YAZARLAR

Tüm Yazarlar

Akademik UnvanlarProf. Dr. Selim ERENTÜRK

İ.Ü. Kardiyoloji Enstitüsü, İstanbul

Prof. Dr. Selim ERENTÜRK

24.03.2014, Pazartesi

Tüm Yazıları

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3. maddesinde; “Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve yardımcı doçentlerdir.

1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir.

2) Doçent: Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana sahip kişidir.

3) Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında yeterlik belge ve yetkisini kazanmış, ilk kademedeki akademik unvana sahip kişidir.”

şeklinde tanımlamalar yapılmıştır.

Profesör, Latince “professor” sözcüğünün karşılığıdır ve “bir sanat ya da bilim dalında en yüksek düzeyde uzman” anlamına gelir.

Eğer bu aralarda yeni bir gelişme ya da iptal olmazsa, 18 Nisan 2014 tarihinde üniversitelerin tıp fakülteleri akademik kadrolarında bir çalkalanma ve kan kaybı olacak. Tam Gün Yasası’nın 2011 yılında kanun hükmünde kararnameyle yürürlüğe girmesinin ardından öğretim üyelerinin yaklaşık yüzde 50'si çeşitli yöntemlerle üniversiteyi bırakıp özel hastaneleri tercih etmişti. Kararname iki yıl uygulandıktan sonra kaldırılmış ve üniversitelerden ayrılan öğretim üyelerinin önemli bir bölümü geri dönmüştü.

Bu yıl, torba yasa ile “tam gün” uygulamasına ilişkin yeni kararlar gündeme getirilmiştir. Yeni düzenlemeye göre 18 Nisan tarihinden itibaren kamuda görevli hekimler için özel muayenehane dönemi sona erecek, muayenehanesini kapatmayan veya herhangi bir özel sağlık kuruluşunda çalışmaya devam edenler, ilişikleri kesilmek üzere görev yaptıkları üniversiteye bildirilecektir. Yeni düzenlemede üniversite hastanelerinde çalışan profesör ve doçentler için daha esnek kurallar geçerlidir, ancak bu esneklik de tartışmalıdır.

Akademi adı, Yunanlı Düşünür Platon’un matematik, doğa bilimleri ve yönetim biçimleri gibi konularda ders verdiği Atina yakınlarındaki bir zeytinliğin adından gelmektedir. Akademi geleneği bilim, sanat, edebiyat, felsefe ve müzik konularında son derece önemli idi. Bu ilk Akademi, MÖ 529’da Bizans İmparatoru Justinyen tarafından kapatılmış, ancak, bilimsel ve fikri gelişmeler çok daha gelişmiş akademilerin kurulmasını ve yaygınlaşmasını sağlamıştır.

Akademi sözcüğünün anlamı Türk Dil Kurumu’na göre “1. Yüksekokul, 2. Çıplak modelden yapılmış kadın resmi, 3. Bilginler, yazarlar, sanatçılar kurulu” olarak verilmiştir.

Platon ve Aristo’nun, hiçbir politik ve dini baskı unsuru olmadan öğrencileri ile felsefi ve bilimsel tartışma yarattıkları ortamdan esinlenerek günümüze kadar evrensel ölçekte bağımsız ve tüzel kişiliğe sahip kurumlar üniversite (universitas) adını almışlardır. Akademinin, üniversitenin en önemli paydaşlarından birincisi akademik kadrolardır ve bu kadroların niteliği ve yeterliliği belirleyici faktördür. 24 Ocak 1998 tarihinde Avrupa Birliği Konseyinde alınan karar ile kurulan ve Lizbon ve Bologna süreçleri ile desteklenen Avrupa Yükseköğretim Alanı (EHEA) temel ilkelerinde; “Yükseköğretimden sorumlu olanlar verdikleri hizmetlerin kalite güvencesinden de sorumlulardır.” denilmekte ve “Kurumlar öğretim elemanı ve üyelerinin öğretim faaliyetlerini geliştirecek yetenek ve yeterlilikte olduğundan emin olmalıdırlar.” vurgusu yapılmaktadır.

Bilindiği gibi EHEA’da kalite güvence standartları ve kurumları mevcuttur ve sürekli izleme ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Hiçbir şekilde yadsınamayacak bir başka gerçek ise eğitim ve öğretim modeliniz ve hedefiniz ne olursa olsun, bunu uygulayacak nitelik ve yeterlilikte öğretim üyeniz ve elemanınız yoksa bunu gerçekleştiremezsiniz.

Güzel ülkemde akademiler, üniversiteler, yükseköğretim çıplak. Özerklik ve kalite tartışmalarının yanı sıra akademi kadroların niteliği ve gelecek çok ciddi bir problem olarak karşımızda durmaktadır. Akademik unvanlar Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve gelişmiş ülkelerde sadece üniversitelerde kullanılan unvanlardır ve adayın tüm akademik yaşantısındaki çalışmaları, bilimsel ve klinik aktiviteleri, eğitim ve öğretime yaptığı katkılar, projeleri, patentleri, tezleri değerlendirilip öncelikli olarak kendi üniversitelerince onaylanarak verilen ve ataması yapılan unvanlardır.

Ülkemizde ise her yerde; üniversite dışında, özel sektörde kullanılan unvanlardır. Gelişmiş ülkelerde bulunmayan ve tartışmalı yardımcı doçentlik, Üniversitelerarası Kurul (ÜAK)tarafından yapılan ve sürekli güncellenen asgari şartları sağlayan her adayın kendi isteğiyle katılabildiği sınavlar sonrası doçent unvanı verme ve bekleme süresini ve üniversitelerin kendi belirledikleri şartları yerine getirdikten sonra bir profesör kadrosuna atanarak profesörlük unvanı kazanma şeklinde uygulama mevcuttur.

Doçentlik sınavları 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesi ve Doçentlik Sınav Yönetmeliği gereğince ÜAK Başkanlığınca yapılmaktadır. Yönetmelik’le sınav yöntemi ve asgari şartlar belirlenmiştir, ancak asgari koşulları sağlayan dosya değerlendirmesi ve sözlü sınavlardaki sorular ve değerlendirmeler jüri üyelerine bırakılmıştır. Normal şartlarda sorun yaratmayacak bu uygulama ile ilgili olarak, jüri üyelerinin sorularında, değerlendirmelerinde belirlenmiş standartların olmaması ve kişiye özel uygulamalar, adalet ve eşitlik konusunda sorunlar olduğu iddiaları yaygın olarak dile getirilmektedir ve üniversitelerin en önemli etkeni, lokomotifi olan öğretim üyeleri unvanlarının verilme aşamasında yayın barajları konulmasına karşın, günümüzde bilimsel yöntemler dışında çeşitli şekillerde yayın yapabilme ve yayın barajını kolayca aşma (intihal iddialarının yeterince incelenememesi ve yaptırım yetersizlikleri nedeni ile intihaller, para ödendiğinde her şeyi yayımlayan dergiler, ”impact factor”u sıfır olan, bilimsel niteliği olmayan dergiler, internet ve diğer yollarla bulunabilen (aday gerçekleştirmese de adayın adına tez, makale, yayın hazırlayan ticari kuruluşlar gibi yöntemler ile) ve sonrasında bir iki saatlik tartışmalı bir sınavla doçent ve dolayısıyla (rutin yolla, kolayca) profesör olma usulü üzerinde ciddi eleştiriler, kaygılar vardır. Unvan verme ve atamaların üniversitelere bırakılması alternatifinin de, çok sayıda niteliği tartışmalı üniversite olması, kalite standartlarının olmaması, olsa da uygulanamaması, politik ve ticari etkiler, denetim güçlüğü gibi sorunlar nedeni ile tartışmalı olduğu görülmektedir. Çok sayıda üniversitenin açılmış olması ve şiddetli öğretim üyesi ihtiyacı bahane edilerek akademik unvanların daha da kolay verilmesi, hatta minimum asgari zorunlu şartları halleden herkesin profesör yapılması görüşleri dahi gündeme getirilmektedir.  Resmi ve gayri resmi açıklamalarda kolayca unvan verilen 30 yaşındaki profesörlerden, uçan profesörlerden, bilimsel yayın, yabancı dil sınavlarındaki çalımlardan, baypaslardan söz edilmektedir (1). Bu tür açıklamalar, çeşitli örnekler, mahkemelere yansımış davalar ve kararlar kaygıları doğrulamaktadır.  

Akademik unvan konusu kısa bir yazıda tartışılamayacak kadar önemlidir. Ülkelerin geleceğini ve dünya sıralamasındaki yerini doğrudan ve en önemli etken olarak belirler. Akademiler, üniversiteler ülkelerin bilimsel ve düşünce iklimini, özgürlükleri, kaliteyi, tartışma ortamını ve yaşam standartlarını yansıtan en önemli kurum ve ortamların başında gelir. Bu nedenle, bu konu özellikle konunun ana muhatabı üniversiteler olmak üzere ayrıntılarıyla, bilimsel ve bağımsız yöntemlerle tartışılmalı ve kararlar alınmalıdır. 

Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

People
0
1) BABA DEVRAN (HEKİM)
27.03.2014 16:44:08
İzniniz olursa üniversitelerle ilgili hayati bir konuyu arz etmek istiyorum:

1-bugün Türkiye genelinde yüksek lisans-doktora ve doçentlik için ösym’ nin yaptığı sınav barajdır.
2-bu sınavlarda ösym üç büyük şehrin akademisyenlerini korumak ve taşra üniversitelerini biçmek ve kapatmak gibi bir sinsi plan uygulamaktadır..
3-yds-2013 ilk bahar dönemi İngilizce Türkiye ortalaması yüz üzerinden otuz civarındadır..hesap açıktır..ösym Boğaziçi üniversitesinde doçent olacak akademik personeli kollamak için tuncelide canını dişine takan akademik personeli ayni ve çok çok zorlaştırılmış bir sınava sokmaktadır..hedef taşra üniversitelerinin önünü kesmek ve kapatmaktır.
4-hiç kimse “ İngilizce okuduğunu anlama -aklından geçeni ifade etme becerisi”ne karşı değildir..ama ösym bu sınavı İngiliz dil bilimcilerine uygulanan bir formatta yapmaktadır..hakkaride ameliyat yapacak bir cerrahın ayni zamanda İngiliz dil bilimcisi olma şartı zulümdür..millete kasıttır..
netice olarak,bugün türkiyede doçent ve profesör olmanın tek şartı yds dir..yds yi şu veya bu şekilde geçen bir kişi yırtma yapıştırma..kulis ve lobi faaliyetleri ile doçent ve arkasından profesör olmaktadır..ama bugün türkiyedeki doçent ve profesörlerin en az yarısı trt haber bültenlerinde geçen kavramları anlayacak genel kültüre sahip değildir..!..bir yabacı dil gramerini bir ülkenin akademisyenlerine baraj yapmak,ezik..aşağılık kompleksinde..sömürge psikolojisidir..!..selam olsun..!
People
1
2) ÖF (Doktor)
27.03.2014 13:27:13
-İşin içine siyaset girince maalesef her şeyin cılkı çıkıyor.
-Bugün akademik ünvanlar serbest çalışmada reklam amacı ile kullanılıyor
-Muayenesinde Yard Doç. Dr ünvanını yazıp, Yardımcı cümlesini neredeyse mikroskopla görülecek büyüklükte,
-Buna karşılık Doçent cümlesini de kocaman harflerle yazana raslamadık mı?
-Dünyada her geçen gün kalite standartları iyi yöne doğru gelişirken,maalesef bizde geriye gitmekte,
-Mesela nasıl ki (International Baccalaureate) ile Yüksek öğretim standartlaşıyorsa, aynı şekilde akademik kariyerler de standartlaşabilir
-Ama ondan da önemlisi, Üniversitelerin tamamen Özerk olmasıdır
-Yine diğer önemli bir konu da, Üniversite yönetiminin Profesör kadrosu için istediği akademisyen ve ekibi ile sözleşmeli çalışmasıdır
-YÖK gibi kurumlar yerine özel üniversitelerin seçtiği bir kurum olabilir.
-Yani Cumhurbaşkanı değil de,Özerk üniversiteler YÖK'ü oluşturmalıdır, yetkileri de sınırlandırılmalıdır.
People
0
3) aydin sinal (hekim)
26.03.2014 10:10:57
Her zaman yazdigim yaziyi tekrarliyorum;akademik kariyerde doktora,ihtisas,docentlikten alinan ünvanlar( misal;doc.dr.dahiliye uzmani abdullah cankuntaran)kisinin kendisinin kazandigi calisip emek verdigi,imtihana girip kazandigi titillerdir.Her yerde kullanabilir.Ama profosörlük bir kadrodur,yalniz üniversitede ders verdigi zamanlar kullanir,ama üniversiteden ayrilinca kullanamaz,ancak uz.dr.med.abdullah cankurtaran-eski cerrahpasa dahiliye profosörü- seklinde kullanabilir.Nasil bir hakim ali hakveren 3.agir ceza reisi denir,emekli veya istifa ederse.ali hakveren eski Istanbul 3.agir ceza hakimi gibi.Zaten ülkedeki tip tahsilinin kalitesi ve akademik kariyer yapmanin kriterleri tartisilirken bunlari düzeltme yollari aranmadan hangi ünvani kullanirsan kullan göz boyamadan öteye gecemez.saygi ve selamlar
People
0
4) öğretim üyesi (doktor)
24.03.2014 23:05:05
Unvanlar çok kolay dağıtılır hale geldi. Her fakültenin her anabilim dalında onlarca profesör oldu. Her beş yılı dolan otomatik olarak profesör oluyor. Yurtdışında böyle değil. Ağır kriterler ve kadro gerekli. Norm kadro uygulanmalı. Öğretim üyelerinin emeklilik yaşı 65'e düşürülmeli. Ancak yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere giderlerse 72 yaşına kadar çalışabilmeliler.
Böylece tecrübeli hocalar gönüllü olarak o üniversitelere gider ve ayrıca yeni öğretim üyelerine de kadro açılmış olur.
Ayrıca Doçentlik jürilerine hep aynı hocaların girdiği aşikar. Jürilerin önceden ayarlandığı iddiaları ayyuka çıktı. Tamamen objektif ölçülere göre yükseltmeler yapılmalı. Sahte yayınlar açısından ciddi bir ön inceleme ÜAKta öğretim üyelerinden oluşturulacak ön kurul tarafından yapılmalı. Daha sonra jüri objektif olarak belli kriterlere sahip öğretim üyeleri tarafından oluşturulmalı. Doçentliğe giren aday için kriter var ama jüri üyesi için kriter yok. Bir ylı bile dolmamış profesörler jüri oluyor. Kıdemli ve çok sayıda yayın ve atıfı bulunan hoca jüriye hiç yazılmıyor. İstenirse bunlar birkaç maddelik kanun ve yönetmelik ile düzenlenebilir.
People
0
5) hasan ekim (dr)
24.03.2014 16:16:10
Üniversite kavramı hakkında bir konferans veren Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu hocanın bir toplantısına katılmıştım. Bildiğimizden farklı olarak üniversite kavramının birlikten yani sendikadan geldiğini öğrenmiştim. Avrupa'da sanayi devrimi ile birlikte eğitimin ön plana çıkması sonucu, aileler çocuklarını eğitmek için hoca tutuyor, ama çok pahalı oluyor, bir taraftan da bazı hocalarada paralarını alamıyor. Neticede birlikler yani üniversiteler kurularak hem öğrenciler daha az ödeme yapıyor, hem de hocalar düzenli olarak paralarını alabiliyorlar.Bu şekilde üniversiteler gelişiyor. Bizde ise uzun uğraşlardan sonra bina yapılıyor, ama lise mezunu öğrenci bulunamadığından esnafa ve diğer halka kurslar veriliyor; deneyler yapılıyor. Ancak öğrenci olmadıklarından pek anlamlı olmuyor.Biz tamgün yasasıyla hekimleri, dershane yasasıyla öğretmenleri küstürdük. İnsan kolay yetişmiyor, ama kolay harcanıyor. Eğitimli innsan her yerde iş bulur, ama ülkemizin kaybı is zor telafi edilir. Çağlar boyu çektiğimiz sıkıntı bu değil mi? Aileler tıpkı Avrupada olduğu gibi ayaklanıp ucuz ve kaliteli eğitim için sokağa döküldüğü gün ülkemiz ileri düzeyde ülke olmaya aday demektir. Yoksa yolda sokakta protestoyla, vurup kırmayla ancak geriye gidilir. Hocalarımızın değerini iyi bilmezsek ülkemiz kaybeder.Malesef Ekmeleddin hocamızın bile değerini bilemedik.
Yazarlar
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
ETKİNLİKLER
TarihEtkinlikKategoriYer