Son günlerde artarda yaşadığımız sağlık çalışanlarına dönük şiddet olayları, konuyu kamuoyunun gündemine taşımışken, artık bu tür talihsiz olayların yaşanmaması için yapılması gerekenleri tartışmalıyız.
Sağlık kurumlarında personel güvenliği mutlaka sağlanmalıdır. Hasta ve hasta yakınları belinde silahla hastane içerisinde dolaşamamalıdır. Her sağlık kurumu, şiddetin önlenmesi ve personelin korunması üzerine gerçekçi ve uygulanabilir bir plan yapmalıdır. Şiddetin sık rastlandığı acil servisler gibi birimlerde, fiziksel ortama ilişkin gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Şiddete maruz kalan çalışanlara, anında ve yeterli güvenlik desteği sağlanmalıdır. Yaşanan şiddet eylemleri, mutlaka kayıt altına alınmalı ve hukuka intikal ettirilmelidir. Saldırganlar gecikmeden adaletin hükmüne çarptırılmalıdır.
Hasta ve yakınlarıyla yoğun teması olan birimlere, eğitimli ve deneyimli personel istihdam edilmelidir. Sağlık kurumlarında hastaların yaşadığı sorunlar, idare tarafından görülmeli ve çözüm bulunmalıdır. Hasta hakları ve hasta iletişim birimleri gibi üniteler desteklenmeli; buralara, insan ilişkilerinde başarılı, iletişim becerisi yüksek görevliler yerleştirilmelidir. Bu birimler, hasta ve yakınlarıyla sağlık çalışanları arasında adeta bir sibop veya sigorta rolü üstlenmelidir. Hasta ve yakınları, karşılarında kendilerini dinleyen, saygı duyan, yaşadıkları sorunları algılayan bir muhatap bulduklarında, çoğu kere şikayetçi bile olmamakta; öfke ve kızgınlığından kurtularak, daha makul düşünebilmektedir. Örneğin; yaşadıkları sorunun, suçladıkları personelden değil de, sistemdeki yoğunluktan veya teknik bir arızadan kaynaklandığını anladıklarında, kendi tutum ve davranışlarından pişmanlık duymakta ve özür dileyebilmektedirler.
Hekim ve diğer sağlık çalışanlarının, hasta hakları ve hasta güvenliği kavramlarına uygun bir pratik geliştirmeleri, hastaları bilgilendirerek, riskleri, olası komplikasyonları ve kötü prognoz beklentisini önceden anlatmaları; hastalarını, riskleri üstlenerek tıbbi müdahaleye onam vermeye ikna etmeleri; hasta mahremiyetini ve onurunu koruyacak şekilde davranmaları, hasta ve yakınlarının ölçüsüz tepkilerinden onları koruyacağı gibi, aynı zamanda hasta memnuniyetini elde etmelerini de sağlayacaktır. Hasta ve hasta yakınlarının memnuniyeti, sağlık kurumlarının ve sağlık çalışanlarının bu konuda en büyük güvencesidir. Hekim örgütleri, medya ile sağlıklı iletişim kurarak; olaylar hakkında kamuoyuna doğru ve çabuk bilgilendirme yaparak; yasal ve etik olmayan işlere bulaşmış meslektaşlarını dışlayarak; dürüst ve özveriyle çalışan meslektaşlarına sahip çıkıp onların çabalarını ve başarılarını paylaşıp, kamuoyuna duyurarak; kendisine başvuran hasta ve yakınlarının şikayetlerini adil ve tarafsız olarak inceleyip sonuca bağlayarak, kamuoyunda sağlık çalışanları ile ilgili olumsuz imajın düzeltilmesi için çaba sarf edilmelidir.
Sevimsiz olayların önlenmesi için, hasta ve hasta yakınlarıyla yoğun teması olan sağlık çalışanları, beklenen risklerle ilgili olarak eğitilmelidir. Şiddet eğilimi olan, hakaret veya tehdit eden hasta ve yakınların nasıl kontrol edilebileceği ve şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarının yasal hakları konusunda eğitimler gerçekleştirilmelidir. Bu eğitimleri, hem sağlık kurumları, hizmet içi eğitim formatında verebilirler; hem de tabip odaları, uzmanlık dernekleri gibi hekim örgütleri, mezuniyet sonrası eğitimler şeklinde gerçekleştirebilirler. Tabip odaları, bir taraftan barolarla işbirliği yaparak, meslektaşlarına, haklarını nasıl koruyabilecekleri konusunda bilgi aktarırken; diğer taraftan şiddete maruz kalan hekimler için hukuk danışmanlığı gibi fiili destek sağlayabilirler.
Ancak, hekimlere dönük bu menfur olaylar nedeniyle, tüm hasta veya hasta yakınlarını töhmet altında tutmak insafla bağdaşmaz. Sanki, hastalarla hekimler arasında bir çatışma varmış havası verilmemelidir. Her gün milyonlarca hasta veya hasta yakını, hastanelere, sağlık ocaklarına başvurmaktadır. Bunların arasından birkaç densizin yaptığı, umuma mal edilemez. Bu, her gördüğünde bize memnuniyetini beyan eden, gece-gündüz dua eden nice hastamıza haksızlık olur. |
