|
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Deontoloji, Tıp Etiği ve Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdem Aydın.
* Anabilim dalınızın tarihçesini anlatır mısınız?
Deontoloji, Tıp Etiği ve Tarihi Anabilim Dalı, 6 Temmuz 1998 tarihinde benim göreve başlamamla birlikte kuruldu.
* Akademik kadronuz kaç kişiden oluşuyor?
Akademik kadromuz iki kişiden oluşuyor. Ben ve öğretim görevlisi asistan arkadaşım çalışıyoruz.
* Yardımcı personel durumunuz nedir?
Bir yardımcı personelimiz var. Hem sekreterlik hem personel işleriyle ilgileniyor.
* Çalışma konularınız neler?
Deontoloji, Tıp Etiği ve Tarihi Anabilim Dalı, etik eğitimi, klinik etik, araştırma etiği, etik kurullar ve biyoetik konularında etik kodların hazırlanması-uygulanması üzerine yoğunlaşıyor. Tıp tarihi alanında ise analitik bir tarih anlayışıyla akademik ve eğitimsel etkinlikler sürdürülüyor. Anabilim Dalı’nın çalışma konuları arasında tıbbi deontoloji, tıbbi etik (hekim-hasta ilişkisindeki etik ögeler, klinik etik, araştırma etiği, hasta hakları, etik kurullar), biyoetik (genetik araştırmalar, organ aktarımları, üreme teknolojisine ilişkin etik konular, ötanazi, kopyalama hayvanlar üzerindeki tıbbi araştırmalar, sınırlı kaynakların dağılımı), tıp tarihi (dünya tıp tarihi, İslam tıp tarihi, Türk tıp tarihi) ve bilim tarihi gibi konular yer alıyor.
* Araştırmalarınızı yürütürken zorlukla karşılaşıyor musunuz?
Tıp etiğinde kaynak yetersizliği karşımıza çıkan en önemli problem. Türkiye’de kaynaklara ulaşmak masraflı ve zahmetli. Süreli yayınları ve kitapları temin etmeye çalışıyoruz. Tıp tarihinde de kaynak sorunu ile karşı karşıyayız. Özellikle Osmanlı tıbbını araştırmak için aşılması gereken engellerden biri Osmanlıca dil sorunu.
* Eğitim programınız nedir?
Tıp Fakültesi dönem 1, dönem 2 ve dönem 3’lere 10’ar saatlik ders veriyoruz. Dönem 1’de tıp tarihi, dönem 2’de genel tıp etiği, dönem 3’lere tıbbi etik, biyoetik eğitimi veriliyor. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde asistan etik eğitimini başlattık. Diğer fakültelerden gelen asistanların etik konusundaki bilgileri farklı düzeyde oluyor. Bunu iki günlük bir kursla tamamlamaya çalışıyoruz. Dört yıl önce başlayan kursta temel etik konuları, yayın-araştırma etiği, etik kurallar, mahremiyet, gerçeğin söylenmesi, ötanazi, genetik çalışmalar gibi konular hakkında eğitim veriliyor. Ayrıca sürekli tıp eğitimi programı kapsamında Hasta Hakları Kursu düzenliyoruz. Bu sene 3’üncüsü düzenlenen kursa hekimler dışında hukuk, felsefe, hemşirelik gibi alanlardan da katılanlar oluyor. Kurs sonunda sertifika veriyoruz.
* Asistan eğitimini nasıl veriyorsunuz?
İki yıl önce çıkarılan Tıpta Uzmanlık Tüzüğü ile bizim alanımız uzmanlık dalı olmaktan çıkarıldı. Yeni hazırlanan tüzük taslağına girmesi için çalışıyoruz. Araştırma görevlisi artık doktora yoluyla alınabiliyor. Mevcut durumda TUS sınavını kazanarak göreve başlamış bir araştırma görevlisi bulunuyor. Kısa zamanda bir doktora programı açmayı planlıyoruz. Normal eğitim süresi uzmanlıkta iki, doktorada dört yıl. Uzmanlık eğitimi sırasında zorunlu rotasyon yok. Deontoloji ve Tıp Tarihi alanı tıbbın öteki disiplinlerine göre kendine özgü konu alanları ve kapsamı bulunan, disiplinlerarası çalışmayı gerektiren bir alan. Bir araştırma görevlisi eğitim sürecinde felsefe, hukuk, metodoloji, tarih, toplum bilimleri gibi tıp dışı çeşitli konuların eğitimini alıyor. Bununla birlikte tıptaki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin yakından izlenmesi de gerekiyor. Bilimsel ve teknik gelişmelerin insani değerler üzerindeki yansımaları eğitim sürecinde işleniyor. Klinikte hekim-hasta ilişkisinde ortaya çıkan etik sorunlara nasıl yaklaşılması ve çözüm önerilerinin nasıl geliştirilmesi gerektiği eğitim programının esaslarından. Araştırma görevlileri eğitimleri sırasında tıp etiği alanında dünyadaki gelişmeleri ve bu gelişmelerin yansımaları hakkında da eğitilir.
Tıp tarihinde ise, insanlık tarihinin gelişimine bağlı olarak tıp ve sağlık alandaki gelişmeler konu edilir. Tarih boyunca, tıptaki uygulamalar, yaklaşımlar, buluşlar, hekim ve sağlık kurumları, tıbbi gereçlerle ilgili olarak araştırma görevlisinin eğitimi sağlanır.
* Bilimsel yayın durumunuz nedir? Kongreleri takip edebiliyor musunuz?
Kongreleri takip etmeye çalışıyoruz. Ulusal olarak yılda 1 ya da 2 seminer-kongre düzenleniyor. Bizim anabilim dalımız dışındaki diğer alanlar da kongrelerinde tıp etiğine yer veriyor. Bu kongreleri yakından izliyoruz. Alanla ilgili tıbbi yayın yapmak geçmiş yıllarda daha zordu. Bu alanda Türkiye Klinikleri Tıp Etiği Dergisi’nin önemli bir yeri oldu. Anabilim dalımızda tıp tarihiyle ilgili 4 uluslararası yayın yapıldı.
* Kliniğinizi seçecek asistanlardan beklentileriniz nelerdir?
Alanımız diğerlerinden farklı. Tıp fakültesi mezunları, deontoloji, tıp etiği ve tarihine fazla ilgi göstermiyor. Etik-tarih sosyal konularla ilgili. Tıp eğitiminden geçmiş biri için bu alana kaymak zor oluyor. Bu alanı seçecek asistanların, kendilerini iyi bir özdenetimden geçirmeleri gerekiyor, sosyal bilimleri seviyorlar mı? Klinik hekimlik ve tıbbın bilimsel-teknolojik yönünü seven hekimler için bu alan çok tercih edilen bir alan değil. Burayı seçecek olanların bu ayrımı iyi yapması gerekir. Severek de yapsanız anabilim dalımızın kendine göre zorlukları var. Etik ve tarihin bir arada olması nedeniyle sınırı yok.
|
