Eczacıdan mektup var

Türk Eczacıları Birliği yöneticileri 26-28 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirdikleri 37. Dönem III. Bölgelerarası Toplantısı sonunda, mesleki sorunların ve çözüm önerilerinin yanı sıra, sağlık alanında gerçekleştirilecek olan uygulamalara yönelik olarak tespit ve çözüm önerilerini içeren bir rapor yayınladı.

Bütününe http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1176802 linkinden erişebileceğiniz raporda geçen önemli bulduğum bazı konulardan bahsetmek istiyorum:

1- Raporda yer alan,“Hükümetin sağlıkta dönüşüm programı ile sağlıkta özel sektörün rolünün arttığı, devletin icracı rolden düzenleyici role geçtiği saptaması” doğrudur. Bu politika paralelinde eski SSK hastaneleri içinde yer alan SSK eczaneleri kapatıldı, ilacın serbest eczanelerden teminine gidildi. Bunun sonucunda ilaç harcamasına bir ek yük de geldi. Ancak bu sayede hastanın ilaca erişimi kolaylaştı ve serbest eczacının da satışı arttı. Liberal ekonomilerin ana unsurlarından biri olan “devletin icracı değil, denetleyici rolü üstlenmesi” yeni sistemin çok net özelliklerinden bir tanesi. Devletin hem icracı, hem denetleyici rolünü üstlendiği önceki sistemin handikaplarını hep birlikte yaşadık. İyi üretim uygulamaları koşullarını yerine getiremeyen SSK ilaç fabrikasının yarattığı sorunların anısı hâlâ belleklerimizde.

2- Raporda vurgulanan bir başka konu, ilaç fiyatları ve iskonto ile bütçe yükünün azaltılmaya çalışılması. Mevcut sistemin özelliklerinden biri, ilaç fiyatlarını baskılayarak ve firmaların devlete iskonto oranını arttırarak tasarruf etmeye çalışma olarak tanımlanabilir. Bir noktaya kadar haklı ve başarılı şekilde uygulanan bu politika, dozu arttıkça üreticiyi ve eczacıyı ciddi sıkıntıya sokmaya başladı. Global bütçe, yani ne kadar ilaç harcaması yapılacağının önceden belirlenmesi, sağlığa salt tasarruf penceresinden yaklaşma gibi sağlıksız bir bakış açısı içermenin yanı sıra, gerektiği gibi zamanında etkin bir şekilde gerçekleşmeyen tedavinin maliyetinin katlanarak artması sonucu da doğurabilir. Bunu net şekilde ölçme imkanı yok. Sağlık Bakanlığı ve SGK’daki tıp ve eczacılık kökenli bürokratlar, yöntemdeki sağlıksızlığın farkındadır. Ancak müdahil rolünde olan Maliye Bakanlığı‘nın baskısını aşmakta güçlükler var gibi. Yaşlanan nüfus arttıkça, ilaca erişim kolaylaştıkça (ki bu iki unsur da toplumsal refahın artış göstergeleridir) toplam ilaç harcamasının da artması doğal ve kaçınılmaz. Hekimlerin mümkün durumlarda aynı işi gören ama daha ucuz “eşdeğer ilaç” tercih etmelerini tavsiye etmek doğru bir politikadır ama gerekli durumlarda hekim tercihinin önüne teknik bariyerler koyarak ilaç harcamasını kısıtlamaya çalışmak sağlıklı değil. Büyük olasılıkla da hedeflenen tasarrufu getirmez. Yetersiz tedavi nedeniyle daha yüksek maliyetler ortaya çıkabilir.

3- Türk Eczacılar Birliği raporunda yer alan, ilacın eczane dışında satılmaması önerisi de doğrudur. Yaşadığımız onca ölüm olayı, sağlık ve ilaç bilgisi olmayanlar tarafından ilaç satışının ne kadar tehlikeli olduğunu çok açık ortaya koymuştur. Ancak yasak olduğu halde reçete ile satılabilen ilaçların bakkaldan cips alır gibi alınabilmesini önleme konusunda eczacılara düşen görevi yerine getirmelerini beklemek hakkımız.

Seçim yaklaşırken hükümetin ilaç politikalarını biliyoruz, ancak muhalif partilerin bu konulardaki görüşlerini, varsa alternatif politikalarını bilmiyoruz.