Derneklerimizi tanıttığımız sayfamızın bu haftaki konuğu Havacılık Tıbbı Derneği Başkanı Doç. Dr. Muzaffer Çetingüç
Derneğiniz ne zaman kuruldu, tarihçesini anlatır mısınız?
Havacılık Tıbbı Derneği, 3 Mayıs 2000 tarihinde Eskişehir’de kuruldu. Hava Kuvvetlerinde 20-25 sene uçuş doktorluğu deneyimi olan 7 emekli hava tabip subay öncülüğünde kurulmuş olmasına karşın, bugün sivil üyelerimizin sayısı asker kökenlileri geçmiştir. Sivil toplum örgütü vurgusunu arttıran bu durum bizi memnun etmektedir.
Derneğinizin genel olarak faaliyet alanları nedir?
Dernek olarak, sivil havacılığımızın bugünkü işlerliği içinde tıbbi nitelikte bazı zafiyet alanları görmekteyiz. Uçuş emniyetini riske sokacağını düşündüğümüz bu zafiyet unsurlarını sivil havacılık kuruluşlarına, ilgili bakanlıklara bilimsel yazılarla, raporlarla bildirmek, çözüm önerileri getirmek gibi öncelikli uğraşlarımız yanında, bu konuda bir bilinç yaratmak, bilgi altyapısı oluşturmak gibi çabalarımız da vardır.
Alanınızda başka dernekler de hizmet veriyor mu?
Havacılık Tıbbı Derneği kendi alanında ilk ve tek sivil toplum kuruluşudur.
Derneğinize kimler üye olabiliyor? Şu anki üye sayınız nedir?
105 üyesi olan Derneğe, yasalarca üyelik engeli olmayan herkesin kuramsal olarak katılabilme olasılığı vardır. Ancak Dernek tüzüğü, üyeliğe kabul prosedüründe yönetim kuruluna yetki verdiği için, şüphesiz üyelik başvurularında bir değerlendirme yapılmaktadır. Derneğin Onursal Başkanı, Ufuk Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Rıdvan Ege’dir. Derneğin 3 onursal üyesi: Eski GATA Komutanı Prof. Dr. Necati Kölan, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fevzi Sürmeli ve ABD’deki 700 bin üyeli FAA’nın sivil havacılık enstitüsü (CAMI) Direktörü Dr. Melchor J. Antunano. Dernek üyeleri arasında 5 sivil pilot, 5 psikolog, 2 hava ambulans teknisyeni, 1 hemşire ve 4 kurum (Memorial Hastanesi, Hava-İş Sendikası, Grup Medika, Red-Star Hava Ambulans Şti.) da bulunmaktadır.
Türkiye’de alanınızla ilgili hekimlerin yüzde kaçı Derneğinize üye?
Havacılık tıbbının elemanları, uçuş doktorları ile hava ve uzay hekimliği uzmanlarıdır. Uçuş doktorları 6 haftalık bir kurs ile hava ve uzay hekimliği uzmanları ise 4 yıllık bir uzmanlık eğitimi ile yetiştirilmektedir. Havacılık tıbbı eğitimi almış kişi sayısı ülkemizde maalesef çok az. 150-200 emekli, 250-300 muvazzaf askeri uçuş doktoru, 38 sivil uçuş doktoru ve 7 hava ve uzay hekimliği uzmanı var. Oran belirlemenin zorluğu nedeniyle, 60 üyemizin uçuş doktoru veya hava ve uzay hekimliği uzmanı olduğunu söylemek yeterli fikir verebilir. Sayının artmasını çok istiyoruz. Çok sayıda uçuş doktoru ve hava-uzay hekimi olursa, uçuşların ve uçucuların tıbbi denetlemeleri çok daha iyi olabilir. Ayrıca bilimsel üretim, araştırmalar, yayınlar, kongreler olabilir. Bu hayalimizin gerçekleşmesinin iki koşulu var gibi görünüyor: İlki üniversitelerimizde hava ve uzay hekimliği bilim dallarının açılması, uzmanlar yetişmesidir. İkincisi de, Ulaştırma Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönergelerle tüm havacılık işletmelerinde uçuş doktoru kadrolarının ihdas edilmesidir.
Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor? Seçimler en son hangi tarihte yapıldı?
Olağan genel kurullar 2 yıl aralıkla yapılmaktadır. 5. Genel Kurul 4 Mayıs 2008’de yapıldı.
Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bir bilimsel yayınınız var mı?
“Havacılık Tıbbı Bülteni” üçer aylık aralarla 2 yıldır yayında olup, 7. sayısına ulaşmıştır. Bu bülten ülkemizde konusunda bir ilktir. Bülten yazılarının bir kısmı Derneğin internet sitesinde de yayınlanmaktadır. Amaç Türkçe’de bulunması imkansız olan havacılık tıbbı konularını ilgilenenlerin istifadesine sunmaktır. Ama söylemeden geçemeyeceğimiz bir üzüntümüz de, böylesi özenle hazırlanmış bir dergiye büyük bütçeli sivil havacılık kuruluşları da, pilotlar derneği de abone olmak ihtiyacı duymamaktalar…
Derneğinizin Yeterlilik Kurulu var mı? Varsa yeterlilik sınavı yapılıyor mu?
Derneğimizin yeterlilik kurulu yoktur.
Derneğinizin düzenlediği kongre ve diğer bilimsel etkinlikler var mı?
Henüz kongre düzenleyecek seviyeye gelemedik, ancak önümüzdeki yıllar için böyle bir hedefimiz var.
Derneğin bilimsel çalışma gurupları var mı?
Şimdilik yok.
Üye olduğunuz uluslararası örgütler var mı? Yapılan ortak çalışmalar nelerdir?
Ortak çalışma yapma aşamasına gelememekle birlikte, üyeliğimizi sürdürdüğümüz iki uluslararası bilimsel kuruluşun isimleri: Aerospace Medical Association (ASMA); European Society of Aerospace Medicine (ESAM). Üyelerimiz bu uluslararası kuruluşların bilimsel toplantılarında bildiriler sunmaktadır.
Dernek gelirleri nelerdir?
Derneğin üyelik aidatları ve bağışlar dışında geliri yoktur.
Aidat gelirleri dernek gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor? Her üye aidat ödüyor mu? Ödenmediği taktirde uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Genel gelirlerin yarıdan fazlasını aidat gelirleri oluşturmaktadır. Onursal üyeler dışında her üyeden aidat talep edilmekte. Ancak çeşitli nedenlerle bu ödemelerini düzenli yapamayanlara üyelikten çıkarılma işlemi uygulanmaktadır.
Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli buluyor musunuz?
Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde geçmişte 2 yıl olan hava ve uzay hekimliği uzmanlık eğitimi süresi, Derneğimizin Sağlık Bakanlığına yaptığı öneri doğrultusunda 4 yıla çıkarılmıştır ve bu süre yeterlidir. Türkiye’de branşınızla ilgili hekim sayısında bir eksiklik veya fazlalık söz konusu mu? Keşke fazlalık olsaydı da, yeni hekimlere istihdam alanları arıyor olsaydık. Hava ve uzay hekimleri ile uçuş doktorlarının, havaalanlarında, hava ambulanslarda, havayolu şirketlerinde, pilot ve diğer uçuş ekiplerinin periyodik muayenelerinin yapıldığı hastanelerde görev alanları vardır. Ama buralarda bu eğitimi almış hekimlerin görevlendirileceğine dair amir hükümler olmadığı için, bu olmayan “kadrolar” boştur. Üniversitelerimizin de havacılığın fizyolojik, psikolojik ve tıbbi konularında araştırmalar yapacak bölümleri ve burada kariyer yapacak uzman hekim kadroları olması gerekirken, mevcut durum itibariyle bir eksiklik söz konusudur. Yani branşımızın sivil kesiminde çok ciddi bir hekim açığı bulunmaktadır. Hava Kuvvetlerinde 1929 yılından beri, 80 yıldır uçuş doktorlarının görev yaptığı, halen TSK bünyesinde 250-300 uçuş doktorunun bulunduğu; buna karşın sivil sektörde TSK tarafından eğitilmiş sadece 25-30 uçuş doktorunun var olduğu göz önüne alındığında, daha geniş uçuş faaliyetleri içinde olan sivil havacılığımızın eksikliği belirgin biçimde ortaya çıkmaktadır. Ülkemizde halen sadece GATA bünyesinde (1986 yılından beri) uzmanlık eğitimi veren bir Hava ve Uzay Hekimliği Anabilim Dalı mevcuttur. Ufuk Üniversitesinde 2008 yılı nisan ayında kurulmuş olan bölüm henüz uzmanlık öğrencisi almamış durumdadır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde ise ön çalışma aşamasındadır.
Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi düşündüğü hedefleri nelerdir?
Bilimsel kongreler düzenlemek, havacılık tıbbı başarı ödülleri vermek, kurulması planlanan Sivil Havacılık Kurumu içinde yer almak, sivil havacılıkta çeşitli tıbbi konularda nihai kararları verecek bir üst kurul (board) oluşturmak; uçuş doktoru kursu tertiplemek, hava ambulans sağlık personelini eğitmek; pilot ve diğer uçuş ekiplerine seminerler vermek…
Teşekkürler.
01-09-2008
Kuruluş tarihi
3 Mayıs 2000
Üye Sayısı
105
Yayınlar
Havacılık Tıbbı Bülteni
Derneğin şubeleri
Yok
Adres
İsmet İnönü Cad. Gürel İş Hanı No: 14/17 Eskişehir
Tel-Faks 0222. 2321243
Web adresi
www.hvtd.org
4 Mayıs 2008 tarihinde yapılan seçimle yönetime gelen Dernek üyeleri
Yönetim Kurulu
Asil Üyeleri
Başkan
Doç. Dr. Muzaffer Çetingüç
(mcetinguc@hotmail.com)
Başkan Yardımcısı
Dr. Abdullah Öksüz
Genel Sekreter
Doç. Dr. Faruk Ildız
Üyeler
Dr. Armağan Başlı Dr. Atilla Soyelçin
Yönetim Kurulu
Yedek Üyeleri
Dr. Hayri Gültekin Prof. Dr. Bilgin Timuralp Doç. Dr. Ahmet Akın Psk. N. Gülay Dönmez Pilot Coşkun Zaim
Denetleme Kurulu Üyeleri
Prof. Dr. Hasan F. Töre Dr. Aytekin Topçu Dr. Şebnem Gökkuşu
Denetleme Kurulu
Yedek Üyeleri Dr. A. Fehmi Gültekin Yrd. Doç. Dr. Ahmet Şen Dr. Dt. Bedri Bamaç
Onur - Etik Kurulu Üyeleri
Dr. İsmet Bilgin Prof. Dr. Hamit Z. Gökalp Dr. Mustafa Morkoyun
Onur-Etik Kurulu
Yedek Üyeleri
Dr. İlhan Uğurtaş Prof. Dr. İbrahim Hızalan Dr. Cudi Canoruç
Aday Belirleme Kurulu
Doç. Dr. Bekir Altay Dr. Fersin Koç Dr. Ahmet Uğurlu
Aday Belirleme Kurulu Yedek Üyeler
Dr. Zafer Çanakçı Dr. Etihan Cantürk Prof. Dr. Hasan Tahsin Keçeligil
|
