YAZARLAR

Tüm Yazarlar

Afiliyasyon Yönetmeliği Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı

Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ

09.05.2011, Pazartesi

Tüm Yazıları

Sağlık hizmeti veren kamu kurumlarının karşılıklı ortak kullanıma açılması; bu kurumlar arasında iş birliği yapılması; kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması amacıyla yatırımların birlikte planlanması; bina ve fiziksel alanlar, ekipman ve teknik donanım ile insan kaynaklarının uygun bir planlama ile karşılıklı paylaşılması kamu yönetimi bakımından son derece gerekli ve bugüne kadar uygulanması çok geç kalınmış bir argümandır.

Bugüne kadar bu yapılamadığı için yıllardır binasıyla, ekipman ve donanımıyla ve kadrosuyla tam teşekküllü üniversite hastanelerinin olduğu Anadolu’daki birçok orta ölçek nüfuslu kentte, yakın zamanda uygun bir bina ve doğru dürüst bir eğitimci kadrosu olmamasına rağmen Sağlık Bakanlığına bağlı birçok eğitim ve araştırma hastanesi açılmış ve büyük bütçeli yatırımlar yapılmıştır. Çoğunlukla hizmet hastanesi olarak kurulmuş olan bu binalar, bir eğitim hastanesi için fiziksel olarak çok yetersizdir. Aynı kentteki üniversite hastanelerinde ciddi asistan eksikliği çekilip, bazı birimler asistan eksikliğinden kapanırken, bu eğitim hastanelerine asistan verilmiştir. Ne yazık ki, bazı kliniklerde başlarında bir tane bile eğitimci kalmadığı için alınan asistanlar ortada kalmıştır. Bazı kliniklerde 5-10 asistan tek bir eğitimcinin yanında (örneğin; iç hastalıkları asistanları, sadece bir endokrinoloji doçentinin yanında) uzman olmaktadırlar. “Gastroenteroloji, nefrololoji, onkoloji, romatoloji, immünoloji, hematoloji konsepti olmadan yetişen uzmanların mesleki yeterliliği ne olacaktır ve bu durum hasta güvenliğini nasıl etkileyecektir?” diye düşünülmemiştir. Üniversite hastaneleri varken, bu eğitim hastanelerine ne gerek vardı? Buralara yapılacak yatırımlar, mevcut üniversite hastanelerinin gelişmesi ve modernizasyonu için harcansa daha iyi olmaz mıydı?

Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastaneleri arasında iş birliği ve ortak kullanımın nasıl olacağıyla ilgili yönetmelik Sağlık Bakanlığınca 18 Şubat 2011 tarihli Resmi Gazete’de “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesisleri ve Üniversitelere Ait İlgili Birimlerin Birlikte Kullanımı ve İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” başlığıyla yayımlandı. Yönetmeliğin yayımlanmasıyla, doğal olarak yukarıda sözünü ettiğim sorunların çözümüne dönük bir hukuki altyapının tanımlanmış olması beklenir. Ancak, maalesef durum böyle değildir.

Öncelikle bu iş birliği ve ortaklaşa kullanımın yasal bir zemine kavuşturulması gerekirdi. Yönetmelikle bu süreç yönetilemez. Misyonu ve vizyonu farklı kurumlar içerisinde, farklı kaynaklarla, farklı amaçlarla oluşturulmuş birimlerin ve bunlarla ilişkili bütçelerin yönetmelikle birleştirilmesi ve bir elden yönetilmesi bana hukuken pek uygun gelmiyor. Çünkü, yıllardır farklı amaçlar ve planlamalar doğrultusunda, özel bütçe, bağışlar ve döner sermaye kaynaklarıyla gelişmiş devasa kurumların bütçesinin bir yönetmelikle başka bir kuruma zorla devredilmesi makul değil. Kanımca, bu yönetmeliğin yasal dayanağı yoktur ve yargıya intikal etmesi halinde iptal edilme olasılığı yüksektir.

İkincisi: bu yönetmeliğin uygulanmasında karşılıklı taraflardan biri olan üniversite hastanelerinin görüşleri dikkate alınmamış ve hatta çoğunun görüşleri bile sorulmamıştır. Sağlık Bakanlığı kendisi açısından avantajlı bir iş birliği yöntemini tek başına belirleyip yayınlamıştır. Oysa yönetmeliğin konusu üniversite hastaneleri ve Sağlık Bakanlığı hastanelerinin ortak kullanımı olduğuna göre, tüm taraflar, yani üniversite hastanelerinin hepsinin temsilcileri bu yönetmeliği Sağlık Bakanlığıyla beraber hazırlamalıydılar.

Üçüncüsü: iş birliği ve ortaklaşa kullanım gönüllülük esasına bağlı olarak ve karşılıklı mutabakatla olması gerekirken, “ADNKS sonuçlarına göre toplam il nüfusu 850 bine kadar olan illerde eğitim ve araştırma hizmetleri, Bakanlık eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinden yalnızca birisi tarafından verilebilir. Bu illerde Bakanlık ve üniversite tıp lisans eğitimi ve/veya tıpta uzmanlık eğitimi için ortak kullanım ve işbirliğine gider. Bu bent kapsamındaki illerde bulunan üniversitelerin yeni sağlık uygulama ve araştırma merkezi yatırım talepleri, Bakanlığın uygun görüşü ile Devlet Plânlama Teşkilatı tarafından birlikte kullanım çerçevesinde değerlendirilir ve uygulama buna göre yapılır.” denilerek kurumlar buna zorlanmakta ve iş birliğine gitmeye yanaşmayacak olan üniversite hastanelerine “yatırım taleplerinin uygun bulunmayabileceği” şeklinde aba altından sopa gösterilmektedir. Ayrıca neden 500 bin veya 1 milyon gibi bir sınırın değil de 850 bin gibi bir eşik değerin tercih edildiği de anlaşılamamıştır. Bu sınır hangi gerekçelerle ve ne tür hesaplamalarla belirlenmiştir? Yeni kurulacak eğitim hastaneleri ve tıp fakülteleri için makul olabilecek afiliyasyona zorlayıcı hükümlerin, yıllardır altyapı, teknik donanım ve insan gücüyle tam teşekküllü olarak hizmet veren kurumlara dayatılması anlaşılır değildir.

Yönetmeliğe göre Sağlık Bakanlığı iş birliğine gidilen üniversite hastanelerine başhekim atayacak, üniversite hastanesinin sağlık hizmetleri bu başhekimin yetkisinde yürütülecek, eğitim hizmetleri dekanın idaresinde olacak, akademik yapılanma dışında başhekim her birimden ayrı birer sağlık hizmeti sorumlusu atayacak, tıp fakültelerinde iki başlılık ve ileride çok sorunlara yol açan dual bir yapı oluşacaktır.

Ortak kullanıma giren üniversite hastanesinin bütçesi Sağlık Bakanlığına geçecek ve gelir ve giderleri, yatırım ve harcamaları tümüyle Sağlık Bakanlığının kontrolüne girecektir. Artık iş birliği yapan iki kurum değil; bütçesi, alım-satımları ve yatırımlarıyla Sağlık Bakanlığının kontrolüne devredilmiş bir kurum söz konusu olacaktır.

Birlikte kullanım adı altında Sağlık Bakanlığının eğitim hastanesi de üniversite hastanesi statüsünde kabul edilecek ve geri ödeme kurumundan hak etmediği haksız bir gelir elde edecektir.

Bu tür bir iş birliğinin pek olumlu sonuçlar doğurmadığı, halen bu koşullarda hizmet veren tıp fakültelerindeki öğretim üyelerimizin “eğitim ve bilimsel araştırmalara hiç zaman ayıramayıp; performansı tamamlayabilmek için her gün  poliklinikte 80-90 hasta bakmak zorunda kaldıklarını” dile getirmelerinden anlaşılmaktadır.

Kanaatimizce, söz konusu yönetmelik hemen geri çekilmeli; yeniden üniversite hastanelerinin tümünün katılımıyla öncelikle bir kanun taslağı ve ardından ona uygun bir yönetmelik hazırlanmalı; yönetmelikte fazla ayrıntıya gidilmeden temel esaslar belirlenmeli ve iş birliğine gidilen kurumlar kendi aralarında bir mutabakat sözleşmesi yapmalı ve ihtiyaçlara uygun özel koşullar bu sözleşmede yer almalıdır.

Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

People
0
1) serdar çelik (dr )
14.05.2011 08:58:40
Sevgili Dr Mesut bey, devlet hastanelerinde verilen eğitim ile üniversitelerdeki eğitimin aynı olduğunu düşünmek mümkün değildir. Ben bir Devlet eğitim hastanesinin elemanı olarak bu durumu çok açık görüyorum. olaylara bakış açısı çok farklı, üniversitede yaklaşım çok daha bilimsel oluyor. DHde ise performans temelli bir yaklaşım. Herkes zaten bu farkı anlatmaya çalışıyor. Mimar Sinan Süleymaniye camisini 7 yılda bitirmiş, bugün aynı büyüklükteki bir camiyi 1 yılda bitirebilirsiniz, ama hiçbir zaman Süleymaniye olamaz, prefabrik bir bina olur. Hastaya yaklaşımda da aynı durum sözkonusu, üniversitede hastanın hastalığı derinlemesine incelenmeye çalışılıyor, DHde ise bir an önce işi bitsin, yatak açılsın, sıradaki hasta gelsin. Performans sistemi şu an çok büyük adaletsizliklerle dolu, mesela hastaneye zarar ettiren bir klinik pekala hastanedeki en yüksek katkı payını alabiliyor, bunu herkes biliyor ve görüyor. Belki üniversitelerde de performans uygulanabilir, fakat mevcut hali çok çok kötü. Bizim zeki olmamız da hiç sorunu çözmüyor, çünkü yönetimin yaklaşımını zeki olarak değiştiremezsiniz. bazı konuların en baştaki kurgusu farklı yapılmış, niyet üzüm yemek mi, bağcıyı dövmek mi? saygılar
People
0
2) mesut izzet titiz (hekim)
12.05.2011 13:54:19
Eğitim Hastaneleri akademik yapılanması kendine özgüdür. Mezunları aynı üniversite hastaneleri mezunları ile aynı kadrolara atanmaktadır. Dolayısı ile uzman yetiştirme konusunda eşit statüdedirler. Eğitim hastaneleri bölgelere göre birkaç tanesinin birleştirilerek akademik düzeyde tam teşekküllü olmaları mümkündür. Örneğin Haydarpaşa - Siyami Ersek- Zeynep Kamil uygun yapıları ile birçok açılmış ve yeni açılan Tıp Fakültesi hastanelerinden birikim olarak çok ileride Üniversite Hastaneleri olacak düzeydedir.
İşin bu tarafı düşünülecek olursa memleketimiz potansiyelleri en akılcı, verimli ve ekonomik kullanılır. Ülkemizin her alanda akılcı olma mecburiyeti vardır.
Maddi gelir arttırma gibi mikro konulara takılmak zaman ve prestij kaybına yol açmaktadır.
Zenginliğin sırrı yüksek prestijdedir. Küçük konulara takılmak prestijde küçülmeyi getirecektir. Tek önemli varlığımız prestijimizdir.
Hekimler zeki insanlardır. İlk kez karşılaştıkları durumlara genel insancıl bir reaksiyon vermeleri ardından kısa sürede adaptif mekanizmaları kullanarak tekrar prestijli bir kesim olacaklardır.
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
ETKİNLİKLER
Tarih Etkinlik Kategori Yer
28/08-29/08 Çocuklarda Motilite Bozuklukları Sempozyumu ÇOCUK... İSTA
27/08-31/08 20. Ulusal Anatomi Kongresi ANATOMİ İSTA
05/09-08/09 6. DOD Dermatoloji Gündemi DERMATOLOJİ SAKA
12/09-13/09 SCAI Menata Mentor Course-SCAI 2019 KALP VE... İSTA
14/09-14/09 7. Multidisipliner Nöroendokrin Tümör Sempozyumu NÖROLOJİ ANKA
11/09-14/09 World Congress of Perinatal Medicine KADIN... İSTA
12/09-15/09 10. Ulusal Haseki Tıp Kongresi ve 9. Haseki Hemşirelik Sempozyumu HEMŞİRELİ... SAKA