise gitmektedir. Acil servislere başvuran hasta sayısı yılda 90 milyona ulaşmıştır. Acile başvuran hastaların % 75’i acil olmayan hastalardır. Oranın yüzde 75’e çıkması pek mümkün değildir; özellikle de üniversite hastanelerinde ve triyajın doğru uygulandığı hastanelerde, beklemenin de etkisi ile yüzde 15-20’yi geçmeyecektir. SGK’nın hangi bilimsel çalışmaya göre yüzde 75 rakamını kullandığı veya örneklemini hangi hastanelerden aldığı belli değildir.
o    Zaman içinde hasta-doktor, hasta-hastane yönetimi, hastane yönetimi-doktor arasında mahkemeleşme oranı artacaktır.

•    Herkes İçin Acil Sağlık Derneğinin konu hakkındaki görüşü ve çözüm önerileri:
o    Acil sağlık hizmetleri ücretsiz olmalıdır. Hasta, gittiği acil serviste acil olmadığı şeklinde kayıt edilirse ödeme yaparak cezalandırılmamalıdır. Hele bir basamak sonrasında masa başında oturan bir bürokrat hastanın sadece faturasındaki “ICD-10” tanı koduna bakarak bu karara varamamalıdır. Sonucunda da hastaneden kesinti yaparak hastane yönetimi cezalandırılmamalıdır.
o    Bazı insanlar kendilerine göre haklı nedenlerle mesai saatleri içinde polikliniklere gidememektedirler (işyerinden izin alamamak, gelenekler gereği eşinin işten gelmesini beklemek vs). Tabii sonra mecburen acil servislere müracaat etmektedirler. Bunu engelleyebilmek ve de acil servislerin yükünü azaltmak için poliklinikler hafta sonları ve mesai sonrası belirli saatlere kadar açık kalabilir, hekimlerin bu saatlerde çalışması özendirilebilir,
o    Halkın acil servisten önce aile hekimlerine, polikliniklere gitmesi konusunda hem Bakanlık hem de sivil toplum örgütleri nezrinde eğitim çalışmaları arttırılarak devam etmelidir.

•    Sonuç:
o    Yeşil alan uygulaması kaldırılmalıdır.
o    Acil sağlık hizmetleri ücretsiz olmalıdır..
o    Vatandaş, doktor ve kurum anlamsız yere, başarılı olması mümkün olmayan bir uygulama için cezalandırılmamalıdır.

Uz. Dr. Ülkümen Rodoplu
Herkes İçin Acil Sağlık Derneği Genel Başkanı
Doç. Dr. Gürkan Ersoy
Herkes İçin Acil Sağlık Derneği Genel Sekreteri