Tıp fakültesinde öğrenim gören öğrencileri ve uzmanlık eğitimi yapanları kapsayan “zorunlu hizmet” yasa tasarısına göre, hekimler 200 ile 500 gün arasında devlet hizmetinde bulunmadan mesleklerini icra edemeyecek. Başhekimlik veya il sağlık müdürlüğü yapanlar serbest mesleki faaliyette bulunamayacak. İdari memur, teknisyen ve şoföre de nöbet ücreti ödenecek
TBMM Sağlık ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edilen yasa teklifine göre, yeni mezun hekimler, yerleşim yerlerinin gelişmişlik düzeyine göre 200 ile 500 gün arasında zorunlu hizmet yapacak. “Özendirilmiş ve kolaylaştırılmış devlet hizmeti yükümlülüğü” olarak adlandırılan uygulama, daha önce yürürlükte olan zorunlu hizmet uygulamasından farklı olacak. Yeni teklife göre, hekimler sözleşmeli ya da 657 sayılı kanuna tabi olarak çalışmayı seçebilecek. İl sağlık müdürleri ile müdür yardımcıları ve başhekimler ile başhekim yardımcıları muayenehane açamayacak. Nöbet tutan teknisyen, idari memur, şoför de nöbet ücreti alacak. Acil tıp teknisyenleri ve paramedikler acil tıbbi müdahalelerde bulunabilecek. Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki personel, bu görevlerini tamamlamadan mesleklerini yapamayacak.
AKP Trabzon Milletvekili Cevdet Erdöl tarafından hazırlanan ve 4 ayrı yasada değişiklik yapılmasını içeren yasa teklifi toplam 10 maddeden oluşuyor. Yasa teklifinin gerekçesinde, özendirerek gönüllü çalışma esasına dayanan sözleşmeli personel çalıştırılması hakkında kanunun yaklaşık 2 sene uygulanmasına karşın, yeterli istihdam sağlanamadığı belirtiliyor. Erdöl’ün yasa teklifinde verdiği bilgiye göre, sözleşmeli personel uygulaması başladığından beri ilan edilen 1081 sözleşmeli uzman hekim pozisyonuna sadece 200 uzman hekim yerleştirildi ve bunlardan 136’sı göreve başladı. İlan edilen 3 bin 254 sözleşmeli pratisyen hekim pozisyonuna 2 bin 191 kişi yerleşirken, bunlardan 1565’i göreve başladı. Aynı dönemde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak 386 uzman, 855 pratisyen hekim alındı. Mecburi hizmetin uygulandığı 2002 yılına kadar ise 1425 uzman ve 2 bin 735 pratisyen hekim istihdam edildi.
Memur ya da sözleşmeli olmak seçmeli
“Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun, Devlet Memurları Kanunu ve Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ile Sağlık Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ne göre, Devlet Planlama Teşkilatı tarafından hazırlanan ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre zorunlu hizmet süresi kademelendirilecek. Altıncı grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerlerinde 200, beşinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile altıncı grup ilçe merkezlerinde 250, dördüncü grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile beşinci grup ilçe merkezlerinde 300, üçüncü grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile dördüncü grup ilçe merkezlerinde 350, ikinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile üçüncü grup ilçe merkezlerinde 400, birinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile ikinci grup ilçe merkezlerinde 450, birinci grup ilçe merkezlerinde ise 500 gün devlet hizmeti zorunlu olacak.
Yasadan önce mezun olanlar muaf tutulacak
Hekimler isterlerse devlet memuru statüsünde, isterlerse sözleşmeli olarak daha yüksek maaşla bu bölgelerde çalışacak. Kanun yürürlüğe girdiği tarihte tıp fakültesinde okuyanlar ile tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar zorunlu hizmete tabi olacaklar. Zorunlu hizmet süreleri Bakanlar Kurulu kararıyla kısaltılabilecek. Sürenin hesabında fiilen çalışma süresi esas alınacak. Hafta sonu ve resmi tatil günleri fiili çalışmadan sayılacak fakat yıllık, mazeret ve hastalık izinli geçirilen günler yükümlülük süresine eklenecek.
Tıp fakültesi dekanları ve eğitim hastaneleri başhekimleri, mezun olan veya uzmanlık eğitimini tamamlayan hekimlerin isim ve adreslerini 15 gün içinde Sağlık Bakanlığı’na bildirecek. Bu hekimlerin iki ay içinde atamaları yapılacak. Eş durumu ve sağlık mazereti nedeniyle yapılacak atamalar hariç, personelin görev yerleri, tercih hakkı verilmek suretiyle kurayla belirlenecek.
TUS’a engel değil
Hekimler, zorunlu hizmete başlamadan veya tamamlamadan asistanlık sınavlarına katılabilecek ve uzmanlık eğitimine başlayabilecek. Eksik kalan devlet hizmeti yükümlülükleri, uzman olduktan sonra yerine getirilebilecek. Ancak birden fazla uzmanlık eğitimine başlanabilmesi için zorunlu hizmetin tamamlanması gerekecek. Zorunlu hizmetini yerine getiren personel, mazeret ve zorunlu haller dışında başka yere atanamayacak. Sözleşmeli olarak zorunlu hizmette bulunan hekimlerden sözleşmesi feshedilenler, yükümlülüklerinin kalan kısmını devlet memuru olarak tamamlayacak. Devlet memuru veya sözleşmeli olarak zorunlu hizmetini tamamlayan hekimler, talep etmeleri halinde süre kısıtlaması olmadan kurum içi veya kurumlar arası atanabilecek.
Başhekim serbest çalışamayacak
İl sağlık müdürlüğü, il sağlık müdür yardımcılığı, başhekimlik ve başhekim yardımcılığı yapanlar, mesailerinin tamamını görevli oldukları kurumda geçirecek. Bu görevleri yerine getiren hekimler serbest olarak çalışamayacak. Bu görevlerde bulunan ve serbest mesleki faaliyette bulunan hekimler, kanun yayınlandıktan itibaren 6 ay içinde görevlerinden ayrılacak veya muayenehanelerini kapatacak.
Açıktan atama izninin büyük oranda hekimler için kullanıldığı göz önüne alınarak, diğer sağlık personeli ihtiyacının karşılanabilmesi için, diğer sağlık personeli de vekil olarak istihdam edilebilecek.
Sağlık kurum ve kuruluşlarında normal mesai saatleri dışında, genel tatil günleri veya hafta sonu tatillerinde icapçı nöbeti tutan sağlık personeline ve nöbet tutan diğer personele nöbet ücreti ödenecek. Tatil günleri veya hafta sonları tatillerinde normal, acil, branş veya icap nöbeti tutarak bu nöbet karşılığında kurumca izin kullandırılmayan kurum personeline her bir izin suretiyle karşılanamayan nöbet saati için aylık katsayı ile çarpılacak nöbet ücreti verilecek.
Ancak nöbet ücreti ayda en fazla 80 saat için hesaplanacak. Teklifin gerekçesinde, özellikle tek uzmanın bulunduğu yerlerde bu doktorun her gün 24 saat nöbet tutmak zorunda kaldığına işaret edilerek, “Anayasa’mıza göre angarya da yasak olmasına rağmen icapçı nöbeti tutan sağlık personeline herhangi bir ücret verilmemektedir. Ayrıca halen yalnızca sağlık personeline nöbet ücreti ödenebilmekte olup, sağlık kurum ve kuruluşlarında nöbet hizmeti gören teknisyen, idari memur, şoför gibi personele de nöbet ücreti ödenememektedir. Bu sebeplerle angarya çalıştırılmaması, eşitliğin ve adaletin sağlanması için nöbet ücretinin icapçı nöbeti tutan personel ile sağlık hizmetleri sınıfı dışındaki diğer personele de ödenmesi uygun görülmektedir” denildi. Acil tıbbi yardım ve bakım ile sınırlı kalmak kaydıyla acil tıp teknikerleriyle acil tıp teknisyenleri hastaya müdahale edebilecek, gereken işlemleri yapabilecek. Hastane öncesi acil tıbbi yardım veren personel özel tip kıyafetler giyinecek.
|
