|
Kliniklerimiz köşesinin bu haftaki konuğu Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Füsun Ersoy.
Kliniğinizin tarihçesini anlatır mısınız?
Anabilim Dalımız 1998’de Doç. Dr. Hüseyin Avni Şahin tarafından kuruldu. 2005 Mart ayına kadar tek öğretim üyesi ile eğitim ve hizmet verdi. Kurucu öğretim üyesi Doç. Dr. Hüseyin Avni Şahin aynı zamanda Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Dekan Yardımcılığı ve Rektör Danışmanlığı görevlerini de yürütmekte.
Akademik kadronuz kaç kişiden oluşuyor?
8 yıl önce kurulan anabilim dalımız 7 yıl tek öğretim üyesi ile eğitim ve hizmet verdikten sonra 2005 yılında 3 yeni öğretim üyesinin katılımıyla eğitici kadrosunu zenginleştirmiştir. Halen 1 profesör, 1 doçent, 2 yardımcı doçent öğretim üyesi ile Türkiye’de akademik kadro açısından zengin aile hekimliği anabilim dallarımız arasında yer almaktadır.
Asistanlar ortalama kaç yılda uzman unvanı alıyor?
Halen geçerli Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde yer alan aile hekimliği uzmanlık eğitim süresi 3 yıl. Ancak, asistanlarımızın eksik oldukları yönleri tamamlamaları, birinci basamak nosyon ve bakış açısını kazanmış olarak mezun olmaları için aldıkları birinci basamak koşullarındaki eğitim ve uygulamalar, tez çalışmalarının süresinde bir miktar esneklik gerektiren durumlar göz önüne alındığından, anabilim dalımızda uzmanlık eğitim süresi 4 yılı bulmaktadır.
Eğitim programınız nedir?
Mezuniyet öncesi eğitim programımız Dönem III ve Dönem VI teorik/uygulamalı aile hekimliği derslerinden oluşuyor. Dönem III’deki ders programımız içinde anamnez, fizik muayene ve semptomatoloji konularının yer aldığı teorik ders ve uygulamalarımız da var. Dönem I’de tıbbi terminoloji dersleri, dönem I ve dönem II’deki aktif eğitim oturumları, anabilim dalımız öğretim üyeleri tarafından yürütülüyor ve koordine ediliyor. Dönem VI’da 1 ay zorunlu aile hekimliği stajımız var. Bu bir ayı, intern arkadaşlarımıza birinci basamak/aile hekimliği konseptini kazandırmak ve bunu güçlendirmek için en iyi şekilde değerlendirmeye çalışıyoruz.
Uzmanlık eğitimi programımız ise klinik rotasyonlar, birinci basamak uygulama ve eğitimleri ile anabilim dalımızın öğretim üyeleri ve asistanlarının hazırladıkları seminer, literatür ve öğretim üyesi sunumlarından oluşmaktadır. Ana eğitim amacımız, klinik rotasyonlarda öğrenilen bilgi, beceri ve tutumları birinci basamak bakış açısıyla ve aile hekimliği disiplininin özgün yaklaşımıyla değerlendirmeyi bir yaşam biçimi haline getirmek. Disiplinimizin temel özellikleri olan bireysel, kapsamlı, bütüncül ve sürekli bakımı tüm eğitim süreci boyunca her eğitim ortamı ve fırsatında vurguluyor ve uygulamalarla örneklendirmeye özellikle özen gösteriyoruz. Sene başında yıllık olarak hazırladığımız asistan eğitim programımız dahilinde haftada iki gün öğretim üyeleri ve asistanlarımızın bir araya geldiği eğitim oturumlarında çeşitli klinik konuları ve aile hekimliği disiplinin temel bilgi ve ilkelerini, asistan ve öğretim üyelerimizin hazırladığı seminerlerle konuşup tartışıyoruz. Koruyucu hekimlik boyutu ihmal edilmiş bir tıp eğitiminden ve birinci basamağın ayrı bir disiplin olduğundan habersiz olarak geliyorlar arkadaşlarımız, birçok diğer arkadaşımız gibi. Biz de elimizden geldiğince aile hekimliğinin ABC’sini öğrenmiş ve özümsemiş olarak buradan ayrılmaları için çabalıyoruz.
Ayrıca halk ve üniversitemiz öğrencileri için de sağlık eğitimi programlarımız var. Eğitim programlarımız ve değerlendirmeleriyle ilgili ayrıntılı bilgi www.vanaile.com adresindeki web sitemizden edinilebilir.
Asistan eğitiminde kullanılan çekirdek eğitim müfredatınız var mı?
Asistan eğitim programları bir çok uzmanlık derneği gibi bizim derneğimiz Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) tarafından da Yeterlilik Kurulu (Board) çalışmaları ile yeniden gözden geçirilmekte ve standardize edilmekte. Asistan karneleri de bunun bir boyutu. Bu standardizasyon çalışmalarında TAHUD merkez yönetim kurulu üyesi ve eğitici bir akademisyen olarak ben de yer aldım ve son haline getirilen çalışmalarımızı, tüm aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren tüm kurum ve eğiticilerle yakında paylaşıp resmi hale getireceğiz. Şu aşamada “bir aile hekimi her rotasyondan hangi bilgi ve becerileri kazanmış olarak ayrılmalı?” ve “uzmanlık eğitiminin sonunda bir aile hekimi olarak kendi disiplinine özgü hangi temel bilgileri kazanmamış ise yeterli olamaz?” sorularının yanıtlarına göre düzenlemiş olduğumuz ve süreç içerisinde asistanlarımızın bu anlamda eksiklerinin olmaması için çabaladığımız bir eğitim müfredatımız ve yaklaşımımız var. Geri bildirimler bizim için çok önemli ve formative değerlendirmenin ve sürekli efektif geri bildirim vermenin eğitim hedeflerimize ulaşmada vazgeçilmez olduğunu, standart asistan karnesi uygulamasının esasını da efektif geri bildirimlerin oluşturması gerektiğini düşünüyoruz.
Rotasyon uygulamalarınızı nasıl yapıyorsunuz?
Halen geçerli aile hekimliği uzmanlık eğitim müfredatında yer alan klinik rotasyonlar dışında birinci basmakta gerçekleştirdiğimiz ve yoğun olarak aile hekimliği disiplininin temel özellikleri üzerine yapılandırdığımız eğitim ve uygulamalarımız var. Bir uyum eğitimi niteliğindeki bu uygulamalarımız sırasında, birinci basmakta sık karşılaşılan sorunları önce aile hekimliği/birinci basamak yaklaşımıyla irdeleyip, sonra örneklerle tartışıyoruz.
Eğitimde kullandığınız araç-gereçlerle ilgili durumunuz nedir?
Eğitimlerimiz aktif öğrenmeye dayalı olduğu için kullandığımız yöntemler de interaktif eğitim yöntemleri. Bu yöntemleri uygulamamız için gerekli eğitim araç gereçlerini kullanma ve çeşitli kaynaklardan elde etme konusunda şimdiye kadar bir sıkıntı yaşamadık. Ayrıca fakültemizde tüm eğitim programı yeniden gözden geçirildiği ve bazı değişikliklere gidildiği için süreç içerisinde altyapı ve donanım açısından hızla tüm eksiklerin giderilmesi planlanmakta, böylece ilerde de bu konuda bir sıkıntı yaşamamayı umuyoruz.
Son bir yıldaki yurtiçi ve yurtdışı yayın sayılarınız nedir?
Zaten ulusal ve uluslararası yayınlarının sayısı açısından zengin bir aile hekimliği anabilim dalı iken, son bir yılda kadromuza yeni katılan arkadaşların da katkılarıyla genel olarak bilimsel araştırma ve yayın konusunda aktif ve üretken bir bölüm olduğumuzu gururla söyleyebiliriz.
Kongrelere katılabiliyor musunuz?
Temel ilkemiz birinci basamağı ilgilendiren toplantılara bölümümüzün özgün araştırma ve çalışmalarıyla katılabilmek, ayrıca özellikle asistan arkadaşlarımızın katılımını öncelikli olarak sağlamak üzere, 1990’da kurulan Uzmanlık Derneğimiz ile şubelerinin ve aile hekimliği anabilim dallarından gönüllülerin değişimli olarak her yıl birlikte düzenledikleri Ulusal Aile Hekimliği Günleri’ne ve Ulusal Aile Hekimliği Kongreleri’ne anabilim dalımızın tüm elemanları olarak kaçırmadan katılmak. Bu arada uluslararası toplantı ve kongrelere de finans kaynaklarına ulaşılabilirlik ölçüsünde ve bölümümüzdeki yoğun programı aksatmamayı öncelikli olarak ilke edinmek koşuluyla, bildirilerle katılmayı da kendimizi geliştirmek açısından önemli buluyoruz.
Aranıza yeni katılan bir uzman ya da asistan döner sermayeden ne kadar pay alıyor?
Maaşlarının yaklaşık üçte biri kadar düzenli döner sermaye ödemesi yapılıyor.
Aranıza yeni katılacak asistanlara vermek istediğiniz bir mesaj var mı?
Türkiye’de Aile Hekimliği, Tababet Uzmanlık Tüzüğü’ne girdiği 1983’ten bu yana çok önemli gelişmeler kaydetti. Kendini aile hekimliğine adamış pek çok değerli aile hekimliği uzmanı eğitici ve akademisyenimiz, 36 anabilim dalında başarılı çalışmalarını sürdürüyor. Kaliteli bir birinci basamak hizmeti vermenin esaslarını, ülkemizde 22 yıldır, dünyada 50 yıldan fazla bir süredir mevcut olan birinci basamak uzmanlığını, yani ülkemizdeki resmi adıyla aile hekimliğini, bu disipline gerçekten gönül vermiş, dört elle sarılan, deneyim ve birikimlerini paylaşmaya hazır, disiplinin temsilcilerinden, birinci ağızdan öğrenmek istiyorlarsa, aktif, dinamik, genç, enerjik, üretici bir kadroyla, karşılıklı sevgi, saygı, anlayış, hoşgörü ortamında, sorunlarının paylaşımlarla çözümlenmeye çalışıldığı, kalıplara, dayatmaya dayalı değil, öğretme ve öğrenmenin karşılıklı efektif etkileşime dayanan bir süreç olduğuna, aktif katılımlı eğitime inanan, hocalarla, ağabey ve ablalarıyla çalışmak istiyorlarsa, biz onlar için varız.
Teşekkürler. 06.03.2006
|
