Yaklaşık 2 aydır yoğun bir şekilde tam günü tartışıyoruz. Bu tartışmaları hem Medimagazin’in sayfalarında hem de daha geniş olarak Medimagazin’in internet sitesinde (www.medimagazin.com.tr) sizlerle paylaşıyoruz. Bu geçen zaman içerisinde daha önce söylediğimiz gibi Bakanlıkta da tam günle ilgili çalışmalar yapılıyor. Taslak henüz net bir şekilde oluşmuş değil, ancak çalışmaların yoğun bir şekilde devam ettiği Bakanlıkça ifade ediliyor.
Yasa bu yıl bitmeden çıkacak
Hemen şunu belirtelim ki tam gün yasasıyla, Sosyal Güvenlik Yasası yakından ilişkili. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik bütçe görüşmelerinde Sosyal Güvenlik Kurumu Yasası’nın Kasım 2007 sonuna kadar TBMM gündemine taşınacağını ifade etti. Ayrıca 19 Kasım’da da TBMM’de Sağlık Bakanlığı bütçesi görüşülecek. Bu açıdan tam gün yasasıyla ilgili düzenlemeler bu ayın sonuna kadar Sağlık Komisyonuna, bu yıl bitmeden de TBMM Genel Kuruluna gelecek. Tabii iş sadece tam gün yasasıyla bitmeyecek. Askeri kanunlar ve YÖK kanununda da düzenlemeler yapılacak.
Peki Bakanlığın şu ana kadar tam günle ilgili çalışmaları ne aşamaya geldi?
Sağlık Bakanlığı yetkililerinden aldığımız bilgilere göre tam günle ilgili çalışmalar her faktör göz önüne alınarak yoğun bir şekilde devam ediyor. Ancak henüz tam metni ile bir taslak oluşmuş değil. Ayrıca tam günle ilgili, Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile görüşmeler de sürüyor.
Çalışmalardaki son durum ise şu şekilde:
Öncelikli olarak kanun üniversite hastanelerinde çalışan hekimler, askeri hekimler, diş hekimleri de dahil olmak üzere kamuda çalışan tüm hekimleri kapsıyor. Herhangi bir ayrıcalık olmayacak.
Kanun yasalaştıktan sonra Sayın Recep Akdağ’ın açıklamasına göre hekimlere 6 ay süre verilecek. Yani pratik olarak tam güne geçiş, kanun çıktıktan 6 ay sonra başlayacak.
Tam gün bundan 30 yıl önce de çıkmış ama bir yıl dolmadan iptal edilmişti. Şimdi ise Bakanlık tam günü sağlıkta reformun önemli bir parçası olarak gördüğü için, tam günden geri adım atılmayacağını ifade ediyor. Bakanlığa göre bundan 30 yıl öncesine göre bugünün şartları düşünüldüğünde tam günün altyapısı daha hazır hale geldi. Günümüzde özel sektör son derece gelişmiş ve yaygın bir durumda ve altyapısı çok güçlü. Şu anda muayenehanelerin kapanmasında, özel sektör güçlü bir alternatif oluşturuyor. Ayrıca daha önce kamuda çalışmak ekonomik açıdan çok cazip değildi, şu anda ise son birkaç yıldır uygulanan performansa yönelik döner sermayeyle kamuda çalışmak 30 yıl öncesine göre daha cazip hale getirildi. Yani geri dönüş yok.
Özlük Hakları
Hekimlerin tam güne geçişte en çok merak ettikleri ise elbette özlük haklarında ne gibi düzenlemeler yapılacağı. Özlük haklarıyla en çok merak edilen konu maaşlarda yapılacak düzenlemeler.
Performansa yönelik döner sermaye uygulamasıyla birlikte, maaşların hekimlerin gelirleri arasındaki oranı oldukça düştü. Bu durumda her ne kadar gelir artışı yaşandıysa da, gelirlerin içindeki emekliliğe de yansıyacak olan “garanti ücret”in, yani maaşın düzenlenmesi gerekiyor. Bakanlık da özellikle özel sektöre geçişin önlenmesi için en önemli faktörün maaş olacağını biliyor. Ancak burada tam yetkili olarak Sağlık Bakanlığının “son karar verici” olmaması ve maaşların Maliye Bakanlığıyla birlikte belirlenecek olması, Sağlık Bakanlığının bu konuda rahat hareket etmesini engelliyor. Bakanlık mutlaka maaşlarda artış yapması gerektiğini biliyor. Ama henüz bu konuda net bir şey ortaya çıkmış değil.
Nöbet Ücretleri
Diğer bir özlük hakkı ise nöbet ücretleri. Her ne kadar nöbet ücretleri Kanun’la belirlenmese de nöbet ücretleri önemli bir özlük hakkı. Şu an nöbet ücretleri sembolik bir rakam ve hiçbir anlamı yok. Buna yönelik düzenlemeler yapılarak, nöbet ücretlerinin de “anlamlı bir rakam” a çekilmesi düşünülüyor.
Ayrıca tam gün yasasıyla birlikte 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda da hekimlerin pozisyonu tekrar gözden geçirilecek. Hekimler tamamen kamuya döndükleri için devletle ilişkilerinde de yeni düzenlemeler yapılacak 657’nin içinde hekimlerin amirleri, disiplin suçları, nöbetler, icap nöbetleri, çalışma saatleri gibi konularda tekrar bir düzenlenme yapılması düşünülüyor.
Emeklilik Maaşları
Özlük haklarıyla ilgili bir diğer konu da emeklilik maaşları. Şu anda hekimlerin gelirleri içinde maaş miktarları çok düşük olduğu için, emeklilik maaşları çok az. Ancak hekimlerin döner sermaye gelirlerinin emekliliğe yansıması tam günle değil, Sosyal Güvenlik Kanunu ile ilgili. Sosyal Güvenli Kurumu Kanunu’nun önceki taslağında döner sermaye gelirlerinin bir kısmının emekliliğe de yansıtılması vardı, ancak son taslakta bu çıkarıldı. Bu konuda SGK’nın yasa çıkmadan önce son bir kez daha düşünmesi gerekiyor.
Performans Ödemeleri
Yine hekimleri düşündüren bir başka sorun performansa yönelik döner sermaye ücretlerinin mevcut haliyle devam edip etmeyeceği. Bu konuda devamlılığın sağlanması için Bakanlık önceden her yıl Bütçe Kanunları ile yapılan ve her zaman çıkmama ihtimali de olan düzenlemeyi değiştirerek, sürekli bir kanuna bağladı. Bakanlık “Bu kanunda her ne kadar ‘ödenebilir’ dese de bunlar kurumun gelirleri olduğu sürece ödenecektir. Şu anda da ödemeler düzenli olarak yapılıyor. Performans ödemeleri yapılmazsa, kartları yeniden karmak gerekir, çünkü sistem değişmiş demektir” diye düşünülüyor.
Sözleşmeli Çalışma
Eleman temininde güçlük çekilen yerler için sözleşmeli hekim uygulamasında, sözleşmelilere daha fazla ücret verileceği için mevcut boş kadrolar dolacaktır, ancak yeni kadroların açılması zor görünüyor.
Hastanede mesai saatleri dışında hasta bakılmasına müsaade edilecek mi?
Daha önce vardiya denenmişti. Bu durum şu anda kanunla düzenlenmeyecek. Üniversitelerde sakıncası görüldü. Ancak eğer hekimler mesai içinde belli bir tavan yakalarlarsa, mesai dışında da hastanede çalışmalarına fırsat verilmesi gündeme gelebilir.
Muayenehane yatırımları ne olacak?
Şu ana kadar yüzde 60 oranında muayenehaneler kapandı. Bu aşamadan sonra muayenehanelerdeki cihazlarla ilgili olarak herhangi bir ayrıcalık verilmesi, daha önce muayenehanelerini gönüllü olarak kapatanlara ve özel hastanede çalışıp tamgünden sonra kamuya geçecekler için haksızlık olur ve Anayasal olarak da bir eşitsizlik ortaya çıkar düşüncesi hakim. Bu açıdan düşünüldüğünde yeni bir düzenleme yapılması zor görülüyor. SSK hastanelerinin devrinde de tıbbi cihazlarla ilgili komisyonlar kurulmuş, cihazların değerleri tespit edilmişti. Kamu malı kamuya aktarıldığı halde bu durumda bile bir çok sıkıntılara yol açmıştı. Yani muayenehaneler için de bu komisyonların kurulup, muayenehanelerdeki aletlerin değerini belirlemesi zor gözüküyor.
Bir diğer konu SGK’nın muayenehanelerle anlaşma yapıp yapmayacağı. Bu konuda tavır net: Muayenehanelerle kesinlikle anlaşma yapılmayacak.
Özellerde Fark
Ayrıca yine Sosyal Güvenlik Kurumu Yasası’yla ilgili olarak özel sektörün alacağı farklarla ilgili de düzenlemeler tam günü yakından ilgilendiriyor. Son olarak bu konuda Sağlık Bakanı Recep Akdağ, özel hastanelere alacağı farkların bir üst limiti getirileceğini söylemişti.
Sağlıkta özellikle hekimler için yeni bir dönemin başlayacağı bu günlerde Medimagazin olarak tam günle ilgili tüm gelişmeleri gerek basılı ortamda gerekse de internet sitemizde sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz. |
