“Acil tıp bir uzmanlık alanıdır ve bu hizmet acil servislerde uzman hekimler düzeyinde verilmelidir”
Derneklerimiz sayfasının bu haftaki konuğu Türkiye Acil Tıp Derneği Başkanı Dr. Cem Oktay
Derneğiniz ne zaman kuruldu, tarihçesini kısaca anlatır mısınız?
Türkiye Acil Tıp Derneği (TATD) 25 Mayıs 1995 tarihinde İzmir’de kuruldu. 1980’li yılların sonunda acil tıp hizmetlerinin öneminin kavranması sonrası 1990’lı yılların başında Sağlık Bakanlığında bir dizi toplantı yapıldı. “Acil Tıp Uzmanlığı” 30 Nisan 1993 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak o dönemde “İlk ve Acil Yardım” adı ile Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’ne eklendi. Dönemin Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Namık Çevik’in büyük destekleri ve 1990 yılından sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servisinde göreve başlayan Dr. John Fowler’ın emekleri ile ilk anabilim dalı kuruldu. Nisan 1994 Tıpta Uzmanlık Sınavı sonrası Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde ilk asistanlar göreve başladı. Uzmanlık eğitiminin başlamasının ardından İzmir’de acil tıp ile ilgilenen bir grup hekim tarafından Acil Tıp Derneği kuruldu. Derneğin Kurucu Başkanı Dr. John Fowler’dır. Kurucu üyeler ise Dr. Ülkümen Rodoplu, Dr. Gürkan Ersoy, Dr. Yalçın Enginbaş, Dr. Ülkü Ergene, Dr. Neşe Nur User ve Dr. Özgür Karcıoğlu idi. Acil Tıp Derneğinin Birinci Genel Kurulu 18 Ekim 1995 tarihinde İzmir’de yapıldı. Yönetim Kurulu Başkanı görevini Dr. Fowler ve Genel Sekreterliği Dr. Rodoplu üstlendi. 2 Kasım 1996 tarihinden 6 Aralık 2003 tarihine kadar görev yapan 4 Yönetim Kurulunun Başkanlığını Dr. Rodoplu yaptı. Bu tarihte sonraki Yönetim Kurulu Başkanlığını ise ben yürütmekteyim. Yapılan çok sayıdaki ulusal ve uluslararası etkinlik sayesinde, Bakanlar Kurulunun 23 Mayıs 2003 tarih ve 2003/5660 sayılı kararı ile adının önüne “TÜRKİYE” ibaresinin konulması uygun bulundu. Türkiye Acil Tıp Derneği, 1996 yılından bu yana Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulunun üyesidir.
Genel olarak derneğinizin faaliyet alanları nelerdir?
Misyonunda da vurgulandığı gibi TATD, acil tıp sistemi içinde yer alan tüm konularda projeler üretmek ve sistemin gelişmesine katkı sağlamak için çalışmaktadır. Bu konuları acil tıp uzmanlığı, acil servisler, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, ilkyardım, afet organizasyonu başlıkları altında sınıflandırmak mümkündür. TATD’nin amaçları: Acil tıp uzmanlığı eğitim standartlarını oluşturmak ve bunları en yüksek seviyeye çıkarmak, acil tıp uzmanlarının özlük haklarını korumak, acil tıp ile ilgili yapılacak temel ve klinik araştırmaları teşvik etmek, desteklemek, acil hekimlerini, uzmanlık ve mezuniyet sonrası eğitime teşvik etmek ve eğitim standartlarını belirlemek, tüm hekimlerin ve tıp öğrencilerinin temel acil tıp konularında eğitim almalarını teşvik etmek ve eğitimin standartlarını belirlemek, acil sağlık hizmetlerinin sosyal ve ekonomik yönlerini değerlendirmek, acil hekimlerinin, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde ve felaket planlamasında lider rolü oynamasını desteklemek, acil hekimlerinin hem akademik kuruluşlarda hem de bilimsel/tıbbi kuruluşlarda temsil edilmelerini teşvik etmek, acil sağlık hizmeti veren kurum ve kuruluşlarda kaliteli acil sağlık hizmetleri ve hasta nakil standartlarını belirleyip aralarındaki koordinasyonun sağlanmasını teşvik etmek, acil tıp hizmetlerinde toplam kalite felsefesinin tüm sağlık ekibine anlatılarak eğitilmelerini teşvik etmek, acil serviste çalışan hekimlerin ve personelin tıbbi bilgisini geliştirmek için sürekli eğitim programlarının uygulanmasına katkıda bulunmak, acil hekimlerinin eğitim ve tecrübe ile kazanılan becerileri uygulayabilecekleri ortamın sağlanmasını teşvik etmek, halkı acil tıp konularında bilinçlendirmek olarak özetlenebilir.
TATD bu amaçları gerçekleştirmek için, Acil Tıp Uzmanlığı, Acil Tıp Asistanlığı, Etik, Mezuniyet Sonrası Eğitim, Acil Servis Standartları, Acil Servis Hemşireliği, Acil Tıp Dergisi, Acil Tıp Bülteni-Web, İlkyardım, Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri, Afet, Halkla İlişkiler komisyonlarıyla faaliyetlerini sürdürmektedir.
Alanınızda başka dernekler de hizmet veriyor mu?
Alanımızda acil tıp uzmanlığı ile ilgili olarak hizmet veren Acil Tıp Uzmanları Derneği bulunmaktadır.
Derneğinize kimler üye olabiliyor? Şu anki üye sayınız nedir?
Acil tıp sistemi içinde çalışan tüm sağlık personeli üye olabilmektedir. Şu andaki üye sayısı 660’dır. Üyelerimizin büyük bir çoğunluğunu acil tıp uzmanları, araştırma görevlileri, acil tıp ile ilgilenen hekimler oluşturmaktadır.
Türkiye’de alanınızla ilgili hekimlerin yüzde kaçı derneğinize üye?
Acil tıp uzmanlarının yaklaşık yüzde 60’ı TATD üyesidir.
Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor? Seçimler en son hangi tarihte yapıldı?
Genel Kurul 2 yılda bir yapılmaktadır. Seçimler en son 18 Aralık 2005 tarihinde yapılmıştır.
Derneğinizin şubesi var mı varsa şubelerin bulunduğu iller hangileri?
TATD’nin şubesi olmamakla birlikte dernek tüzüğünde şube kurulması ve şubelerin kurulabileceği iller ile ilgili kriterler belirlenmiştir.
Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bir bilimsel yayınınız var mı?
Türkiye Acil Tıp dergisinin ilk sayısı Eylül 2000 yılında özel sayı olarak çıkmakla birlikte, 2001 yılından bu yana yılda 4 sayı olarak yayınlanmaktadır. 2006 yılından itibaren Türk Tıp Dizini’ne kabul edilmiştir. Yayınlarımız şöyledir: Türkiye Acil Tıp dergisi-2001 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak çıkartılan ve Türk Tıp Dizini’nde yer alan bilimsel yayın, Acil Tıp Uzmanlık Eğitimi Kılavuzu. Kitaplar ise, TATD İleri Kalp Yaşam Desteği Kurs Kitabı, TATD İleri Travma Yaşam Desteği Kurs Kitabı, İlkyardım-Temel Yaşam Desteği El Kitabı, Acil Tıp Olgu Kitabı, NBC Silahlar ve Acil Uygulamalar El Kitabı, Hastane Afet Planı El Kitabı şeklindedir.
Yeterlilik kurulu var mı? Varsa yeterlilik sınavı yapılıyor mu?
Acil Tıp Yeterlik Kurulu Yönergesi, 1 Mayıs 2004 tarihinde yapılan TATD Yönetim Kurulu toplantısında kabul edildi. Yeterlik sınavı henüz yapılmadı, sınavın alt yapı faaliyetleri devam etmektedir. Acil Tıp Yeterlik Kurulu diğer kurulların aksine öncelikli olarak uzmanlık eğitiminin standartlarının oluşturulması için faaliyetlerini başlattı. Uzmanlık eğitim kılavuzu ile eğitimin ve kurumların standardizasyonunun ve bunların yazılı dokümanlarının hazırlanmasını hedefledik.
Derneğinizin kamu yararı statüsü var mı?
TATD kamu yararına dernek olmak için gerekli tüzük değişikliği ve hazırlıklarını tamamlamıştır. Kısa bir süre içinde başvuru yapılacaktır.
Üyeler arasında iletişimi nasıl sağlıyorsunuz?
Hafta içi her gün saat 09.00-18.00 arasında dernek merkezinde ofis koordinatörümüz görev yapmaktadır. Üyeler ile haberleşme posta yolu ile veya mail grubu üzerinden olmaktadır. Web sitesimiz duyurular ve üyelere ulaşmak için sürekli güncellenmektedir.
Derneğinizin düzenlediği kongre ve diğer bilimsel etkinlikler hakkında bilgi verir misiniz?
TATD özellikle mezuniyet sonrası eğitim programı olarak adlandırılabilecek birkaç günlük kurslar düzenlemiştir. İlki 1997 yılında olmak üzere Acil Tıp Sempozyumlarını organize etmiştir. Katılımcıların hemen hepsi acil servislerde ve hastane öncesi alanda görev yapan hekim ve diğer sağlık personelleri olmuştur. Bu sempozyumların önemli bir kısmına özellikle ABD’den gelen acil tıp eğitimcileri de katılmıştır. 2001 yılında İstanbul’da çok uluslu bir Acil Tıp Kongresi düzenlenmiş, acil tıp ve afet tıbbı konusunda uluslararası alanda tanınan 35 hekim kongreye destek vermiştir. İlki 2004 yılında olmak üzere bilimsel ağırlığı daha yüksek olan TATD Acil Tıp Kongreleri düzenlenmeye başlanmıştır. TATD Acil Tıp Kongreleri özellikle acil tıp anabilim dallarının bilimsel araştırmalarının sözlü veya poster olarak sundukları ve geniş acil tıp konularındaki bilimsel oturumların yapıldığı bir etkinliktir. Tüm bu bilimsel etkinliklere toplam 6 bin 410 kişi katılmıştır.
TATD’nin düzenlediği kongre ve sempozyumlar dışında 10 adet tanımlanmış acil tıp kursu da mevcuttur. Bunlar; İleri Kalp Yaşam Desteği Kursu, Acil Travma Kursu, PSU Acil Travma Kursu (Pennsylvania State University Emergency Trauma Care Course), Hekimlikte Hayat Kurtarıcı Girişimler Kursu, Acil Serviste Sık Karşılaşılan Olgularda Tanı Tedavi Kursu, Acil Serviste Girişimsel Sedasyon ve Analjezi Kursu, Nörolojik Aciller Kursu, Enfeksiyon Acilleri Kursu, Hastane Afet Planı Kursu, Diş Hekimliğinde Acil Tıp Uygulamaları Kursudur. Bu kursların her biri belirli sayıda katılımcının olduğu teorik ve uygulamalı eğitim programlarını içermektedir.
Derneğimiz ayrıca, motor sporlarında sağlık hizmeti vermektedir. İzmir Motor Sporları Kulübü işbirliğiyle İzmir Pınarbaşı Yarış Pisti’nde, motor sporları yarışlarının sağlık hizmetini, TOMSFED işbirliği ile World Rally Championship Türkiye ayağında ve European Rally Championship Fiat Rally’sinde sağlık hizmetini, Class 1 Formula Offshore Yarışları’nda sağlık organizasyonu ve hizmetini yürütmektedir.
Derneğin bilimsel çalışma grupları var mı?
Acil Tıp Etikleri Çalışma Grubu, Tıbbi Araştırma/Metodoloji Çalışma Grubu, Koruyucu Hekimlik Çalışma Grubu (sigara, yol güvenliği, hava kirliliği, ev kazaları vs), Kardiyak Aciller Çalışma Grubu (AMI, AKS, Yüksek lipit ve kolesterol, HT ve günlük yasam), Travma Acilleri Çalışma Grubu (Epidemiyolojik verilerin oluşturulması, yol güvenliği, emniyet kemeri kullanımı, çocuklar ve araç içi güvenlik, kask kullanımı vb.), Toksikoloji Çalışma Grubu (Bitkisel toksikoloji, ilaçlama güvenliği ve kullanılan ilaçlar hakkındaki kanunlar ve uygulamalar, yöresel toksikolojik aciller, ilaçların ambalajlanması ve çocukların ilaçlara erişimi hakkında öneriler ve var olan uygulamaların değerlendirilmesi), Pediatrik Aciller Çalışma Grubu (Kılavuzların oluşturulması, acilcilerin bu konuya olan ilgi ve dikkatlerinin arttırılması, bilimsel çalışma ve araştırmaların yönlendirilmesi, çok merkezli çalışmalara ön ayak olunması), Hastane Afet Planı Çalışma Grubu.
Üye olduğunuz uluslararası örgütler var mı? Yapılan ortak çalışmalar nelerdir?
TATD 11 Ekim 2002 tarihinden bu yana International Federation for Emergency Medicine (IFEM) ve 1 Ekim 2002 tarihinden bu yana daha sonradan federasyon statüsü de alan European Society for Emergency Medicine’nin (EUSEM) tam üyesidir. TATD Başkanı American College of Emergency Medicine’nin (ACEP) onur üyesidir. TATD Mayıs 2001’de American Academy for Emergency Medicine’nin (AAEM) onur üyeliğine layık bulunmuştur.
TATD, EUSEM ve AAEM’nin 2 yılda bir düzenlediği Akdeniz Acil Tıp Kongreleri’ni destekleyen kuruluş olmakla birlikte, organizasyon ve bilimsel komitelerine üyeler vermektedir. Her yıl düzenlenen ACEP Bilimsel Asamblesi’nde yapılan IFEM toplantısında oy hakkına sahiptir. TATD 2005 yılından bu yana George Washington Üniversitesi Ronald Reagan Acil Tıp Enstitüsü ile beraber bir eğitim projesini yürütmektedir.
Dernek gelirleri nelerdir?
Derneğin temel geliri üye aidatlarıdır. Düzenlediği kongreler, mezuniyet sonrası eğitim kursları ve ilkyardım merkezi tarafından düzenlenen kurslardan da gelir elde etmektedir. 2005 yılında başlayan uluslararası eğitim projesinin süre sınırlı bir geliri de mevcuttur.
Aidat gelirleri dernek gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor? Her üye aidat ödüyor mu? Ödenmediği takdirde uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Aidat gelirleri dernek gelirlerinin yüzde 25’ini oluşturmaktadır. Her asil üyenin Dernekler Kanunu’na göre üyelik aidatı ödemesi zorunludur. Ödemediği takdirde kendisine aidat ödemelerindeki gecikme birkaç yazı ile hatırlatılmaktadır. Buna rağmen ödeme yapmayan üyeler yasa gereği üyelikten çıkartılmaktadır.
Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli/fazla buluyor musunuz?
Acil tıp uzmanlık eğitimi süresi 2002 yılında yürürlüğe giren Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nden önce 3 yıl idi. Eylül 2000 Tıpta Uzmanlık Sınavı’ndan sonra başlayan tıpta uzmanlık öğrencileri için ise 5 yıl oldu. TATD kurulduğu günden bu yana uzmanlık eğitim süresinin ülkemiz koşullarında 4 yıl olmasını uygun bulmaktadır. Acil tıp uzmanlığı eğitiminde süre kadar önemli nokta uzmanlık eğitimi alan hekimin bir yıl içinde uzman denetiminde baktığı hasta sayısıdır. Bu sayı yılda 7000 hasta olarak önerilmektedir. Özellikle yılda 30 binden az hasta başvurusu olan bir eğitim kurumunda ihtisas süresi önerilenden daha uzun da olabilmelidir.
Branşınızla ilgili hekim sayısı için ne söylersiniz?
Acil tıp henüz yeni bir uzmanlık dalı olduğu için uzman hekim sayısı ihtiyacın çok altındadır. 1998 yılından bu yana 300’e yakın acil tıp uzmanı mezun olmuştur. Özellikle ilk mezunlar tıp fakültelerindeki akademik kadrolarda göreve başlarken, uzmanların yarıya yakını, mecburi hizmetin de başlaması ile devlet hastanelerine atanmışlardır. Uzmanların bazıları ise özel hastanelerde çalışmaktadır.
Acil servisler ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarının bir birimidir. Acil tıp bir uzmanlık alanıdır ve acil servislerde bu hizmet uzman hekimler düzeyinde verilmelidir. Ancak mevcut ve yeni açılacak eğitim programlarının sayısı ve uzman mezun olma hızı dikkate alındığında uzun yıllar daha optimum sayıya ulaşmak mümkün olmayacaktır. TATD olarak ülkemiz koşullarında acil servislerde görev yapacak acil tıp uzmanı hekimler için norm kadro çalışmaları devam etmektedir.
Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi düşündüğü hedefleri nelerdir?
Acil tıp, alanının önemi ve genişliği yanında ülkemizde bu alanda geliştirilmesi gereken konuların yoğunluğu nedeni ile çok sayıda faaliyeti eş zamanlı olarak planlamak ve yürütmek durumundadır. Öncelikle Yeterlik Kurulu olarak uzmanlık eğitim programlarının standardizasyonu, kurum ziyaretleri ve sınavların başlatılması hedeflenmektedir. Acil tıp kongrelerinin her yıl düzenlenmesi kararlaştırılmıştır. George Washington Üniversitesi ile birlikte yürütülen Türkiye Acil Tıp Eğitim Projesi’nde 2 yıl içinde ülkemizde 7 bölgede toplam 42 kurs ile 2100 ile 3 bin acil servis hekiminin eğitimi yapılacaktır. İleri kalp yaşam desteği ve acil travma kursları yanında, mezuniyet sonrası eğitim kursları ile eksikliği hissedilen acil tıbbi bakımın iyileştirilmesi hedefimizdir. Her yıl düzenlenecek “TATD Acil Tıp Kongresi” ile özellikle acil tıp alanındaki son gelişmelerin paylaşılması amaçlanmıştır. İlki 2006 yılında Ankara’da Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde, ikincisi 8-10 Haziran 2007’de Diyarbakır’da Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ile beraber yapılacak olan TATD Acil Tıp Asistan Sempozyumu her yıl düzenlenecektir. Afet tıbbı konusunda ilki İzmir’de başlayacak olan Afet Tıbbı Okulu Projesi ve tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması hedeflenen “Hastane Afet Planı” geliştirilmesi çalışmaları devam etmektedir. İlkyardım eğitiminin önemi ile toplumun hastalık ve yararlanmalardaki doğru yaklaşımları öğrenmesi için sosyal sorumluluğumuz kapsamında halk eğitimleri sürecektir. Acil tıp etiklerinin oluşturulması çalışması kısa vadede tamamlamayı planladığımız diğer bir hedeftir.
Uluslar arası projelerde olarak üyesi olduğumuz federasyonlar ile beraber bir acil tıp kongresinin düzenlemesi planlanmıştır. ABD’deki acil tıp uzmanlık eğitiminde düzenleyici rolü olan American Board of Emergency Medicine ve Council of Residency Directors ile iletişimler devam edecektir.
Teşekkürler. 30/04/2007
Türkiye Acil Tıp Derneği
Kuruluş tarihi : 25 Mayıs 1995
Üye sayısı : 660
Kamu yayarı statüsü : Yok
Yayınlar : Türkiye Acil Tıp Dergisi, Acil Tıp Uzmanlık Eğitim Kılavuzu, TATD İlkyardım El Kitabı, Herkes İçin İlkyardım Kitabı, TATD İleri Kalp Yaşam Desteği Kurs Kitabı, TATD İleri Travma Yaşam Kurs Kitabı
Adresi : Gazi Bulvarı Eta İşhanı No: 72/4 Konak İzmir
Tel : 0232 425 64 00
Faks : 0232 425 64 01
E-posta : aciltip@ttnet.net.tr
Web adresi : www.tatd.org.tr
18 Aralık 2005 tarihinde yapılan seçimli genel kurulla göreve başlayan üyeler:
Yönetim Kurulu Asil Üyeleri
Genel Başkan : Dr. Cem Oktay
Genel Sekreter : Dr. Sedat Yanturalı
Sayman Üye : Dr. Murat Ersel
Üyeler : Dr. Yıldıray Çete, Dr. Oktay Eray, Dr. Serkan Şener, Dr. Selahattin Kıyan, Öğr. Gör. Semra Çelikli, Hem. Fikriye Turaba, Dr. Ersin Aksay (Askerlik hizmeti nedeni ile 18 Ocak 2007’de ayrıldı), Paramedik İbrahim Yaman (Özel nedenleri ile 18 Ocak 2007’de ayrıldı), Dr. Mehmet Aziz Tunç, Hem. Cemile Akbinar.
Yönetim Kurulu Yedek Üyeleri
Dr. Cem Ertan (Askerlik hizmeti nedeni ile 18 Ocak 2007’de ayrıldı), Hem. Sevda Gündüz, Dr. Levent Avşaroğulları, Dr. Sadık Girişgin, Dr. Özge Duman Atilla, Hem. Saadet Şafak, Paramedik Yusuf Yokuş.
Denetleme Kurulu Asil Üyeleri
Dr. Rıdvan Atilla, Paramedik Süleyman Güler, Dr. Murat Pekdemir.
Denetleme Kurulu Yedek Üyeleri
Paramedik Çağlar Uz, Hem. Serap Yenidünya, Dr. Cenker Eken.
|
