En büyük beklenti Ruh Sağlığı Yasası’nın çıkması
Derneklerimiz köşesinin bu sayıdaki konuğu Türkiye Psikiyatri Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Cem Atbaşoğlu
Derneğiniz ne zaman kuruldu, tarihçesini kısaca anlatır mısınız?
Türkiye Psikiyatri Derneği, 1995’de kuruldu. Türkiye’deki 2 bine yakın psikiyatri uzmanı ve asistanının yüzde 95 kadarını kapsayan, 1600 civarında üyesi olan bir derneğiz. Katılım oranı çok yüksek. Derneğimiz, Türkiye’deki ilk psikiyatri derneği değil aslında. Bu alanda ilk kurulmuş olan, ruh sağlığı alanında hizmet veren dernek, Türk Nöropsikiyatri Derneği’dir. Onun kuruluşu çok eskilere dayanıyor. Nöropsikiyatri Derneği de birlikte çalıştığımız ve aynı amaca hizmet eden bir dernek olarak varlığını sürdürüyor.
Genel olarak derneğinizin faaliyet alanları nedir?
Derneğimizin başlıca amaçları; ruh sağlığı standartlarını yükseltmek, ruh hastalıklarıyla ilgili damgalamayı azaltmak, psikiyatri eğitiminin standardını yükseltmek, psikiyatri asistanları ve uzmanlarının çalışma koşullarını iyileştirmek. En önemli sorunlarımızdan biri, ruh sağlığı yasamızın olmaması. İkincisi de, çoğu alanda olduğu gibi ruh sağlığında da genellikle sivil toplum örgütlerinin sorumluluklarının, olanaklarına ve yetkilerine göre fazla olması. Çabamızın en somut göstergesi, şu günlerde TBMM’de kabul edilmesini beklediğimiz ruh sağlığı yasamız. Bu yasanın çıkması için yaklaşık 7 yıllık bir çaba var. Türkiye Psikiyatri Derneği’nin öncülüğünde, ekim ayında ‘Herkes için Ruh Sağlığı’ sloganıyla bir ruh sağlığı platformu kuruldu. Ruh sağlıyla ilgili bir çok dernek buna katıldı ve destek verdi. Silah ruhsatı için yapılan psikiyatrik muayenenin standardizasyonu, psikiyatride özürlülük oranlarının belirlenmesi, özel hastanelerde çalışan psikiyatri uzmanlarının özlük hakları gibi konularda çalışan görev gruplarımız var.
Alanınızda hizmet veren diğer derneklerden bahseder misiniz?
Türk Nöropsikiyatri Derneği Türkiye’deki en eski dernektir. Merkezi Ankara’da olan, daha aktif bir dernek kurulmasına ihtiyaç duyulduğu için Türkiye Psikiyatri Derneği kurulmuştur. Ama bu derneklerin birbirine rakip olduğu düşünülmemelidir, işbirliği içinde çalışmaktadırlar. Ruh sağlığı alanında hizmet veren bir başka dernek Türk Psikologlar Derneği. Bu dernekle de ortak çalışmalarımız var; Türk Psikologlar Derneği ile birlikte ruh sağlığını -rakip olarak ya da meslek şovenizmi yaparak değil de- birlikte çalışarak geliştirmek için neler yapabiliriz diye işbirliği yapıyoruz. Bunun dışında gerek Türk Tabipleri Birliği gerekse tabip odalarıyla devamlı işbirliği içinde olduğumuz için yasal düzenlemeler, tüzükler konusunda onların da ruh sağlığına katkıda bulunduklarını söylemek lazım. Bunun dışında bir nokta daha var: Çeşitli gönüllü dayanışma dernekleri var; başta Şizofreni Gönüllüleri Dayanışma Derneği olmak üzere hasta ve hasta yakınlarının faaliyet gösterdiği dernekler bir araya gelerek birlikte çalışmak için yapılanma sürecine girdiler.
Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor?
Merkez yönetim kurulu üyeleri, iki yılda bir yapılan olağan genel kurulda seçilir. En son genel kurul Kasım 2005’te yapıldı. Arada başka gündemlerle olağanüstü genel kurullar toplanabilir.
Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bir bilimsel yayınınız var mı?
Periyodik olarak çıkan bültenimiz var; bütün çalışmalarımızı özetleyen. Bilimsel yayın olarak bunun dışında 3 tedavi kılavuzu yayımlandı: Şizofreni, Duygudurum bozuklukları ve Anksiyete Bozuklukları Tedavi Kılavuzları. Bunun dışında Anksiyete Bozuklukları başlıklı bir kitap yeni yayımlandı. Şizofreni ile ilgili bir ders kitabı da yayım aşamasında; bir kaç ay içerisinde o da çıkacak.
Derneğin bilimsel çalışma grupları var mı?
Dünya Psikiyatri Birliği ya da Amerikan Psikiyatri Birliği’ndeki gibi bilimsel çalışma birimlerimiz var. Mümkün olduğu kadar bu tarz çalışmaları ülke genelinde işbirliği içinde ve mümkün mertebe çok uzmanın katılımıyla sürdürmeye çalışıyoruz.
Kamuoyunun psikiyatrik hastalıklarla ilgili bilgisini artırmak için Bilimsel Çalışma Birimlerimizin hazırladığı metinleri yayımlıyoruz. Bilimsel Çalışma Birimleri’nin küçük grup çalışmaları zaman zaman yapılmaktadır. Bunlardan bazıları çok aktif çalışarak hem eğitime, hem bilimsel üretime katkıda bulunmaktadır. Hedef çok merkezli araştırmalar yapabilmek, ülkede mümkün olabildiği kadar çok psikiyatri uzmanını ortak çalışmaya dahil edebilmek. Bizim bir de Asistan Bilimsel Çalışma Birimimiz var. Bunun en önemli misyonlarından biri de eğitimin standardizasyonu ve kalitesinin yükseltilmesidir. Bu uygulamayla eğitimin niteliğine sadece öğretim üyelerinin veya klinik şeflerinin değil asistanların da katkıda bulunmasını hedefliyoruz.
Derneğinizin yeterlilik kurulu var mıdır? Varsa yeterlilik sınavı yapılmakta mıdır? Yapılan sınavlar hakkında bilgi verir misiniz?
Yeterlilik Kurulumuz yeni kuruldu. Belli aralıklarla, yeterliliğin gösterilmesi gereğiyle yeni bir eğitim oluşturuldu. Bunun için yapılmış bir yasal düzenleme yok. Yeterlilik belgesi almak için başvurmak, şimdilik sadece gönüllük temeline dayalı. Ama hizmetin kalitesini yüksek tutmak için bunun daha sonra yaygınlaşacak bir uygulama olmasını ümit ediyoruz. Yeterlilik sınavının ilki yapıldı, bundan sonrasında da düzenli yapılması için çalışmalar sürdürülüyor. Ayrı bir yeterlilik kurulu var, derneğe bağlı olarak çalışıyor. Çoktan seçmeli sorulardan oluşan yazılı bir sınav yapılıyor. Soru bankası bilimsel çalışma birimlerinden birçok üyemizin katkısıyla oluşturuldu. Yakın zamanda ilk kez yapılmış olan pratik sınav var; burada nesnel yapılandırılmış klinik değerlendirme yöntemi kullanılıyor, çeşitli senaryolar verilerek adayların bu tür durumlarda teşhis ve tedavi için hastayı nasıl ele aldıkları nesnel biçimde değerlendirilip puanlanıyor.
Üyeler arasında iletişimi nasıl sağlıyorsunuz? Derneğinizin mail grubu ya da web sayfası var mı?
Web sayfamız var. Bunun dışında bütün üyelere duyurulması gereken haberleri üyelere e-mail olarak gönderebildiğimiz server var. Ayrıca tamamen serbest ve denetimin bulunmadığı, herkesin çeşitli konularda fikir beyan edebildiği, sadece ruh sağlığı konusuna da odaklanmayan bir yahoo mail grubumuz var. Bunun düzenlemesini de Merkez Yönetim Kurulu üyelerimizden biri yürütüyor. Tabii Bülten’i de saymak gerek.
Derneğinizin düzenlediği kongre ve diğer bilimsel etkinlikler hakkında bilgi verir misiniz?
Yılda 3 kez düzenli olarak kongre yapıyoruz. Bunlardan biri Ulusal Psikiyatri Kongresi’dir. Diğeri Türkiye Psikiyatri Derneği’nin yıllık toplantısı olan Bahar Sempozyumlarıdır. Bu yıl 11. kez yapılacak. Üçüncüsü de büyük şehirler dışındaki üniversiteler ve şubelerin yaptıkları Anadolu Psikiyatri Günleri’dir. O da her yılın haziran ayında düzenlenir. Bu üçü düzenli yapılmaktadır. Bunun dışında son bir gelişme var: 42. Ulusal Psikiyatri Kongresi’nde Bilimsel Toplantı Düzenleme Kurulu oluşturuldu. Buna ek olarak, başka kuruluşların düzenlediği bazı kongrelere derneğimizin destekleyici olarak katılması söz konusudur. Ekim ayında Uluslararası Stigma Toplantısı düzenlenmişti. Bu toplantıya bilimsel ve maddi olarak katkıda bulunduk. Dünya Psikiyatri Derneği’nin yıllık kongresi Türkiye’de, temmuz ayında İstanbul’da yapıldı. Bu, Dünya Psikiyatri Birliği, Türk Nöropsikiyatri Derneği ve bizim derneğimizin ortak çalışmasıyla düzenlendi.
Üye olunan uluslararası örgütler var mıdır? Yapılan ortak çalışmalar nelerdir?
Dünya Psikiyatri Birliği’nin afiliye üyesi olduk. Ortak çalışmalara en güzel örnek, geçen yaz İstanbul’da düzenlenmiş olan Dünya Psikiyatri Birliği yıllık kongresidir. Bunun dışında başka derneklerle de bağlantılarımız var. Bunlardan Avrupa Tıp Uzmanları Birliği başta geliyor. Avrupa Tıp Uzmanları Birliği’nin psikiyatri bölümünden de davetliler önümüzdeki Bahar Sempozyumu’nda Avrupa’da Psikiyatri başlıklı bir sempozyum sunacaklar.
Dernek gelirleri nelerdir?
Kongre gelirleri büyük bölümü oluşturuyor. Bunun dışında yıllık üye aidatları var.
Aidat gelirleri dernek gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor? Her üye aidat ödüyor mu? Ödenmediği takdirde uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Derneğimize giriş aidatı 20 YTL, yıllık aidat 30 YTL olarak şubelere yatırılmaktadır. Gelirlerin ne kadarını aidatların oluşturduğu konusunda tam yüzde veremiyorum. Ama küçük bir yüzde olduğunu söyleyebilirim. Aidat ödemeyen üyeler için yaptırım ise çok kolay uygulanan bir şey değil. Üyenin katılımını ve devamını aidattan daha çok önemsediğimiz için çok sıkı bir yaptırım uyguladığımız söylenemez.
Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli/fazla buluyor musunuz?
5 yıllık eğitim süresini yeterli buluyoruz. Uzatılması gibi talebimiz yok. Fakat eğitimin kalitesinin yükseltilmesi için vakit ve nakit gerekli. Bunun sağlanabilmesi için de yeterlilik sınavı gibi bazı özendirici çabalar dışında, sorun, tek başına derneğin halledebileceği şey değil. Eğitim olsun, hasta bakımı olsun, bunlar için devletin desteği gerekli. Bizim boyumuzu aşan sorunlar bunlar.
Türkiye’de branşınızla ilgili hekim sayısında bir eksiklik veya fazlalık söz konusu mu?
Türkiye’de kişi başına düşen psikiyatri uzmanı sayısı, Avrupa standartlarının çok altında. İşimizi en çok zorlaştıran ve hizmet kalitesini düşüren sebeplerden biri budur.
Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi düşündüğü hedefleri nelerdir?
Uzun vadede ilk olarak ruh sağlığı yasasının çıkması var. Ruh sağlığı yasası deyince de hem hasta hakları, hem hekimlerin özlük haklarını gözeten bir yasadan söz ediyoruz. Ruh sağlığı, gerek tedavi gerek rehabilitasyon için başka tıp dallarından daha çok çabayı, daha çok sayıda sektörün işbirliğini gerektiriyor ve pahalı. Bunun için taleplerimizden bir tanesi aslında bir tür pozitif ayrımcılık. Daha pahalı bir hizmet olduğu için daha fazla destek bekliyoruz. Ruh sağlığının önemli sorunlarından bir tanesi stigma, yani damgalamanın çok yaygın olması. Bizim hastalarımızın başka hastalara göre çok daha fazla ayrımcılığa maruz kalmaları söz konusu. Hedeflerimizden bir tanesi de bunun aşılması.
Teşekkürler.
22.01.2007
Türkiye Psikiyatri Derneği
Kuruluş tarihi : 1995
Üye Sayısı : 1600
Şubeleri : Adana, Ankara, Antalya, Bolu, Bursa, Denizli, Edirne, Elazığ, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Manisa, Samsun, Trabzon
Adresi : Tunus Cad. 59/5 Kavaklıdere / ANKARA
Tel : 0312. 468 74 97
Faks : 0312. 426 04 53
e-posta : tpd-myk@psikiyatri.org.tr
Web adresi : www.psikiyatri.org.tr
26.11.2005 tarihinde yapılan seçimli genel kurulla göreve başlayan kurul üyeleri:
Yönetim Kurulu
Dernek Genel Başkanı : Dr. Şahika Yüksel
Genel Başkan Yardımcısı : Dr. Can Cimilli
Genel Sekreter : Dr. Cem Atbaşoğlu
Sayman : Dr. Cengiz Kılıç
Dış İlişkiler Sekreteri : Dr. Ali Savaş Çilli
Bilimsel Toplantılar Sekreteri: Dr. Şeref Özer
Bilimsel Çalışma Birimleri Sekreteri: Dr. Neşe Direk
(Yedek üyeler: Dr. Haluk Özbay, Dr. Bülent Coşkun, Dr. Defne Eraslan, Dr. Ercan Abay, Dr. Hamza Avcı, Dr. Nazan Aydın)
Onur Kurulu Üyeleri Dr. Orhan Öztürk, Dr. Zeliha Tunca, Dr. Savaş Kültür, Dr. Mustafa Sercan, Dr. Sezai Berber
(Yedek üyeler: Dr. Doğan Şahin, Dr. İsmet Kırpınar, Dr. Nevzat Yüksel, Dr. Özcan Köknel ve Dr. Engin Eker)
Denetleme Kurulu Üyeleri
Dr. Timuçin Oral, Dr. Burhanettin Kaya, Dr. Doğan Yeşilbursa (Yedek üyeler: Dr. Erol Göka, Dr. Ejder Akgün Yıldırım, Dr. Ahmet Türkcan)
|
