Bu yazımda size hitap ederken adımın altında bulunan adreste Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı yazıyor. İlk yazımda da böyleydi; ben bir yere yazı yazdığımda adresimi hep böyle gösteriyorum. Geçen gün kendim ve kurumum adına üzücü bir haber aldım. Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Anabilim Dalımızın adındaki Klinik Mikrobiyoloji kısmının kaldırılarak bundan böyle sadece Enfeksiyon Hastalıkları biçiminde kullanılacağı kararı alınmış. Bunu tam Medimagazin için bir köşe yazısı kaleme almaya hazırlandığım sırada Dekanlığımız tarafından Anabilim Dalımıza gönderilen bir yazıdan öğrendim. Gerekçesi de, kargaşaya neden olmasıymış. Kendime şu soruyu sormadan edemedim: 22 yıldan beri bu uzmanlık dalında çalışırken bu dal bir kargaşaya neden olmamışken birdenbire ne değişti ki, bir kargaşaya neden olsun?
İzninizle olayı şöyle bir gözden geçirelim: Öncelikle böyle bir değişiklik yapılırken tıp fakültelerindeki anabilim dallarının görüşünün alınması gerekmez mi? O dalın uzmanlık derneği olan Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları (Klimik) Derneğinin görüşü de sorulamaz mı? Gerçekten Yükseköğretim Genel Kurulu böyle bir konuda ne kadar bilgiye sahiptir? Tüm bunlara ilave olarak (aşağıda kronolojik olarak görüleceği gibi dalımıza yönelik bu tür taleplerle ilgili hukuki süreçler halen devam etmekte iken) bir celsede böyle ciddi bir karar hangi kriterlere göre alınmıştır? Anabilim Dalımızın halihazırdaki adından hiçbir rahatsızlık duymadığımız gibi tam tersine yıllardan beri büyük bir gururla kullanıyoruz. Bunun devamında da yarar olduğunu düşünüyoruz. Biz branşımızın adının 60 yıldan beri olduğu gibi “Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji” biçiminde devamından yanayız. Bu konudaki tüm yasal haklarımızı kullanacağımızdan şüphe olmasın.
Size şimdi de branşımızla ilgili hukuksal süreci özetlemek istiyorum: tıp fakültelerinde anabilim dalları, Yükseköğretim Kanunu (4 Kasım 1981 tarih ve 2547 sayı) sonrasında ilk kez kurulan üç ayrı bölüme bağlı olarak 1983 başlarında yürürlüğe giren bir dizi düzenleme sonucunda kurulmuştur. O tarihte 18 Nisan 1973’te yürürlüğe girmiş olan Tababet Uzmanlık Tüzüğü geçerliliğini sürdürüyordu. Tıp fakültelerinde anabilim dalı adları seçilirken de büyük ölçüde o Tababet Uzmanlık Tüzüğü’nde geçen uzmanlık dalı adları kullanılmıştır. Temel Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ve Dahili Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı bu sırada kurulmuştur. Tüzük’teki dalların adları, aynı zamanda üniversite dışı eğitim hastanelerinde bir bakıma anabilim dallarının karşılığı olan laboratuvar ve klinik şefliklerinin adlandırılmasına da yaramaktaydı: Mikrobiyoloji laboratuvar şefliği gibi, bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları klinik şefliği gibi.
Bu arada Tababet Uzmanlık Tüzüğü, 23 Kasım 1983’te yürürlüğe giren bir düzenlemeyle kimi uzmanlık dallarının adlarında köklü değişiklikler getirmiştir. Bu sırada Mikrobiyoloji Dalı Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji; Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları dalı ise Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji haline gelmiştir. Bundan sonra üniversite dışı eğitim hastanelerinde şefliklerin adları otomatikman buna uygun hale dönüşürken, tıp fakültelerimizde daha o yılın başlarında verilmiş olan anabilim dalı adları bir süre daha değiştirilmeden kullanılmaya devam olunmuştur.
Daha sonra kimi üniversiteler ilgili organlarından geçirerek tıp fakültelerinin anabilim dallarının adlarında değişiklik başvuruları yapmaya başlamış ve Yükseköğretim Kurulunun bu başvuruları onaylamasıyla bu değişiklikler yürürlüğe girmiştir: Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji anabilim dalı ve Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı. Bu anabilim dallarına önceden sahip olmayan kimi üniversiteler ise bunları sonradan kurarak bu güncel adları en başından beri kullanagelmiştir.
Öte yandan 19 Haziran 2002’de yürürlüğe giren Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde yukarıdaki örneklerde geçen uzmanlık dallarının adlarında Sağlık Bakanlığınca yeniden değişiklikler yapılmak istenmiş; biri Enfeksiyon Hastalıkları, diğeri Tıbbi Mikrobiyoloji olmak üzere iki farklı dala yer verilmiştir. Bu düzenlemeler, uzmanlık derneğimiz olan Klimik Derneğince dava konusu yapılmış; Danıştay 8. Dairesinin 19 Kasım 2003 tarihli ve E.2002/3784 K.2003/5027 iptal kararıyla Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’ne ek çizelgenin 4. sırasında yer alan Enfeksiyon Hastalıkları ve 29. sırasında yer alan Tıbbi Mikrobiyoloji ana dallarında uzmanlık eğitimi yapılmasına olanak kalmamıştır. Kararı temyiz eden Sağlık Bakanlığının itirazı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nca ret edilmiş; karar 8 Aralık 2005 tarihinde onanmıştır.
Bu arada Tababet Uzmanlık Tüzüğü’nün esaslarına uygun bir biçimde birleşik bir doçentlik dalı olarak belirlenmiş olan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji alanı yerine, “Enfeksiyon Hastalıkları” ve “Klinik Mikrobiyoloji” adları altında iki ayrı doçentlik alanı belirleyen Üniversitelerarası Kurul’un düzenlemesi de yine Uzmanlık Derneğimizce dava konusu edilmiş ve bu düzenleme de Danıştay 8. Dairesinin 8 Kasım 2006 tarihli ve E.2005/974 K.2006/4159 iptal kararıyla yürürlükten kalkmıştır. Özetle gerek mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji gerekse enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji düzenlemelerinin geçerliliği sürmektedir.
Tartışmaya uzmanlık dalları arasında ortak bir alan gibi gözüken klinik mikrobiyolojinin paylaşılamaması gibi bakmak doğru olmaz. Ülkemizde “Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji” dalı zaten varolan iki ayrı dalın günün birinde birleşmesiyle oluşmuş “birleşik” bir uzmanlık dalı değildir. Ülkemizde bütünleşik “Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji” uzmanlık dalı uygulamaları başarıyla sürmektedir. Klinik Mikrobiyoloji, her türlü hastalık sürecinin değil, yalnız enfeksiyöz süreçlerin, yani enfeksiyon hastalıklarının tanısı konulurken işe yarar. Kısacası, bir laboratuvar uğraşı olarak klinikte yalnız bir partneri vardır. İçinde bir “ve” bağlacı yer alsa da enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji adının, aslında tek bir dalı anlatması bundan dolayıdır ve bu dalın bir bütün olması dayanağını buradan alır. Mikroplara bağlı çeşitli hastalıklara tanı koyarken, onları tedavi ederken veya onlardan korunurken, “Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji” uzmanını güçlü kılan en önemli özellik de bu bütünlüktür. Halihazırdaki kararın gerekçesi “Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji” bütünlüğüne yönelik olmadığı için, bu konuyu burada daha fazla uzatmak istemiyorum.
Yükseköğretim Genel Kurul kararının gerekçesi, “kargaşa” çıkmasıdır ve bu karar “bir” üniversitemizdeki “kargaşaya” son vermek için alınmıştır. Ancak, sonradan yine başka “bir” üniversitemizin “homojenlik sağlanabilmesi için” yaptığı başvuru üzerine, kararın kapsamına, bu adları yıllardır herhangi bir “kargaşa” olmadan kullanmakta olan başka üniversiteler, bu arada Dicle Üniversitesi de alınmak istenmiştir. Dicle Üniversitesi, bu kararın kapsamına alınmadan önce, kendisinden böyle bir değişiklik isteyip istemediği sorulmamıştır. Biliyoruz ki, diğer üniversitelerimizin de bu konudaki görüşü istenmemiştir. Dicle Üniversitesi olarak bunun kabullenilmesi mümkün değildir. “Klinik Mikrobiyoloji” ifadesinin iki anabilim dalının adında birden yer almasının herhangi bir kargaşaya yol açması söz konusu değildir. Ne yazık ki, bu kararın kendisi bir kargaşa nedeni olacaktır.
Son söz: Kaçınılmaz olarak doğacak olumsuz sonuçların önlenmesi için çalışmalarını heyecan ve özveriyle sürdüren Anabilim Dalımıza yönelik bu karardan vazgeçilmesi ve haksızlığın acilen giderilmesi gerekiyor. |
