Sağlık alanında ülkemizin en önemli gündem maddelerinden birisi de yasalaşmayı bekleyen tam gün yasasıdır. Tam gün uygulamasının başlaması üniversite hastanelerinde de köklü değişikliklere yol açacak olması nedeniyle bu yönüyle de incelenmesi gerekmektedir. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki tıp fakültesi öğretim üyelerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’ndaki ifadeyle “devamlı statü”de çalışmaları eğitim, öğretim, araştırma ve sağlık hizmetlerini olumlu yönde etkileyecektir. Bir öğretim üyesinin motivasyonunu birbirine neredeyse taban tabana zıt iki yönde birden sürdürmesi mümkün değildir. Bugüne kadar yaşanan deneyim, “kısmi statü”de çalışan öğretim üyelerinin eğitim, öğretim, araştırma ve sağlık uygulamalarına yeterince katkıda bulun(a)madıklarını göstermektedir. Diğer yandan kısmi statüde çalışan hekimlerin aynı hastanın tanı ve tedavi uygulamalarını hem özel hastanede ya da muayenehanede, hem de üniversite hastanesinde sürdürmeleri beraberinde etik sorunlar da getirmektedir. Üniversite hastanelerine başvuran hastaların, “özel”e yönlendirilmesi; “özel”de ameliyat edilen hastaların bir komplikasyon çıkınca üniversite hastanesine getirilmesi, komplikasyon ortadan kalkınca tekrar özel hastaneye yatırılması; hastaların “gelir getiren” işlemlerinin “özel”de, “gelir getirmeyen” işlemlerin üniversite hastanesinde yapılması ve asistanların “özel hastanelerde” ameliyatlarda kullanılması gibi etik kuralların sınırlarını zorlayan uygulamalara ne yazık ki günlük uygulamalarda azımsanmayacak sayıda rastlanmaktadır.
Tam gün uygulaması çerçevesinde tartışılan konulardan birisi de öğretim üyelerinin sundukları sağlık hizmetleri için kişilerden ayrıca ücret farkı alınması “özel hasta” uygulamasının kaldırılmasıdır. Bu uygulamanın kaldırılması ile öğretim üyelerinin “özel muayane, ameliyat ya da işlem”lerden kaynaklanan gelir kaybının da devlet hastanelerindeki “performansa dayalı ek ödeme” uygulamasına benzer bir uygulama ile giderilmeye çalışıldığı gürülmektedir. İlke olarak “performansa dayalı ek ödeme” uygulamasının “özel hasta” uygulamasından daha iyi olduğunu düşünüyorum. Bu uygulama ile öncelikle hasta ile öğretim üyesi arasında “para”nın konu olması ortadan kalkacaktır. Halen uygulanmakta olan “özel hasta” uygulaması günlük uygulamalarda çeşitli sorunlar yaratmaktadır. Belli bir ameliyat, tetkik ya da muayene için para ödeyen hastalara çoğu zaman hastane olanaklarını kullanma konusunda öncelik verilmekte ya da verilmek zorunda kalınmaktadır. Bu durum örneğin bazı hastaların ameliyatlarının daha ileri tarihe ertelenmesine yol açabilmektedir. “Performansa dayalı ek ödeme” uygulaması da birçok sorun taşıyan bir uygulama olmasına karşın bu sorunların zaman içinde aşılabileceğini düşünüyorum. Nitekim devlet hastanelerindeki deneyim de bunu göstermekte ve uygulamanın yarattığı sorunlar giderek azalmaktadır.
Tam gün uygulaması, öğretim üyelerinin tüm motivasyonlarını üyesi oldukları kurum içinde kullanmaları sağlayarak eğitim, öğretim, araştırma ve sağlık hizmeti kalitesini arttıracakdır. Ancak öğretim üyelerini üniversitede tutacak çözüm yolları üretilmeden tam gün uygulamasına geçmenin ciddi sorunlar yaratabileceği unutulmamalıdır. Çalışma ortamının ve özlük haklarının iyileştirilmesi, hekimlerin gelirlerinin tatmin edici düzeylere getirilmesi bunu büyük oranda sağlayacaktır. |
