Görüşlerine çok önem verdiğim profesyonel sağlık yöneticisi olan sevgili kardeşim 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu üzerindeki çalışmalarını benimle paylaştı.
Bu durumda yapılması düşünülen değişiklikler Genel Sağlık Sigortası (GSS) açısından konunun yeni baştan tartışılmasını gerektiriyor.
* * *
1. Sevk Zinciri Yaptırımı Kaldırılıyor: 5510 sayılı Kanun ile 3359 sayılı Kanun'un 3. maddesinin iptaliyle sevk zincirine uymamamın hiçbir yasal yaptırımı kalmadı. Talep kontrolü için de ayrı bir öneme sahip olan sevk zincirinin uygulanmaması halinde ortaya çıkacak finansal yükten yine büyük ölçüde bu hizmetten yararlanan vatandaşlar zarar görecek.
2. Maliyetleri SGK'nın Fiyatları Üzerinde Olan Sağlık Hizmeti Sunucusundan Alınan Sağlık Hizmeti Bedelleri Ödenmiyor: Bu değişiklik 2005 yılında kadar yürütülen ve hastanelerin Sağlık Bakanlığına devri ile sonuçlanan SSK uygulamalarına geri dönüşü ifade ediyor. Düzenleme sadece tedavi hizmetlerini değil tüm ilaç, tıbbi malzeme, tetkik ve görüntüleme gibi tüm sağlık hizmetlerini de kapsıyor. Kişilerin vergiler dışında, sadece sağlık hizmetleri için ödedikleri GSS primleri zorunlu olurken, sağlık hizmetlerinin sunumunda tercihlerin göz ardı edilmesi, sisteme olan güveni ve bağlılığın azalmasına neden olması kaçınılmaz.
3. Sözleşmeli Özel Kurumlara SUT Fiyat Listesi’nin yüzde 20'si Kadar Fark Alma Hakkı Getiriliyor.
4. Otelcilik Hizmetlerinde ve Öğretim Üyesi Tarafından Sunulan Sağlık Hizmetlerinde Uygulanan 2 Kat Tavan Uygulaması Kaldırılıyor: Sadece kamu sağlık tesislerine otelcilik hizmetleri ve öğretim üyesi tarafından sağlanan sağlık hizmetleri için fark alınması imkanı getiriliyor.
5. İdari Para Cezası Uygulaması Kaldırılıyor: Söz konusu fiilleri işleyenlere sözleşme feshi ile yaptırım uygulanması idari para cezasının kamu sağlık tesislerine uygulanmaması sonucunu doğuracak. Kamu sağlık tesislerinin GSS kurallarına uyum konusunda gereken özen ve dikkati göstermelerini sağlamakta önemli bir yaptırım imkanı da kalmadı.
6. Sözleşme Feshinde Süre Sınırlaması Kaldırılıyor: Sözleşme feshinde de süre sınırlaması tamamen kaldırılarak, idarenin takdirine bırakıldı. Bu da ya sürelerin uygulanmaması sonucunu doğuracak ya da tüm nüfusun GSS kapsamına alındığı bir uygulamada, sağlık hizmeti sunucuları oldukça ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Yeni düzenleme süresiz olarak sözleşme feshine de olanak sağlanıyor.
7. Fiyat Tarifelerinin Belirlenmesinde Sosyal Tarafların Görüşünün Alınması Zorunluluğu, İsteğe Bağlı Hale Getiriliyor: Bu düzenleme fiyat listelerinin tek taraflı ve sosyal paydaşların görüş ve önerilerine sunulmadan karar alınacağı endişesini doğuruyor.
8. SGK Sağlık Hizmetlerinin Satış Fiyatlarını Belirleme Görevini/Riskini Üstleniyor: Bu bir finansman kurumunun işlevi olmadığı gibi, finansal açıdan sürdürülebilirlik adına getirilen çok da zorlu bir görev ve uygulamada ciddi sıkıntı yaratır. Tüm hizmetlere üst tavan getirilmek istenmesi SGK'nın, her türlü ilaç, tedavi, malzeme, laboratuvar, radyoloji, ameliyat yöntemleri için ödeme yapmak zorunda kalacağı bir yapıya gitmesine neden olur. Kurumun belirlediği tavanı geçen bu hizmetlerde, ya kişiler bu hizmetleri hiç alamayacak ya da tavanı aşan tutarın yasaklanması nedeniyle çözülemeyen bir sorunla karşılaşılacak. Düzenleme fiyatın piyasada oluşumuna engel olarak, tüm riskin SGK tarafından üstlenilmesine ve tüm fiyatların sürekli artış baskısı altında kalmasına neden olacak.
9. Kamu Sağlık Tesisleri de Hastadan Fark Almaya Başlıyor: Bu düzenleme ile kamu sağlık tesisleri, üçüncü bir finansman kaynağı olarak vatandaşlardan fark alırken vatandaşlar her aşamada para ödemiş oluyor. GSS'nin geldiği bu son aşamada yapılmaya çalışılan değişiklikler, hem sosyal devleti gömüyor, hem de finansman yapısının sürdürülebilirliği açısından oldukça risk taşıyor. Konunun yasalaşma sürecinde tekrar değerlendirilerek, uluslararası sözleşmeler, Anayasa’mız ve GSS Yasası gereği güvence altına alınan sağlık hakkının uzun erimli bir finansman sistemi içinde var olmasına imkan verilmelidir. |
