|
Profesör, doçent ve yardımcı doçent atamaları ile yeni kurulan üniversitelere rektör atamasını düzenleyen tasarı, TBMM Başkanlığına sunuldu
Hükümet, yönetmeliklerle belirlenen öğretim üyeliğine yükseltme ve atamalara ilişkin koşulların 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na uyumsuz olması nedeniyle ortaya çıkan sorunları gidermek amacıyla kanun değişikliği tasarısı hazırladı. Tasarıda, yeni kurulan devlet üniversitelerine rektör atanmasına ilişkin yasal boşluk da gideriliyor. 2006 yılından bu yana kurulan yeni üniversitelerde görev yapacak öğretim üyelerinin emeklilik yaşı ise 67’den 72’ye yükseltiliyor.
Bakanlar Kurulu tarafından TBMM'ye sevk edilen Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nda, yeni kurulan devlet üniversitelerinde rektör atamasına ilişkin olarak mevzuatta mevcut olan yasal boşluğun giderilmesi amacıyla, 2547 sayılı kanunda değişiklik yapılıyor. Yapılan düzenlemede, rektör atamasına ilişkin süreçteki seçimlerin bir sonraki kurul veya makam tarafından yapılacak seçimle ilgili olarak, sadece adayların sayısının sınırlanması işlevini icra ettiği vurgulanıyor. Cumhurbaşkanının, üniversite rektörlerini seçme görev ve yetkisi netleştiriliyor.
Tasarıya göre, devlet üniversitelerinde rektör, profesör akademik unvanına sahip kişiler arasından görevdeki rektörün çağrısı ile toplanacak üniversite öğretim üyeleri tarafından seçilecek adaylar arasından cumhurbaşkanınca atanacak. Rektörün görev süresi 4 yıl olacak. Süresi sona erenler aynı yöntemle yeniden atanabilecek. Ancak iki dönemden fazla rektörlük yapılamayacak. Yapılan oylamada en çok oy alan altı kişi aday olarak seçilmiş sayılacak. Yükseköğretim Genel Kurulunun bu adaylar arasından seçeceği üç kişi cumhurbaşkanlığına sunulacak. Cumhurbaşkanı, bunlar arasından birini seçecek ve rektör olarak atayacak.
YÖK 3 aday belirleyecek
Yeni kurulan üniversitelere rektör adayı olarak başvuran profesörler arasından Yükseköğretim Genel Kurulunun seçeceği üç aday cumhurbaşkanlığına sunulacak. Cumhurbaşkanı, bunlar arasından birini seçecek ve rektör olarak atayacak. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör adaylarının seçimi ve rektörün atanması ilgili mütevelli heyet tarafından yapılacak.
Yardımcı doçentliğe ek şartlar
Tasarıya göre, üniversitelerin gelişmişlik düzeyi itibarıyla yardımcı doçentlik kadrosuna atanabilmek için aranan asgari şartların yanında ek koşullar da getirilecek. Ancak, bu ek koşulların Yükseköğretim Kurulunun onayı alınmak suretiyle, özellikle bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıklar göz önünde bulundurularak belirlenmesi, ayrıca objektif ve denetlenebilir nitelikte olması gerekiyor.
Doçentlik sınavı
Tasarı, doçentlik sınavının nasıl yapılacağını da düzenliyor. Doçentlik sınavına girmek için başvuruda bulunan kişilerde aranan koşulların eşitlenmesi hedeflenen düzenlemeye göre, doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda bir kere açılacak. Adaylar, Üniversitelerarası Kurulun tespit edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula gerekli belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvuracak. Doçentlik sınavına başvurabilmek için, “Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak, Üniversitelerarası Kurulun her bir bilim disiplininin özelliklerini dikkate alarak belirteceği görüş çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği kıstaslar çerçevesinde yapılan merkezi yabancı dil sınavında başarılı olmak” şartları aranacak. Bu sınavın adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmayacak. Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorunda olacaklar.
5 kişilik jüri değerlendirecek
Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit edecek. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması hâlinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilecek.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın akademik çalışmalarının her birini değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderecekler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi hâlinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınacak. Değerlendirmeye esas alınan bu raporların birer örneği, eser incelemesi sonucuna ilişkin bildirim yazısı ile birlikte adaya gönderilecek.
Eser incelemesinde başarılı bulunan aday, doçentlik sınav jürisi tarafından, sözlü sınava tabi tutulacak. Jüri üyeleri, yapılan sözlü sınavın denetlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alacak. Sözlü sınavda başarılı olması hâlinde, adaya ilgili bilim dalında doçentlik unvanı verilecek. Doçentlik sınavına ilişkin esas ve usuller, Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Tam-kısmi statü ayrımı yok
Tasarıda, doçentlik kadrolarına ilişkin “devamlı ve kısmi statü” ayırımı kaldırılıyor. Üniversitelerin gelişmişlik düzeyi itibarıyla doçentlik kadrosuna atanabilmek için ek koşullar arayabilmesine imkân tanınıyor.
Buna göre, bir üniversite biriminde açık bulunan doçentlik kadrosu, rektörlükçe, isteklilerin başvurması için ilan edilecek. Müracaat eden adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilecek. Bu profesörler, adaylar hakkında ayrı ayrı mütalaalarını rektöre bildirecekler. Rektör, bu mütalaalara dayanarak, üniversite yönetim kurulunun görüşünü de aldıktan sonra atamayı yapacak.
Üniversiteler ek şart koyabilecek
Üniversiteler, doçentlik kadrosuna atama için, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, özellikle bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilecekler.
Doçentlik sınavıyla ilgili mevcut Yasa’daki hükümler, Tasarı yasalaşıp yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış doçentlik başvuruları için uygulanmaya devam edecek.
Profesörlük atamaları düzenlendi
Tasarı ile profesörlüğe yükseltilerek atamaya ilişkin esas ve usuller yeniden düzenleniyor. Buna göre, profesörlük kadrosuna atanabilmek için aranan asgari şartların yanında ek koşullar aranabilecek.
Profesörlüğe yükseltilerek atamada, doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak gerekecek. Ayrıca, doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün yayınlar veya çalışmalar yapmış olma şartı da aranacak.
Profesörlüğe yükseltilerek atama yapılabilmesi için, üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde atama yapılacak olan profesörlük kadroları, rektörlük tarafından ilan edilecek. Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili beş profesör seçilecek. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazacak ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirecek. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapacak.
Emeklilik yaşı 72
Tasarıyla öğretim üyelerinin emeklilik yaşı da 72'ye yükseltiliyor. Öğretim üyelerinin emeklilik yaşı, 2006 yılından sonra kurulan devlet üniversitelerinde görev almaları şartıyla 72 yaşın doldurulduğu tarih olacak. Uygulama 31 Aralık 2015 tarihine kadar sürecek. Ankara
|
