YAZARLAR

Tüm Yazarlar

Sağlıkta Dijital Dönüşüm ve 4.0Prof. Dr. Haldun GÜNER

Gazi Tıp Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi

Faks: (312)2124647
Prof. Dr. Haldun GÜNER

25.02.2019, Pazartesi

Tüm Yazıları

 

Gelişmiş ekonomilerde son zamanlarda, yüzyılımızın devrimi de denilen, endüstride 4.0 teknolojiye geçiş tartışılıyor. Yazılım, yapay zekâ, üç boyutlu yazıcılar ve robotların da devreye girmesiyle artık karanlık fabrikalarda yapılan üretimlerin, insan iş gücüne oranla çok daha güvenli, çok daha hızlı ve minimal hata paylı olacak şekilde olması planlanıyor. Ameliyatlarda, arada bir tepe ışığının yeterli olmamasından yakınan cerrah arkadaşlarımın kulakları çınlasın.                               Endüstrinin her dalında, üretimde olduğu gibi sağlık sektöründe de 4.0 teknolojinin nasıl geliştirileceği masaya konulup tartışılıyor. Diğer alanlardaki fabrikalar gibi ilaç endüstrisinde de bu sisteme yönelik değişimler oluyor.

Ancak, hastaneler ve diğer sağlık kuruluşlarında bu işler nasıl olacak? İşte şimdi ona kafa yormak lazım. Zira gelişmiş ülkelerde bu konuda da çalışmalar olmakta. Ülkemizde, sağlık alanında 4.0 teknolojiye geçiş için biz de hazırlıklı olmalıyız. Biz de kenarından kıyısından bir şeyleri başlatmalıyız. Öncelikle gelişmiş ülkelerde yazılım, yapay zekâ ve üç boyutlu yazıcıların devreye alınarak gelişmesiyle,  ilaç ve tıbbi malzeme endüstrisinde üretimden depolamaya, Ar-ge’den nakliye ve pazarlamaya kadar fabrikalarda 4.0 teknolojisi ve robot kullanımı uygulanmaya başlandı bile.

Hastanelerimizde, dijital ortamda veri depolanmasına yönelik çalışmaların çoktandır başlatıldığını biliyoruz. Bunun yanında, yine hastanelerde ameliyathaneler, yemek, temizlik, güvenlik, atıkların denetimi, telefon santralı, teknik bakım, eczaneler ve depo hizmetlerinin de 4.0 teknolojiyle tanışmaları ve ona ayak uydurmaları gerekiyor.

Hastaya o gün verilmesi gereken ilaçların, eczanelerin bilgisayarına düşmesini takiben, eczanelerde konuşlandırılmış robotlar tarafından otomatik olarak hazırlanması, taşıyıcı robotlarca servislere nakli, bu sayede gecikme ve hataların önlenmesi çoğumuza ütopik gelse de düşünülen yeniklerden sadece bazıları. Anlık hasta takibi, hastalara verilecek ilaçların hazırlanması, kullanım ve dozlarının takibi, işlem ya da ameliyata hazırlama, günlük egzersizler, kişiye özgü protez ve cihazların robotlar tarafından tasarım ve üretimi ileride olacaklar arasında sayılabilir.

Gelecekte sağlık alanında; yemek, temizlik, güvenlik, iletişim, çamaşırhane hizmetleri, hasta kayıt, nakliye, teknik bakım, sekreterlik, hemşirelik hatta hekimlik hizmetlerinin bir kısmında robotların devreye girmesi kaçınılmaz gibi görülüyor. Yazılım ve yapay zekâ konusunda gelişmeler olanca hızıyla devam ettiğine göre, robotların hasta muayenesinden cerrahi işlemlere kadar pek çok sağlık işinde kullanılması belki şimdi pek çoğunuza inanılmaz gelse bile, ileride en azından bir kısmı olacak gibi görünüyor. Endoskopik cerrahide, Da Vinci robot kullanımı henüz bulunmadan önce, kilometrelerce uzaktan robotla ameliyat yapılacağını söyleyene deli derlerdi. Şimdi mümkün mü? Evet. Bugün ekranda elinizle robota komut verirsiniz. Yarın o işi de robotlar devralır. İnanılmaz bir hızla süregelen gelişmelere bakılırsa buna da şaşmamak gerekecek.

 Ameliyatlarda istenmeyen komplikasyonlar, damar, sinir, barsak kesileri, doku nekrozu gibi komplikasyonlar robotlar sayesinde minimalize olabilir. Cerrahın eli istemeden bile olsa bir yerleri kesebilir, yanlış yerde, yanlış alet ve modalite kullanılabilir. İş robotlara gelince, işte onlar olacakları önceden görüp, şak diye milim kala oracıkta duruverirler. Robotlar, işlem için uygun olmayan aleti asla kullanmazlar, zira o şekilde programlanmışlardır. Yine sağlık alanında üç boyutlu yazıcılar, ameliyatlardan organ nakillerine kadar gelecekte pek çok alanda kullanılacak.

İlaç ve tıbbi cihaz endüstrisinin yanında, yeni yapılan hastanelerimizin temelinden çatılarına kadar artık 4.0 teknolojisine uyumlu olarak inşa edilmesi gerekiyor. Şimdi ben hepinize ve özellikle de yetkili olanlara soruyorum. Acaba şimdiye kadar bu konuda ne gibi adımlar atıldı? Yeni yapılan, yapılmakta olan, hatta kâğıt üzerinde ve henüz düşünce aşamasında olan hastanelerimizin plan ve projelerinde, ileride çok işimize yarayacak ve çok gerekli olacak olan 4.0 uyumları yapılıyor mu? İşte ben bundan oldukça  şüpheliyim.   

İstanbul’da çok yeni yapılmış olan özel bir hastanenin bodrumunda sıra sıra sandık benzeri bir şeyler gördüm. Sorduğumda, “Bunlar henüz kullanıma alınmamış olan yeni robotlarımız.” dediler. Ülkede, bir şeylerde öncü olmaları bakımından onlar adına sevindim. Düşüncesi bile güzel. Endüstrinin diğer alanlarında olduğu gibi sağlıkta 4.0 olayında biz de varız diyebilmek adına çok çalışmalıyız, bu uğurda çok kafa yormalıyız.

Şubat 2019.

 

 

Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

Bu konuya yorum yazılmamıştır.
Yazarlar
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
ETKİNLİKLER
TarihEtkinlikKategoriYer