“Hiçbir formal eğitim almamış insanlar bile Türkiye’de endoskopi yapabilmekte ve yanılgılara neden olabilmektedirler”
Derneklerimiz sayfasının bu haftaki konuğu Türk Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Sedat Boyacıoğlu
Derneğiniz ne zaman kuruldu, tarihçesini kısaca anlatır mısınız?
Derneğimiz 1956 yılında rahmetli hocamız Prof. Dr. Zafer Paykoç ve onun değerli arkadaşları tarafından kuruldu. Türkiye’deki geçmişi en uzun derneklerden biriyiz. Genel merkezimiz Ankara’dadır. Fakat tüm Türkiye’nin gastroenteroloji dalındaki tek ulusal derneğiyiz. Derneğimizin tüzüğü 2001’de değiştikten sonra da şubeler ve genel merkez durumuna geldik.
Genel olarak derneğinizin faaliyet alanları nedir?
Derneğimiz gastroenteroloji bilim dalının bilimsel değerlerini taşıyan yapıyı ortaya çıkarmaya çalışan bir dernek olmakla beraber esasen kuruluş amacı da budur. Fakat çağa ayak uydurarak 2001’de yaptığı tüzük değişikliği ile Türkiye’deki gastroenteroloji uzmanlarını kabul eden uzmanlık derneği statüsünü taşıyan dernektir. Birinci amacımız, gastroenteroloji uzmanlarının haklarını gözetmek, korumak ve onlara yeni haklar kazandırmaktır. İkinci amacımız gastroenteroloji biliminin Türkiye’de daha da gelişmesine olanak sağlamak ve bilimsel çalışmalara yön vermektir. Üçüncü amacımız ise gastroenteroloji ile ilgili sağlık konularında halkı bilinçlendirmek, çeşitli konularda bilgilendirmek ve halk sağlığına yönelik uyarılarda bulunmaktır.
Alanınızda başka dernekler de hizmet veriyor mu?
Türk gastroenterolojisini ulusal düzeyde temsil eden tek dernek Türk Gastroenteroloji Derneğidir. Gastroenteroloji faaliyet alanı içinde sindirim sistemi hastalıkları, karaciğer hastalıkları, pankreas hastalıkları gibi çeşitli organ sistemlerine ait hastalıklar grubu var. Bu nedenle her bir grup hastalık için de Türk Gastroenteroloji Derneğinin bünyesinde kurulmuş kardeş dernekler vardır. Türk Karaciğer Hastalıkları Derneği, Gastrointestinal Endoskopi Derneği, İnflamatuvar Barsak Hastalıkları Derneği, Sindirim Sistemi ve Emilim Boz. Araş. Derneği, Gastroenteroloji Klinik Hemşireleri Derneği, Endoskopi Hemşireleri ve Teknisyenleri Derneği, Avrasya Gastroenteroloji Derneği, derneğimizin çatısı altından çıkmış birlikte çalıştığımız derneklerdir.
Derneğinize kimler üye olabiliyor? Şu anki üye sayınız nedir?
Derneğimize 2001’deki tüzük değişikliğinden sonra sadece gastroenteroloji uzmanı olanlar üye olabiliyor. Gastroenteroloji uzmanlığı için önce iç hastalıkları uzmanı olmak gerekiyor biliyorsunuz, ardından yan dal ihtisası yapıp sonrasında gastroenteroloji uzmanı olunabiliyor. 2001’den önce bu böyle değildi. Gastroentoroloji bilimiyle ilgilenen herkes üye olabiliyordu.
2001 yılında, uzmanlık derneği vasfını aldıktan sonra sadece gastroenteroloji uzmanları üye olabiliyor. Eski üyelerimizin üyelik statüleri kanun gereği devam ediyor. Toplam 650 üyemiz var.
Türkiye’de alanınızla ilgili hekimlerin yüzde kaçı derneğinize üye?
Tamamına yakını üyemizdir.
Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor?
İki senede bir, sonu tek rakamlı yıllarda haziran ayında yapılır. Seçimli genel kurulumuz en son 26 Haziran 2005’te yapıldı.
Derneğinizin şubelerinin bulunduğu iller hangileri?
Derneğimizin 14 şubesi var. Şubelerimiz, İstanbul, Edirne, Kocaeli, Bursa, İzmir, Antalya, Adana, Kayseri, Konya, Ankara, Samsun, Eskişehir, Erzurum ve Diyarbakır’dadır.
Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bir bilimsel yayınınız var mı?
Türk Gastroenteroloji Dergisi, 1991 yılından beri hiç aksamadan, senede dört sayı olarak çıkmaktadır. 2001 yılından itibaren de Index Medicus ve Pubmed’de varlığını sürdürmektedir.
Yeterlilik Kurulu var mı? Varsa yeterlilik sınavı yapılıyor mu?
Yeterlilik Kurulumuz var, sınavlarımız yapılıyor. Sınav, Kurulumuzun hazırladığı sorular çerçevesinde her yıl düzenli olarak yaptığımız ulusal kongrelerde yapılıyor. Belli bir tarihe kadar gastroenterolog olmuş olanlara yeterlilik diplomasını otomatik olarak veriyoruz.
Üyeler arasında iletişimi nasıl sağlıyorsunuz? Derneğinizin mail grubu ya da web sayfası var mı?
Web sayfamız var, derneğimizin genel merkezinde koordinatör bir sekreterimiz var. İletişimi temel olarak elektronik ortamla ve cep telefonu mesajıyla sağlıyoruz. Çok önemli gördüğümüz duyuruları da mektupla gönderiyoruz. Bir de e-mail grubumuz var tabii.
Derneğinizin düzenlediği kongre ve diğer bilimsel etkinlikler hakkında bilgi verir misiniz?
Bu yıl ulusal kongremizi 24. kez yapacağız. Ulusal kongremiz 1993 yılına kadar 2 yılda bir yapıldı. 1993’ten sonra her yıl yapılmaya başlandı. 23. Ulusal Kongreyi 2006 Kasımda İstanbul’da Lütfi Kırdar Kongre Merkezinde gerçekleştirdik. Kongre Başkanlığını Prof. Dr. Hakan Şentürk yaptı. Bini biraz aşan sayıda katılımla son derece başarılı bir kongre oldu. 24. Kongremizi bu sene 16-19 Ekimde Kayseri şubemizin organizasyonuyla Kapadokya’da yapacağız. Kongrelerimizi 1992 yılından itibaren her sene bir şubemiz yapıyor. 25. Kongremiz de Adana şubemiz tarafından Adana’da gerçekleştirilecek.
Anadolu’nun her noktasında gastroenteroloji biliminin eşit değerde görülmesini sağlamak için kongreleri bu düzende yapıyoruz. Turizm merkezi olmayan yerlerde de ulusal kongreler yapıyoruz.
Derneğin bilimsel çalışma grupları var mı?
Derneğimiz çatısı altındaki dernekler aracılığıyla alt grup çalışmaları yürütülüyor. Kongrelerimizdeki düzen de gene bu derneklerin her birinin katkısıyla ortak bir şekilde yürütülüyor. Bu derneklerin dışında Gastroenterolojide Klinik Nütrisyon Çalışma Grubumuz var.
Üye olduğunuz uluslararası örgütler var mı? Yapılan ortak çalışmalar nelerdir?
Avrupa Gastroenteroloji Federasyonuna (ASNEMGE) üyeyiz. Bu örgüt Avrupa ülkeleri gastroenteroloji derneklerinin ortak örgütüdür. Ayrıca dünya organizasyonu içinde de Dünya Gastroenteroloji Birliği (OMGE) ve Dünya Gastrointestinal Endoskopi Birliği (OMED) üyesiyiz. Gerek Avrupa gerek dünyadaki bu organizasyonların aktif üyesiyiz. Ortak çalışmalarımız var, bu derneklerin içinde derneğimizi temsilen yöneticilik yapan hocalarımız var.
Dernek gelirleri nelerdir?
Temel gelirimiz kongre organizasyonudur. Aidat gelirlerimiz çok düşük ama gelir sayılır tabi.
Aidat gelirleri dernek gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor? Her üye aidat ödüyor mu? Ödenmediği takdirde uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Üye başına senede 10 YTL alıyoruz. Üyeler bunu ödemek zorundalar. Dernekler Kanuna göre üyelik aidatını ödemeyenlerin belli uyarılardan sonra üyelikten çıkarılması gerekiyor. Bu uyarıları yapmazsanız zaten Dernekler Masası derneğinizi kapatıyor.
Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli/fazla buluyor musunuz?
Branşımızın şu anki uzmanlık süresi 3 yıldır. Dünyanın birçok ülkesinde 3 yıldır. Normal bir süredir, yeterlidir.
Türkiye’de branşınızla ilgili hekim sayısında bir eksiklik veya fazlalık söz konusu mu?
Eksiklik var. Türkiye’de şu anda aktif çalışan gastroenteroloji uzmanı sayısı yaklaşık 400’dür. Bunların da önemli bir çoğunluğu üç büyük şehirde kümelenmiştir. Dünya Gastroenteroloji Birliğinin önerisi tüm dünya ülkeleri için geçerli olmak üzere her bir milyon nüfusa en az bir gastroenterologun düşmesi şeklindedir. Ortalamayı bir buçuk alırsanız 70 milyonluk bir ülkede 1100 gastroenterolog olması gerekir ki, bu sayının epeyi altındayız.
Burada sorunumuz var; gastroenterolog yetiştirilmesi için kapının açılması, yolların serbestleştirilmesi lazım. Şu anda yan dal ihtisası yapma imkanımız Türkiye’de fiilen ortadan kalkmış durumda. Çünkü mevzuat yok, yönetmelik askıya alınmış durumda. Bir buçuk yıldır hiçbir yan dal uzmanının ihtisası başlamamış durumda. Çözülmesi gereken önemli bir sorun. Bir diğeri de kadro kısıtlamaları. Her yıl 60 genç gastroenteroloji ihtisasına başlarsa 10 yıl içinde açık ancak kapatılabilir. Bir buçuk yıldır hiçbir insanın ihtisasa başlamadığını düşünürseniz tablonun vehameti ortaya çıkar. Kaldı ki, bu istenmeyen durum ortaya çıkmadan önce de senede ancak 5-10 kişi ihtisasa başlama fırsatı bulabiliyordu. Bunun derhal çözülmesi lazım.
Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi düşündüğü hedefleri nelerdir?
Uzmanlık derneğimizin önemli sorunlarından biri gastroenteroloji uzmanlarının etkili ve yetkili bir şekilde yaptığı gastrointestinal endoskopinin Türkiye’deki durumudur. Şu anda Türkiye’de konuyla ilgili bir mevzuat ya da yaptırım olmadığı için endoskopu eline alan herkes, eğitimi ne olursa olsun endoskopi yapabilmektedir. Bunun geri ödemesini de rahatlıkla alabilmektedir. Oysa bu halkımızın yararına bir uygulama şekli değildir. Çünkü hiçbir formal eğitim almamış insanlar bile Türkiye’de bu girişimi yapabilmekte ve yanılgılara neden olabilmektedirler. Türkiye’de mevcut gastroenterolog sayısı tüm Türkiye’nin ihtiyacını karşılamaktan uzaktır, elbette ki ’Gastroenterologlar tek başlarına endoskopi yapsınlar’ iddiasında değiliz. Bu işi yapanların ehliyetli olması gerekir. Sertifikalandırma programı yapılması için devletle görüşmeler halindeyiz. Gerek TBMM Sağlık Komisyonu gerek Sağlık Bakanlığı ile bu konuda ciddi görüşmelerimiz var. Çıkacak mevzuata göre sertifikasyon programı ile sadece bu eğitimden geçmiş insanlar endoskopi yapabilecek bundan sonra. Temel hedeflerimizden biri bu. Endoskopiyi sadece biz yapalım demiyoruz, kendi sayısal yetersizliğimizin farkındayız. Fakat endoskopi yapılacaksa bilinçli ve ehliyetli kişiler tarafından yapılsın istiyoruz.
İkinci hedefimiz, önemli sindirim sistemi ve karaciğer hastalıkları konusunda kamuoyunu gerçek bilgiyle donanmış şekilde bilinçlendirmek. Bu çerçevede Türkiye’de eksik olan bir konunun kapatılmasını istiyoruz ve bu eksiklik kolon kanseri tarama programının olmamasıdır. Bir çok çağdaş, uygar ülkede kolon kanseri taraması oldukça uzun süreden beri yapılmakta ve insan hayatı değerlendirilmektedir. AB ülkeleri içinde tarama yapmayan iki ülkeden biriyiz. Bu konuda da Sağlık Bakanlığı Kanser Savaş Dairesi Başkanlığı ile görüştük. Umarım gelecek seneden itibaren Bakanlıkla ortak bir çalışmaya başlayacağız.
Diğer konu da hepatitler konusudur. Biz Türk gastroenterlogları olarak kronik viral hepatitlerin kronik bir karaciğer hastalığı olması nedeniyle bizim konumuz olduğunu ve bunun dikkatle ele alınması gerektiğini düşünüyoruz. Bu konuda zaman zaman bilinçlendirme adı altında bazı yanlışlar yapıldığını düşünüyoruz. Konunun hem önemini hem de savaş yollarını halka anlatıp bilinçlendirecek adımlar atıyoruz. Ayrıca bütün bunlar bizim görevimiz.
Uzun zamandan beri Türkiye’nin çeşitli illerinde halka açık bilinçlendirme seminerleri yapıyoruz. Şubelerimizin varlığı da bunu gerektiriyor.
Teşekkürler.
23/04/2007
Künye
Türk Gastroenteroloji Derneği
Kuruluş tarihi : 1956
Üye sayısı : 650
Kamu yayarı statüsü : Var
Yayınlar : Türk Gastroenteroloji Dergisi
Şubeler : İstanbul, Edirne,
Kocaeli, Bursa, İzmir, Antalya, Adana, Kayseri, Konya, Ankara, Samsun, Eskişehir, Erzurum,
Diyarbakır.
Adresi : Bayındır Sok.
No: 17/7, 06420
Kızılay-Ankara
Tel : 0312 435 43 73
Faks : 0312 431 80 40
E-posta : dernek@tgd.org.tr
Web adresi : http://www.tgd.org.tr
26 Haziran 2005’te yapılan seçimli genel kurulla göreve başlayan üyeler:
Yönetim Kurulu Asil Üyeleri
Dernek Genel Başkanı : Prof. Dr. Sedat Boyacıoğlu
Başkan Yardımcısı : Prof. Dr. Hakan Şentürk
Genel Sekreter : Prof. Dr. Ömer Özütemiz
Sayman : Doç. Dr. Erkan Parlak
Üyeler : Prof. Dr. Cihan Yurdaydın,
Prof. Dr. Bülent Sivri,
Prof. Dr. Ömer Özbakır
Yönetim Kurulu Yedek Üyeleri
Prof. Dr. Selahattin Ünal, Prof. Dr Necati Örmeci, Dr. Arif Acar, Prof. Dr. Ethem Tankurt, Prof. Dr. Hasan Özkan, Prof. Dr Gonca Tatar, Prof. Dr. Saadettin Hülagu
Denetleme Kurulu Asil Üyeleri
Prof. Dr. Hülya Çetinkaya, Prof. Dr. Yusuf Bayraktar, Prof. Dr. Safa Yıldırım
Denetleme Kurulu Yedek Üyeleri
Prof. Dr. Burhan Kayhan, Prof. Dr. Ahmet Dobrucalı, Prof. Dr. Ahmet Erten
|
