|
Kliniklerimiz sayfasının bu haftaki konuğu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Deontoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Berna Arda
Kliniğinizin tarihçesini anlatır mısınız?
Cumhuriyet döneminin ilk tıp fakültesi olan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinin ilk bölümlerinden biri 1946 yılında açılan Deontoloji Anabilim Dalıdır. Tıp etiği, tıp tarihi ve tıp metodolojisi anabilim dalının ilgilendiği başlıca alanlardır. Anabilim Dalı, Türkiye’de tıp etiği ile ilgili bazı girişimlerin başlatılmasında ve yerleştirilmesinde etkili bir role sahiptir. Bunlardan birisi 1994 yılında Türk Tabipleri Birliği Etik Kurulunun oluşturulması, bir diğeri aynı yıl Türkiye Biyoetik Derneğinin kurulmasıdır. Her iki oluşum içinde de Anabilim Dalının öğretim elemanları kurucu üye olmuş ya da başkanlık ve sekreterlik gibi önemli görevleri üstlenmişler, aynı zamanda meslek kimliğinin çeşitli saldırılara karşı korunmasında ve disiplin soruşturmalarının yürütülmesinde önemli bir yere sahip olan tabip odalarının onur kurullarında da başkan, başkan yardımcısı gibi görevler üstlenmiş ya da rutin işleyiş sırasında soruşturmacı olarak görev almışlardır. Özellikle mezuniyet sonrası tıp etiği eğitimi bağlamında, Türkiye’nin birçok yerinde çeşitli uzmanlık derneklerinin ulusal kongrelerinde pratisyen hekimlere, çeşitli meslek gruplarına ya da genel olarak halka bilgilendirici nitelikte konferanslar vermiş, panellere katılmış, kurslarda eğitici olarak görev almış, radyo ve televizyon programlarına katılmış ve bu programlara danışmanlık yapmışlardır. Bunun dışında Anabilim Dalının öğretim üyeleri ilaç araştırmalarına yönelik yerel etik kurullarda üyelik görevlerini de sürdürmüşlerdir.
Deontoloji Anabilim Dalı Türkiye’de ulusal düzeyde tıp etiği başta olmak üzere, alanına giren konularda akademik ve bilimsel toplantıların düzenlenmesinde etkili rol oynamakta, bunun yanısıra toplantılara sunulan akademik çalışmaların zaman yitirilmeden kitaplaştırılmasına özel bir önem verilmektedir. Bu bağlamda editörlüğü yapılarak yayınlanmış çok sayıda kitap bulunmaktadır.
Biriminizde kaç yıldır asistan eğitimi veriliyor?
TUS’la 1987 ile 2004 arasında, doktora programı ile 1988’den beri asistan eğitimi verilmektedir.
Akademik kadronuz kaç kişiden oluşuyor?
Anabilim Dalımızda üç öğretim üyesi ve iki araştırma görevlisi çalışıyor.
Yardımcı personel durumunuz nedir?
İki yardımcı personelimiz var.
Eğitim programınız nedir?
Anabilim Dalımız tıp fakültesi, diş hekimliği fakültesi ve sağlık meslek yüksek okullarında ‘Deontoloji’, ‘Etik’ ve ‘Meslekte kişilerarası ilişkiler’ derslerinin yürütülmesinden sorumludur. Lisansüstü eğitim olarak da ‘Tıp Etiği ve Tıp Tarihi’ doktora programı yürütülmektedir. Bölümümüzde ‘Mezuniyet sonrası sürekli etik ve tarih eğitimi”ne yönelik iki ayrı seminer programı bulunmaktadır ve bu programlar 1988 yılı başından beri sürdürülmektedir. “Tıbbi Etik Sorun Tartışmaları” ile “Konukevi Çevresi Seminerleri”nin yıllık programları o öğretim yılı başında belirlenmekte ve fakülte içerisinde ve üniversitenin öteki fakültelerine duyurularak katılım sağlanmaktadır.
Asistan eğitiminde kullanılan çekirdek eğitim müfredatınız var mı?
Evet. Türkiye Biyoetik Derneği çalışmaları kapsamında oluşturulmuş bir müfredat vardı. Ancak Tıpta Uzmanlık Tüzüğü kapsamından alanımız çıkarıldıktan sonra uygulanamamıştır. Bölümümüzün kendi oluşturduğu alanın temel bilgilerini içeren ve gelecekte bu alanda akademisyen olması amacı ile yetiştirilen kişilere alana ilişkin sorunlara yaklaşım, eğitim ve araştırmacı görevlerini yerine getirmelerinde gerekli becerileri kazandıran bir eğitim müfredatımız vardır. Bu müfredat bölümümüzün bu alanda lisansüstü eğitim konusundaki uzun süreli deneyimleri doğrultusunda gelişmiş, güncellenmekte ve şu anda alanda yetkin bir konumdadır. Eğitim programı bambaşka bir temelden ‘Tıp eğitiminden’ sosyal bir alana gelen asistanlar için bir altyapı oluşturacak şekilde yoğun, farklılıklar dolayısıyla biraz zorlayıcı ve oldukça kapsamlı bir program.
Biriminizde standart asistan karneleri uygulanıyor mu?
Evet. Tababet İhtisas Tüzüğü’ ne göre asistan eğitimi için alanımıza özgü bir karne hazırlanmıştır.
Rotasyon uygulamalarınızı nasıl yapıyorsunuz?
Böyle bir uygulamanın yararlılığı bizim tarafımızdan görülmüş ve buna ilişkin hazırlıklar yapılmıştı. Ancak böyle bir rotasyonun, Uzmanlık Tüzüğü’nden çıkarılma sonrası gerçekleştirilme olanağı zaten kalmamıştır. fiu an doktora eğitimimiz, alanımızın interdisipliner yapısına uygun olarak gerekli donanımı öğrencilerine kazandırmak adına, alana yakın anabilim dalları ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü ile yakın işbirliği kurarak enstitü dersleri, doktora dersleri çerçevesinde ortak çalışmalar ve farklı anabilim dallarından ders alınması ve benzeri eğitim etkinlikleri sunmaktadır.
Eğitimde kullandığınız araç-gereçlerle ilgili durumunuz nedir?
Alanımızın çalışmalarında ihtiyaç duyduğu temel gereksinimler alana dair gelişmelerin takibi ve bunlarla ilgili araştırma, görüşlerimizin paylaşılmasıdır. Bu noktada alana ait yazılı eserleri içeren geniş bir kütüphanemiz, süreli yayınlarımız, araştırma görevlilerimiz için internet bağlantılı ve Ankara Üniversitesi e-kütüphane uygulaması erişimli bilgisayarlarımız mevcuttur. Araştırma görevlilerimiz yine bilgisayarları aracılığı ile iletişim ve yazım işlerini de gerçekleştirmektedir. Doktora derslerimiz kütüphanemizin de yer aldığı seminer salonumuzda barkovizyon gibi çağdaş olanakların bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilmektedir. Bunlardan hareketle şu an için eğitim için yeterli araç gerecimiz bulunduğunu düşünüyor, olanakların daha da iyileştirilmesi ve korunması gerektiğini vurgulamak istiyorum. Doktora öğrencilerimize Üniversitemizin Sağlık Bilimleri Enstitüsü tarafından verilen entegre dersleri ile araştırma projesi hazırlama ve sunma becerisi kazandırılmakta, onların araştırmalarına destek verebilecek fakülte dışı kaynaklara ulaşma olanağı sağlanmaktadır.
Son bir yıldaki yurt dışı yayın sayılarınız nedir?
Anabilim Dalımızın 2005 yılında, 3 tam metinli makale ve 7 sözel bildiri olmak üzere toplam 10 uluslararası yayını bulunmaktadır.
Kongrelere katılabiliyor musunuz?
Fakültemiz yabancı dilde yayın yapan ve belirli dizinlerde yer alan dergilerde yayın yapmış olan öğretim elemanlarını kongrelere katılım konusunda desteklemektedir. Ancak şu an için destek bundan ibarettir ve çoğu zaman özellikle araştırma görevlilerimiz yurt dışı kongreleri hiç takip edememekte, yurt içi etkinliklere de kendi giderlerini kendileri karşılayarak dahil olabilmektedirler.
Son 5 yılda istifa eden asistan var mı?
Hayır.
Aranıza yeni katılan bir uzman ya da asistan döner sermayeden ne kadar pay alıyor?
Asistanlar döner sermayeden 300-350 YTL civarında pay alıyorlar.
Aranıza yeni katılacak asistanlara vermek istediğiniz bir mesaj var mı?
Tıbbın deontolojisi ve etiği, hekimlerin bu konuda ciddi emek vermeleri gereken bir disiplindir. Özellikle klinik dışı bir alanda uzmanlaşma niyeti olan, tıp öğrencileriyle birlikte olmaktan mutluluk duyacak genç meslektaşlarımın bu alanı da düşünmelerini tavsiye ederim. Akademik yükselme ve iş olanakları açısından dalımızın cazip bulunduğunu vurgulamak isterim. Alanından kopmadan (tıp), kendini geliştirme olanağını arayan, kendine bakmaktan ve sorgulamaktan rahatsız olmayan herkesin bu alanı sevebileceğini düşünüyorum. Deontoloji, farklı konulara ilgi duyan, okumayı ve yeniliği seven insanlara çok şey sunabilen bir alandır. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi fizik koşulları ile de çok güzel bir iş yaşamına olanak sağlamaktadır. Emek vermiş saygın kişileri, binası, tarihi ile böyle bir kurumun parçası olmak azımsanmayacak bir şeydir diye düşünüyorum.
Teşekkürler
01/10/2007
Klinikte görevli öğretim üyeleri: Prof. Dr. Berna Arda, Prof. Dr. N. Yasemin Oğuz Doç. Dr. Serap fiahinoğlu.
Araştırma görevlileri:
Dr. Önder İlgili, Dr. Volkan Kavas.
|
