|
Danıştay, kamu ve özel hastanelerde kullanılan “paket fiyat” uygulamasının yürütmesini durdurdu
Helin Aygün/ Ankara
Danıştay, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’nun özel ve kamu hastanelerine “paket fiyat” üzerinden ödeme yapma uygulamasını durdurdu. Sağlık harcamalarında savurganlığı önlemek amacıyla çıkarılan vaka başı ödeme modeli ve paket işlem fiyat uygulamasını hukuka aykırı bulan Danıştay 10. Dairesi, uygulama kapsamında bulunan bireylerin ve toplumun sağlığının olumsuz yönde etkilendiğini bildirdi.
KLİMİK (Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği) ile Klinik Biyokimya Uzmanları Derneğinin, 25 Mayıs 2007 tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)’nin bazı maddelerinin yürütmesinin durdurulması istemiyle açtıkları dava üzerine Danıştay, özel sağlık kuruluşlarını üzecek bir karar verdi. Danıştay 10. Dairesi, ayaktan tedavilerde sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuru başına ödeme ile kamu ve özel sağlık kuruluşlarını yakından ilgilendiren sağlık kurumlarında paket işlem fiyatlarının yer aldığı Ek 9’uncu maddenin yürütmesini durdurdu. Tebliğ’deki, “Sözleşmeli sağlık kurum ve kuruluşları, müracaat eden kurum sağlık yardımlarından yararlandırılan kişileri, sadece tetkik ve/veya tahlil için başka bir sağlık kurum veya kuruluşuna sevk edemezler” cümlesinin yürütülmesinin durdurulması istemi ise reddedildi.
Tasarruf, tıp bilimini engellememeli
Danıştay 10. Dairesi tarafından alınan kararda, devletin, ekonomik ve sosyal alandaki görevlerini yerine getirirken yapacağı düzenlemelerde yaşama hakkını ortadan kaldıran, tehlikeye düşüren ya da kısıtlayan kurallar getiremeyeceği kaydedildi. Kararda şunlar ifade edildi:
“Sağlık hizmetinin yerine getirilmesinde, bu hizmetin özelliği ve insan yaşamının önemi nedeniyle, hizmetin kalitesi ön planda yer alır. Bu nedenle, salt sağlık harcamalarında tasarruf sağlamak, sağlık kurum ve kuruluşlarına yapılan ödemeler noktasında ortaya çıkan denetim noksanlığını gidermek amacıyla yapılan düzenlemelerin, sağlık hizmetinin tıp biliminin öngördüğü biçimde yerine getirilmesini engelleyecek nitelikte olmaması gerekir.”
Sosyal devlet ilkesine aykırı
“Hizmet başı ödeme” modeli yerine “vaka başı ödeme” modeline geçen hükümetin, bu modeli tercih etme nedenlerini somut ve hukuken geçerli bilgi ve belgelerle ortaya koyması gerektiği belirtilen kararda, şunlar dile getirildi:
“Dayalı idarece, sağlık harcamalarında savurganlığı önlemeye yönelik olarak denetimin etkinleştirilmesi suretiyle sağlık harcamalarının disiplin altına alınması gerekirken, Anayasa ile sağlanan sosyal güvenlik çatısı altında sağlık hizmetinden yararlananların ve bir ölçüde, bu hizmeti sunanların da aleyhine olacak şekilde getirilen ‘vaka başına (başvuru başı) ödeme’ modelinde ve paket işlem fiyat uygulamasına yönelik tebliğ hükümlerinde hukuka uyanık bulunmamaktadır.
Dayalı idarece yukarıda belirtilen şekilde yapılan düzenlemenin, Sağlık Bakanlığına 181 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile verilmiş olan, herkesin hayatını bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam iyilik hali içinde sürdürmesini sağlamak için birey ve toplum sağlığını korumak ve bu amaçla gerekli uygulamaları gerçekleştirmek görevinin yerine getirilmesini de olumsuz yönde etkilediği hususu gözden uzak tutulmamalıdır. Dava konusu düzenlemenin, Anayasa’nın ‘Cumhuriyetin nitelikleri’ başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan ‘sosyal devlet ilkesi’ne de aykırı olduğu görülmektedir.”
“Özeller için felaket olur”
Danıştayın paket fiyat uygulamasını iptal eden kararı en çok özel sağlık kuruluşlarını etkileyecek. Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Derneği (AYSAD) Genel Sekreteri Dr. Köksal Holoğlu, kararın özeller için büyük bir felaket olduğunu söyledi. Holoğlu, “Karar hem kamu maliyesine hem özel sektöre büyük külfet getirecek. Özellikle özel sağlık kuruluşları kaos yaşayacak. Danıştayın bu kararına karşı, SGK bizim de sesimizi duyarak umarım ciddi bir gerekçe hazırlayarak itiraz eder ve karar esas görüşmesinde reddedilir” dedi.
Dr. Köksal Holoğlu, paket fiyat uygulamasında bütün özel sağlık kuruluşlarının faturalarını MEDULA sistemi üzerinden kestiğini, faturaların yüzde 10’unun örnekleme yöntemiyle seçilerek incelendiğini dile getirdi. Devletin fatura inceleme yükünün bu sistem sayesinde azaldığına dikkat çeken Holoğlu, “Paket İşlem Fiyat Listesi’nin yer aldığı Ek-9’uncu maddenin içinde yaklaşık olarak 5 bin işlem var. Bu maddeyi kaldırdığınız zaman ortaya 50 bin işlem çıkacak. Kesilen faturalar 1 saatte inceleniyorsa, artık 10 saatte inceleyecek” diye konuştu.
Geri ödemeler aksayacak
Dr. Holoğlu, fatura inceleme süresinin artmasının, aynı zamanda geri ödemelere de yansıyacağını kaydetti. Paket fiyat uygulamasından sonra faturaların geri ödemesini 45-60 gün içinde aldıklarını anlatan Holoğlu, “Maalesef SGK bu kararla büyük bir yük altına sokuluyor. Geri ödeme süreleri bu karardan sonra muhtemelen 4-5 ay uzayacaktır” dedi.
Holoğlu şunları söyledi:
“Tek bir şey söylemek gerekirse, bu sağlıkta büyük bir kaostur. Biz özel sağlık kuruluşları olarak var olan sistemden büyük memnuniyet içindeydik. Faturalarımız çok kısa zaman içinde inceleniyordu hem de geri ödemeleri kısa bir zaman içinde düzenli olarak yapılıyordu. Bu karardan sonra geri ödemeler uzayacak. Özel sağlık kuruluşlarının büyük çoğunluğu, uzayan ödeme sistemi nedeniyle ekonomik bunalıma girecek. Büyük bir maliyet yükü altındaki sistem yavaş yavaş çökecektir.
Geri ödeme kurumundan zamanında ve düzenli ödeme yapıldığı için, paket fiyatlardaki kar marjları düşük olsa da üretilen sağlık hizmetinin bedelini karşılıyordu. Artık ne olacağı konusunda büyük bir belirsizlik var.”
Kesilen fatura sayısı artacak
Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği (OHSAD) Genel Sekreteri Yaşar Yıldırım, hizmet başı uygulamaya geçilirse, kesilen faturaların eskisine oranla 5-6 kat fazla olacağına dikkat çekerek, bunun da geri ödemelerde çok büyük problem yaratacağını söyledi. Bunun sadece özel sağlık kuruluşlarını değil SGK’yı da olumsuz etkileyeceğini dile getiren Yıldırım, şöyle devam etti:
“Sosyal Güvenlik Yasası’yla özel sağlık sektörünün ayakta kalması mümkün değildir. Özel sağlık sektöründe zincirler kuruldu. Oysa kurgu, özel sağlık sektörüne özel sağlık sigortalıların, cebinden para ödeyenlerin ve kamu hastalarının gelmesiydi. Kamu hastalarından fark alınacaktı. Ama yatırım iyi bir noktaya ulaşınca Bakanlık kuralları değiştiriyorum dedi.”
Paket fiyattan vazgeçilsin
Türkiye Sağlık İşletmeleri Derneği (TÜSİDER) Genel sekreteri Dr. Serdar Sargın, SGK’nın özel sektörle olan anlaşmasında bütün hesapları paket fiyatlar üzerinden yaptığı için, sistemin birçok zorlukla karşılaşacağını ifade etti. Danıştayın paket fiyat uygulamasını ikinci kez iptal ettiğini belirten Sargın, ödemelerin eski modele döneceğini kaydetti. Sargın, “Eski sisteme dönersek hasta mağduriyeti ortadan kalkacak, bu kez de bize zorluk olacak. Ama bu bizim için çok önemli değil. Denetim mekanizmasını daha sağlıklı kurarak paket fiyat olayından vazgeçilmesi gerektiğini düşünüyorum” diye konuştu.
Kamu hastaneleri etkilenmez
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekim Yardımcısı Dr. Altuğ Narlı, kendilerine henüz SGK veya Sağlık Bakanlığından bir resmi açıklama gelmediğini, iptal karanının ne zaman yürürlüğe gireceği konuda net bilgileri olmadığını dile getirdi.
Kamu hastanelerinin Danıştay kararından çok fazla etkilenmeyeceğini belirten Narlı, “En çok özel hastaneler etkilenecek. Hizmet başı fatura etmekle vaka başı fatura etmek arasında bizim için çok cüzi paralar oynuyor. Sağlık Bakanlığı hastaneleri gelen her hastaya her halükarda bakar. Bunun karşılığında para alıp almayacağını düşünmez ama özel hastaneler böyle yapamazlar” dedi.
Dr. Narlı, kamu hastanelerinin mali anlamda olmasa da fatura kesme aşamasında kaos yaşayacağını, bir an önce yeni bir düzenleme yapılması gerektiğini söyledi. Vaka başı ödemenin iptal edilmesiyle hizmet başı uygulamaya dönüldüğünü ifade eden Narlı, şunları kaydetti: “Biz zaten otomasyon sistemlerimizde hastalara verdiğimiz hizmetleri hizmet başı olarak kaydediyorduk fakat faturalarını keserken paket fiyat uygulamasına sokuyorduk. Diyelim ki hastaya verdiğimiz çeşitli tetkik-tahlil hizmetlerinin bedeli 150 YTL tuttu. Hastanın geldiği polikliniğin vaka başı uygulama listesine bakıp 38 YTL olarak faturasını kesiyorduk. Ama sadece reçete yazdırmaya gelen, 15.50 YTL’lik muayene hizmeti verilen hastaya da 38 YTL’lik fatura kesiyorduk. Şimdi bu durumda her hizmetin faturası gerçek bedelleri üzerinden kesilecek.”
Hizmet başı ödeme daha iyi
İsminin açıklanmasını istemeyen bir başhekim ise, Danıştayın paket fiyat uygulamasını durdurmasının kendilerini olumlu etkileyeceğini söyledi. Herkesin iyi niyetle görev yapmadığını belirten başhekim, bazı hastanelerde gereksiz yere tetkik istendiğini ifade etti. Başhekim şunları dile getirdi:
“Paket programda bizim zarar ettiğimiz birçok kalem var. Özellikle dahiliye ve kanser araştırmalarında zarar edeceğimizi bile bile istemek durumunda kalıyoruz. Eskiden bizim alacağımız kağıt üzerinde çok olurdu ama ortada para olmazdı. Paket programla birlikte polikliniğe gelen hasta sayısı belli olduğu için , bu sayı paket program fiyatıyla çarpılıyor. Ama her poliklinik hastasının faturası incelenmeye kalkışılırsa, sayı çok yüksek olacağı için geri ödemelerde problem yaşanabilir. Bu bizim dışımızda olan bir konu. Maliye Bakanlığı geçmişte olduğu gibi hastanelere olan borçları ödemezse sıkıntı olur ama gönderdiğimiz fatura zamanında incelenip ödenecekse, hizmet başı ödeme modeli bizim için daha iyi olur.”
İlaç harcamaları yine artışta
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’nun ilaç harcamaları geçen yılla kıyaslandığında yüzde 25 oranında arttı. Geçen yılın ilk 3 ayında 2 milyar YTL düzeyinde kalan ilaç harcamaları, bu yılın ilk 3 ayında 2,5 milyar YTL'ye ulaştı.
İlaç harcamaları, bu yılın ocak ayında 858 milyon YTL, şubat ayında 871 milyon YTL, mart ayında ise 806 milyon YTL oldu. İlk 3 ay itibariyle 2 milyar 536 milyon YTL düzeyinde olan ilaç harcamaları, geçen yıl aynı dönemde 2 milyar 87 milyon YTL olmuştu. Buna göre, ilaç harcamaları yüzde 25 oranında arttı.
|
