|
Tam gün çalışma, özel muayenehanesi olan ve olmayan hekimleri böldü. Bazı hekimlere göre, hastaneden gelen hasta desteği olmaksızın da muayenehaneler işletilebilecek. Bazı hekimlerse, muayenehanelerin “desteksiz” varlık gösteremeyeceğini düşünüyor
Fatma Ergüzeloğlu/Ankara
Tam gün çalışmaya geçilmesiyle birlikte çok az sayıda özel muayenehanenin hayatta kalmayı başarabileceğini belirten başhekimler, yasanın bir an önce çıkartılmasını istiyor. Özel muayenehane açmanın imkansız hale getirildiğini belirten bazı hekimler, muayenehaneye gelen ve hastaneye giden hasta profilinin birbirinden farklı olduğuna işaret etti. Bazı hekimler ise, tam gün çalışmanın yasalaşması durumunda muayenehanelerin hasta sayısı yönünden olumsuz etkilenmeyeceğini savunuyor.
Medimagazin’in hekimlere ve sağlık çalışanlarına yönelttiği anket sorusunu hekimler yanıtladı. Web sayfasında 1464 kişinin yanıtladığı “Devlet veya üniversite hastanesinden hasta desteği olmaksızın muayenehaneler işletilebilir mi?” sorusuna yüzde 65 oranında katılımcı “hayır” derken yüzde 35’lik bir kesim “evet” dedi.
Sağlık Bakanlığı Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Murat Polat, tam gün uygulamasını desteklediğini belirterek, “Yasa çıksa, ‘Ben kendi başıma hiç destek almadan muayenehaneyi devam ettiremem’ diyen sayısı bir hayli artacaktır. Şu andaki muayenehaneler en az yüzde 50-70 oranında kapanacaktır” dedi. 2007’de, hastanelerinde görev yapan klinisyenlere 4350 YTL net ek ödeme yapıldığını belirten Polat, kamuda aldığı ücretin yetmediğini düşünen hekimlerin özelde serbestçe çalışabileceğini ifade etti. Murat Polat şöyle konuştu:
“Hekim hem 4500 – 5000 YTL ek ödeme alacak, hem maaşını alacak, hem de bu rakamın kendine yetmediğini iddia edecek. Eğer yetmiyorsa zaten kamudan çekilir, muayenehane işletir. Tam gün yasasının çıkması lazım. Aksi takdirde hasta, ‘Hocanın-uzmanın muayenehanesine gideyim, birkaç kuruş fark vereyim ve hastanede daha erken ameliyat sırası alayım veya hastanede bizimle asistan değil direkt hoca ilgilensin’ mantığı oluşuyor.”
Emekliliğe yansıyacak oran arttırılmalı
Öğretim üyesinin hastanede kaldığı takdirde tüm zamanını, enerjisini hastane için harcayacağını belirten Polat, yasanın çıkması durumunda muayenehane işletmenin zorlaşacağını bildirdi. Başhekim şunları söyledi:
“Şu anda saat 15-16:00 oldu mu hemen her uzman muayenehanesine gidiyor, bekleyen hastası var. 3,5 yıl önce başhekim olduğum zaman, başhekimlikle özel muayenehaneyi bir arada yürütmek zor olacağı için tercihim başhekimlikten yana oldu. Devletin verdiği paranın yeterli olduğunu düşünüyorum. Belki sadece emekliliğe yansıtılacak kısmı arttırılabilir, bu yönde bir formül bulunabilir. Çünkü şu anda ek ödeme ve maaşı alsak bile bu emekliliğe yansımıyor. Bu husus düzeltilirse yetebilir diye düşünüyorum.”
“Üniversite, sayemizde para kazanıyor”
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Oftalmoloji Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik, hastanelerin özel muayenehaneleri “beslemesinin” söz konusu bile olamayacağını belirterek, “Üniversitemizde birçok öğretim üyesi var. Öyle hastayı hastaneden alıp da özel muayenehaneye götürme durumu olmaz. Oysa tam tersine, diyelim ki, hasta fakirdir, özel muayenehaneye geliyordur ve size muayene ücreti veriyordur; buna karşın özelde ameliyat imkanı yok. O zaman sosyal konumunu gündeme getirmek için hastayı üniversiteye alıyoruz. Üniversite bizim sayemizde fazladan para kazanıyor. Üniversitenin kazancı oluyor aslında” diye konuştu.
“Muayenehane açma şansı bitirildi”
Hastaneye gelen hastaları muayenehaneye transfer eden hekimlerin az sayıda da olsa mevcut olduğunu belirten Tamçelik, eskiden maddi durumu iyi olan hastalar kamuyu tercih ettiği halde artık maddi açıdan zayıf durumda olan kişilerin üniversite ve devlet hastanelerine geldiğini söyledi. Tamçelik, tam gün uygulamasına geçildiği takdirde muayenehanelerin hasta yönünden etkilenmeyeceğini savunarak, “Muayenehaneler, hükümetin uyguladığı politikalardan etkilenecek. Yeni getirilen düzenlemelerle yeni bir uzman hekim arkadaşımızın muayenehane açma şansını tamamen ortadan kaldırdılar” dedi.
“Zorunda kalırsam özeli tercih edeceğim”
Tam gün yasasının yürürlüğe girmesi durumunda tercihinin ne olacağı sorusuna karşılık Tamçelik şunları söyledi:
“Ben çok idealist bir insanım. Özeli tercih etmek beni çok üzer ama çok zorunda kalırsam tabii ki ayrılacağım üniversiteden. Benim hobim üniversite, yıllardır emek vermişim, bölümümü bir yerden alıp bir yere getirmişim. Türkiye’yi sadece Cerrahpaşa’da değil, yurt genelinde göz tansiyonu konusunda yukarılara taşımışım. Bu, elbette üzer beni. Ama bu sistemle de gitmez. Kamu kurumlarındaki alet edevat çok yetersiz. Para kazanma açısından da düşünmüyorum, salt bir inançla kamu kurumunda çalıştığınızda ister-istemez alet yönünden eksiğiniz oluyor ve dışarda çalışan normal hekimlere göre beceri-bilginiz azalıyor. Bilgileri ancak kitaplarda görme şansınız oluyor veya yurtdışına gittiğinizde toplantılarda görebiliyorsunuz. Bizde mesela bir alet alınıyor, yeni versiyonları çıktığı takdirde kurumun buna uyum sağlaması mümkün olamıyor. Altyapı için bile bu kadar az para harcanıyorken kamu kurumlarında sağlık sunumunun yukarıya çıkarılması mümkün gözükmüyor.”
Özelin ve kamunun hastası farklı
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kubilay Varlı da, hastane ve özel muayenehane hastasının farklı olduğunu belirterek, “Genellikle hastaneye giden hasta muayenehaneye pek gelmek istemez, muayenehaneye giden hasta da hastaneye pek gelmek istemez. Ama muayenehaneye gelen pek çok hastayı hastaneye göndermek isterseniz bile gitmek istemezler” diye konuştu. Muayenehaneye gelen hastanın özel kurumlarda işini görmek isteyeceğini kaydeden Varlı, hastanın eğer imkanı varsa bunu kullanmak isteyeceğini belirtti. Varlı, hastaneye gelen hastanın özel muayenehaneye gönderilmekten hoşlanmayacağını ifade ederek şunları söyledi:
“Bu iki nedenle olur; ilkinde hastanın maddi imkanı yoktur; ikincisi de, hasta hastaneye gelmişken neden kalkıp muayenehaneye gitsin? Ne kadar iyi niyetli olursanız olun, hastanede hastanızla yeterince iyi ilgilenemiyor olabilirsiniz. Çünkü hasta çok vakit alır. Fakat muayenehanede hastanın gerektiği kadar ilgilenilme imkanı vardır.
Bunun dışında hastanın özel muayenehaneye teşvik edilmesini kınıyorum. Sağlık Bakanının bile, ‘Muayenehaneden geçmeyen hasta hastaneye yatmıyor’ yönündeki söylemini mesleğimize hakaret addediyorum.”
“Muayenehaneler pratikte kapatılıyor”
Varlı, tam gün yasası çıktıktan sonra muayenehanelerde bir miktar hasta kaybının olabileceğine işaret etti. Muayenehanelerin teorik açıldığını ama aslında pratikte kapatıldığını belirten Varlı şöyle konuştu:
“Yasa tasarısında ‘Muayenehanede tam gün çalışan hekim başka hiçbir sağlık kurumunda çalışamaz’ deniliyor. Bu ne demektir? O zaman ben burada gördüğüm hastayı takip edemeyeceksem neden hasta bana gelsin? Burada bir cerrah muayenehanede gördüğü hastayı nerede ameliyat edecek? Muayenehanelerin elbette kaybı olur ama özellikle önü kesilirse kaybı olur. İsteyen istediği yerde istediği hekime muayene olur. Bu hasta haklarında da hekim haklarında da böyledir.”
“Hekim, emeği ucuzlatılarak, çaresiz bırakılıyor”
Tam gün yasası çıktığı takdirde kararının ne yönde olacağını henüz bilemediğini belirten Varlı, “Şu anki taslakla düşünmek istemiyorum. Çünkü bu taslağın nasıl kanunlaşacağını bilemiyoruz” diye konuştu. Tam gün yasasının hekimleri “tercihe zorlamadığını” sadece “zorladığını” söyleyen Varlı şunları söyledi:
“Bakanlık bana hiçbir tercih bırakmıyor. Ben muayenehanemde oturmayı tercih edebilirim ama muayenehaneyi öyle bir tanımlıyor ki, hiçbir şey yapamıyorsunuz, o durumda bana tercih hakkı bırakmıyor. Bunun sebebi de hekim emeğini ucuza satın alabilmektir. Hekim mecbur bırakılırsa ya hastanede ya özelde kalmaya, emeği ucuzlayacaktır. Çünkü mecbur kalacak, başka çaresi yok.”
“Popüler hekimlerin muayenehanesi işler”
“Kişiler özel muayene olmak isterler, muayenehaneleri tercih ederler. Ama hastanelerin muayenehaneleri ‘beslediğini’ söylemek yanlış olur” diye konuşan ve ismini vermek istemeyen bir devlet hastanesi başhekimi ise muayenehanelerin kapatılması taraftarı olduğunu ancak popüler olan, halk tarafından tanınan bazı hekimlerin muayenehanelerinin işleyeceğini söyledi. Hastaların kendilerini tatmin etmek amacıyla ve daha iyi hizmet aldıklarını düşündükleri için özel muayenehaneleri tercih edebileceğini belirten Başhekim, bunun da bir hizmet, bir ihtiyaç olduğunu kaydetti. Başhekim şunları söyledi:
“Tam gün yasasına geçildiği takdirde, daha az sayıda muayenehane iş görecektir. Hekimler muayenehanelerine hasta yatışı sağlayamadıkları veya hastane ortamında tedavi yapamayacakları için muayenehanelerini kapatacaklardır ki doğrusu da budur. Ama çoğu hekim de hastaneyi tercih edecektir. Tam gün, uzun zamandır beklenen bir uygulama. Gerçekleşmesini bekliyoruz. ‘Muayenehaneler kapatılacak, tam gün yasası çıkacak’ söylentisi bir-iki senedir var. Artık bir an önce uygulamaya geçmeli.
|
