Hemşirelere 'reçete yazma yetkisi' tartışması: ABD ve İngiltere'de durum nasıl?
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın hafta sonu yaptığı açıklamalardan sonra 'hemşirelere reçete yazma yetkisi' tartışılmaya başlandı. Peki ABD ve İngiltere'de durum ne?
Hemşirelere 'reçete yazma yetkisi' tartışması: ABD ve İngiltere'de durum nasıl?
13 Mart 2017 -

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hafta sonu özel bir hastanenin açılışında yaptığı konuşmada, hemşirelere 'reçete yazma' yetkisine yönelik açıklamalar yaptı. Erdoğan 'Ben diyorum ki hemşirelik liselerinden mezun olanların önünü bizim süratle açmamız lazım. İki yıllık meslek yüksek okullarının önünü süratle açmamız lazım. Onların önünü açtığımız andan itibaren dört yıllıklarda da şu anda diyelim ki Amerika'da dört yıllık hemşire aynı zamanda doktor yardımcısı olarak görev yapıyor. Reçete yazma salahiyeti var. Nerede? Hastanede. Bunu biz niye yapmıyoruz. Bunu biz de yapacağız' diye konuştu.


Cumhurbaşkanı Erdoğan: Hemşire aynı zamanda doktor yardımcısı olacak, reçete yazacak


Peki dünyada bu konuda durum nedir? Medimagazin İngiltere ve ABD'de yapılan uygulamayı araştırdı.

İngiltere’de Hemşireler Ne Zaman Reçete Yazmaya Başladı?

Medimagazin'in derlediği bilgilere göre, hemşirelerin reçete yazıp yazamayacağına dair tartışmalar ilk kez 1986 yılında Birleşik Krallık ajandasında yerini almıştı. Sağlık ve Sosyal Hizmetler Poliçesi kapsamında 2001 yılında kabul edilen özel bir kanunla kısıtlı bir şekilde hemşirelere reçete yazma hakkı tanındı. Hemşirelerin reçete yazabilmesi için, bir alanda deneyimleşmiş olması ve yeterli eğitime sahip olması gerekli kılındı. Böylece hemşireler; hafif yaralanmalar, ufak rahatsızlıklar, palyatif bakım gibi sınırlı bir şekilde formülize edilmiş durumlar dahilinde reçete yazabilmekteydi.

2005’te yeniden gündeme gelen tartışmalarda hemşireler tarafından reçete yazımının genişletilmesi söz konusu oldu. 10 Kasım 2005’te Birleşik Krallık Sağlık Sekreteri Patricia Hewitt, Birleşik Krallık Sağlık Departmanı’nın hekim olmayan sağlık hizmetleri profesyonellerinin ilaç yazım alanının genişletebileceğini duyurdu.  Hastaların güvenliğinin de dikkate alındığı süreçte, hemşireler için en az 3 yıl deneyim öngörüldü. Bunun yanında hemşirelerin bir alanda özelleşmiş olmaları, kalifiye olmaları ve kendi alanlarında tecrübe sahibi olmaları şartlar arasında sayıldı.

Şu anda, Birleşik Krallık’ta genişletilmiş bağımsız reçete yazabilmek için başvuruda bulunan hemşireler 38-40 günlük kursları uzman birinin denetim ve gözetiminde, yazılı sınavlar ve klinik uygulamalar üzerinde tamamlayarak yeterlilik belgesi alabiliyorlar. Sertifikaya sahip her hemşireye bir tanımlama numarası veriliyor ve hemşirelerin girmiş olduğu reçeteler reçete fiyatlandırma yetkilileri tarafından da takip edilip görülebilir hale getiriliyor. Hemşirelerin reçete yazabilir hale getirilmesiyle birlikte hemşireler hem tedaviye ulaşım sorunu çözümünde kendilerini geliştirerek önemli bir rol oynuyor, hem de sırada bekleyen hastalar daha fazla vakit kaybetmemiş oluyorlar.

Değişikliklerle birlikte, eski mezun hemşireler de reçetelendirmeye ilişkin kursları tamamlamaya cesaretlendiriliyorlar, eğitimlerini bir kez tamamladıktan sonra da bilgilerini güncellemeye teşvik ediliyorlar. Hemşireler astım, diyabet gibi k da reçete yazma hakkı kronik hastalıklarda da sahip oluyor. Bugün Birleşik Krallık’ta, bağımsız reçete yazabilen hemşireler, kendi yetki ve becerilerinin kapsamına giren; Diamorfin, Kokain ve Dipipanone haricindeki diğer kontrol altında reçetelendirmesi yapılan ilaçlar da dahil her ilacı yazabiliyor.

ABD'de durum nasıl?

Amerika'da yeni mesleğe girmiş hekim sayısı, emekli olacak hekim sayısına göre daha düşük sayıda. Yakın gelecekte hekim açığının daha da artacağı düşünülüyor. Amerika'da özel görevler için yetiştirilmiş (eğitim hemşiresi, reçete yetkili hemşire) hemşirelerin bu boşluğu dolduracak çalışan grubu olduğu ve olması gerektiği düşünülüyor.

Medimagazin'in araştırmalarına göre Amerika'da 48 eyalette reçete yetkisi verilmiş hemşireler bulunuyor, Ocak 2017'de Florida'nın da eklenmesi ile bu sayı 49'a çıktı. Yapılan çalışmalarda, hastaların reçete yetkisi verilmiş hemşirelerden en az hekimler kadar memnun oldukları, hatta daha az bekledikleri için memnuniyetlerinin daha da arttığı gösterilmiş. Yine hekim saatine göre hemşirelere ödenen ücret daha düşük olduğu için bu uygulama daha maaliyet etkin bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

Ancak bu uygulamalar hekimler arasında hoş karşılanmıyor, işlerinin ellerinden alınacağı korkusu uyandırıyor. Bir diğer yön de hemşireler tarafından korkuyla karşılanmakta, alınan sorumluluğun defansif tıbbın uygulandığı zamanımızda, hemşirelere göre fazla olduğu düşünülmekte.  

 

 

 

 

Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

People
25
1) Uzman Hemşire (Hemşire)
27.06.2018 20:47:56
Rahatsız olan doktor arkadaşları anlıyorum aslında bende yorumları okuyunca aynı şeyi hissettim. Hemşireleri küçümseyen yorumlar yüzünden yazmaya karar verdim bende. Eğitim sistemimiz hemşirelerde yeterli olmadığı gibi doktorlar içinde yeterli değil. Bizim hemşire olarak doktorlarla bir sorunumuz.Herkes saygı çerçevesinde işini yapsa tamam. Ama mesleğime saygı duymayan çok sayıda doktorla karşılaştım. Kimseye cevap yazmıyorum kimse üstüne alınmasın,farkındalık yaratmak için yazmıştım. Reçete yazmak istemiyorum kendi adıma yeterince sorumluluğumuz var zaten. Doktor kendi işini doğru yapsın tek derdimiz bu. Herkes kendine şu soruyu sormalı ''ben işimi hakkıyla yapıyormuyum" Benim cevabım evet ben işimde çok iyiyim. Bir dipnot çok iyi doktorlarlada karşılaştım, işini çok iyi yapıp bir o kadarda alçak gönüllü doktorlarımızda var tabiki, onlara saygı duyuyorum kesinlikle. Üstüne alınanda alınmış zaten.
People
27
2) Baltalı İlah (Dr)
27.06.2018 00:52:56
İngiltere’den bildiriyorum. O işin ayrı bir eğitimi var. Normal hemşireliğin üstüne 2 yıl okunur. Toplamda 6 yıl hemşirelik okunmuş olur. İngiltere, ara eleman seven bir ülke. Çünkü uzman hemşire yetiştirmek uzman doktordan daha az maliyetli. Her servise özel hemşire vardır ama bunlar ciddi eğitimlidir. Mesela uzman yoğun bakım hemşiresi servise çağırılır doktor bulunamayınca gece, hastayı değerlendirip septik şoka giriyor diye tedavi başlar. Şimdi Türkiye’de sepsisin ve septik şokun kriterlerini size bir çıpıda söyleyecek kadar eğitimli kaç hemşire bulursunuz? Bizim hemşirelerimiz candır, ama pratik işler konusunda eğitilirler. Acile , gel STEMI veya LBBB var dersin, uzman hemşire gelir ecgyi değerlendirmeye, meme polikliniğinde doktor gözetimi altında hasta görür, kolorektalci olanı tüm stoma bakımından anlar, acil uzmanı hemşire acilde hasta görür taburcu eder, reçete verir, yani daha çok şey yaparlar. Şimdi burası, neredeyse aldığın oksijene vergi almaya kalkacak gibi bir ülke. Herşeyden kısmaya bakıyor. Heryere doktor yetiştirmek de zor. Doktoru kalifiye işlerde kullanıyor. Bizdeki gibi doktorun hor kullanılması yok. Herkes son derece saygılı doktora. Hemşireye de saygılı. Hastaya da saygılı. Herkes birbirne saygılı, güleryüzlü, mutlu. Burdaki uzman hemşireler de çok iş görüyorlar. Uzmanlık eğitimi almakta olan doktorun yaptığı bir kısım işler yoğun eğitim ile hemşireye öğretiliyor, hemşire uzman hemşire oluyor.
Bizde öyle birşey yok. Vallahi hemşire arkadaşların yerinde olsam istemem ben öyle birşeyi. Burda herşeyin kuralı var, hem de herşeyin. İnsanlar ona göre iş yapıyor. Nice guidelinelarına göre iş yapıyor. Mesela, Hastaya nazogastrik takarken hesap soruyorlar, ct istiyorsun hesap soruyorlar, hem de ne hesap. Bir çocuğa karın grafisi istetmiyorlar, ya da spirali yerinden mi oynamış bakalım diye bir karın grafisi istiyorsun teknisyen itiraz ediyor, tüm karın çekmem mesaneye odaklı çekelim diyorsun da öyle ikna oluyor. Herşeyin kuralı var. Yani hemşire hasta görüp gönderiyor ama ciddi eğitimden geçiyor. Mesela hasta evine gider mi yoksa burda mı kalsın , psikiyatriye yatar mı derseniz “, üzgün adam “ skorlaması var. Herşeyin skorlaması var, rehberi var. Gülüyorsunuz şimdi farkındayım ben de gülüyordum, ama işte hemşire bunlara uyuyp çalışıyor. Ha üzgün adam skorlamasından yüksek puan aldı, pskiyatri görsün diyorsanız, psikiyatri hemşiresi geliyor, psikşyatri doktorunu bir hasta 4. İntihar girişiminden sonra görecekti yani düşünün. Felç geçirdiniz, sizi servise almaya ve muayene etmeye felç ekibi hemşiresi gelir. Bunların hepsinin elinde skorlamaları vardır, ona göre puanlama yapıpı hastayı değerlendirip mesela bt ister, bazen çook nadiren mr der, falan . Bu işler öyle göründüğü gibi kolay değil. Sistemi baştan ayağa değiştirmek lazım. Bizim doktorlar kafasın agöre hasta bakar. İş bilen adam için çok iyi birşeydir bu. Ortam karamboldür, manevra kabiliyeti yüksek olur. Adamlar her duruma uzman doktoru hazırolda bekletemiyor. Ne yapsın? iş bilmeyen adam ne yapacak? İşte öyle ortamda kalınmasın, hasta , personel mağdur olmasın diye uzman hemşire sistemini geitrmiş bu adamlar, herkes ama herkes istisnasız kurala uyar. Kraliçe gelse kurallar değişmez. Uzman hemşire falan Türk işi değil. İyi düşünün.
People
19
3) DrHammer (dr)
26.06.2018 23:39:48
Uzman Hemşireye cevabımdır. Güzel ülkemde nedense herkes kendi işini değil ulaşamadığı/erişemediği işleri yapmak istiyor! Doktorluğu sadece reçete yazmak zannediyorsun ya sana yazıklar olsun. Yıllarca beraber çalıştığın doktorlara bu ne kin ve de hasetlik?? Benim egom falan yok tamam buyur kardeşim önüne gelen reçete yaz benim hiç itirazım yok. Ama başın belaya girerse gelipte ağlama ama olur mu??
People
17
4) vk (hekim)
26.06.2018 12:38:57
''uzman hemşire''
Mesajı yazan hemşire arkadaşın egosu tavan yapmamış hekimlerin yapmış.
People
24
5) mserdar (op.dr.)
26.06.2018 11:55:04
Tüm meslek hayatı boyunca sorumluluk alan hemşire görmedim,her zaman topu doktora atmışlardır,hemşirelere sorsunlar yüzde 99 u reçete yazmak istemeyecektir,iş reçete yazmakla biter mi,bunun sorumluluğu var,mahkemesi var,tazminatı var kim ister
People
19
6) drzen (uzman doktor)
26.06.2018 10:19:33
UZMAN HEMŞİRE kardeşim
1-hangi sinava girdin de uzman oldun???(TUS.YDUS????)
2- yeni mezun olunca ord.prof olarak mı mezun oldun????
3-doktorlarla ilgili karın ağrın ne????
tabiki her yeni mezun olan doktor, ebe hemşire işin acemisi olur yeni mezun olunca karın ve beyin ameliyatı yapıp mezun olmadık .Ben de bir CERRAH olarak yeni mezun olan hemşirelerle çalışmak istemiyorum herşeyi öğretiyorum sonra geri dönüp bana iş öğretmeye kalkıyorlar. ZATEN HERKES ASSINI ÜSSÜNÜ BİLİRSE TÜM SORUNLAR ÇÖZÜLÜR......
People
13
7) G.G (Uz.Dr)
26.06.2018 09:45:16
Uzman hemşire hanım bile reçete yazmakta bir şey yok dediğine göre daha diyecek bir şey kalmıyor. Reçete yazmayı yazı yazmak ve her hastayı ve hastalığı da aynı sanıyor demektir. Ayrıca kendine sefil demiş ama ben 34 yıldır çalıştığım hiçbir hemşire için öyle düşünmedim. Ben işimi yaptım , onlar işini yaptı, gereğinde daha iyi bildiğimiz konuda da birbirimize destek olduk.Sizin yardım ettiğiniz genç doktorlar gibi ben alamadım siz bakar mısınız dediğinde kan da aldık. Yani bunlar konuşulacak konular değil. Saygın hemşirelik mesleğine de zarar veriyorsunuz , lütfen önce işinize ve kendinize saygı duyun . İşini iyi yapan bir hemşirenin ya da aşka bir meslek gurubunun sefil görülmesi mümkün değildir.
Son olarak Hasan Fehmi Mühendis beyin Uzman Hemşire Hemşire hanımın hastası olmasını öneririm.
People
78
8) Uzman Hemşire (Hemşire)
26.06.2018 03:40:40
Güzel ülkemin egosu tavanda gezen doktorları sanırım bunu hazmedemezler. Tıp fakültelerinde sanırım ''üstün ırk olarak mezun olacaksınız'' diye öğrencilerin bilinç altlarına telkinde bulunuyorlar ki doktorların çoğu kendini gökten zembille indirildiği yanılgısıyla sarmaş dolaş yaşamlarını idame ettiriyorlar. Çok uzun yıllarını hemşirelik mesleğine vermiş, deyim yerindeyse doktorların ciğerini bilen doktorun gözünde sefil bir hemşireyim. Bu yetki olayına gelirsek asla istenecek yanı yok. Pratisyen hekim ilk acile başlar bomboş mezun edilen arkadaş vademecumu elinde hastayı ilkkez görüyormuş gibi ürkek masum görünür başta kıdemli hemşire yardım eder, hastaya ne yapılacak bilmez çünkü hangi ilacı yazacağına kadar söyler bazen. Asistan ilk sütur atmayı hemşireden öğrenir, ilk doğumda yardım eden mutlaka bir hemşire vardır. Ama zamanla palazlanan doktor hemşireden rica etme işini emretmeye geçirdiğinde ne hemşirenin öğrettikleri kalır geriye ne de yardım ettiği. Bide uzman doktor sayan kendini ama hastaya müdahaleden anlamayan hemşireden medet ummanlar var. Hastayı yanlış tanıyla yatıranlar, ben bu hastayı entübe edemem diyenler en acısı onlar yazık hastaya yakınlarıda müdahale edildi de Ex oldu sanıyorlar. Bilen hemşire varsa şanslı. Valla insan kendini yetiştirince kafasıda çalışıyorsa tek doktordan değil çalıştığı birimdeki tüm doktorlardan hangi hastaya hangi tedavi daha başarılı kararını çok kolaylıkla verebiliyor. Reçete yazmakta bişey yok yani zaten reçetelerin 3 te 1 i hastanın istedikleri ilaçlar, bir ağrı kesici bir soğuk algınlığı ilacı yaz doktor:)) Bide reçete yazarsak valla doktorda icap tutar hatta hastaneyede gelmesin direk maaş yatsın hesaba ohh valla. Yada devletin işine gelir üç kuruşa çalıştırdıkları ne iş olsa yaparım zihniyetinde yetiştirilen bir yığın hemşire. Doktorun işi,personelin işi, kendi işi. Maaş doktor maaşının 4 te birine. Valla istemezukkkkk, doktorlar iyi yapıyor onlar yapsın;))
People
15
9) Omer (Eczaci)
10.04.2018 02:31:08
İngiltere'de 5 yıldır eczaciyim ve aşılar üzerinde devamli bir eğitim aldim. Su anda reçete gerekmeden grip aşısından sarihumma aşısina, menejitden koleraya kadar tüm aşılari yapmaya yetkim var. Su anda da tamamen bağımsız recete yazma yetkisini almak için eğitim görüyorum. Bu egitimde her ilacı istedigin gibi yaz denilmiyor. Sadece yetki veriliyor ama uzman olduğun konularda reçete yazılması soyleniyor. Aksi takdirde ne tür sorumluluk altinda kendimizi bırakacağımiz belli. Ben eczacı olmaktan gayet memnunum ama hekimlerin kendilerini ilaçlar hakkinda herşeyi en iyi bilen olarak görmesi fazla. 5 yildir binlerce hekim hatasını düzelttim ve şu anda hekimler devamli olarak ilac hakkinda bilgi almak için beni ariyor. Iyi bir sağlık sistemi icin bütün saglik dallarindaki arkadaslarimizla beraber çalışmak gerekiyor. Hekimlerin daha önemli işleri alıp onlarla ilgilenmeleri ve diger saglik dalindakilerin de kendi uzmanliklarinda sağlık sistemini en iyi sartlara getirmek için kullanmalari gerekir. Su anda Norway'den bir profesör İngiltere'deki bu sistemi Norway'e tanitmak için İngiltere'de. Bu da bilginize.
People
20
10) Yavuz (Kbb uzmanı)
11.12.2017 23:42:05
Ülkede daha bakteri ile virusu ayıramayan okudukları okulu nasıl bitirdiği mechul lise biyolojisi sorularıyla dersi gecen tek bildiği oksurene burnu akana daya parasetamolu kafadındaki pratisyen hekimler dolu iken (aile hekimleri de aynı durumun laciverti) hemşirelere bu olayın tanınması bizim ülkemizde tam bir kaos olur. Allah için örnek verdiğiniz ülkelerin bi eğitim sistemine bakın bide bizimline... Tıp hekimi, diş hekimi ve veteriner hekimler dışında reçeteye lütfen kimse elini sürmesin
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
İLANLAR
İlan Tarihi Detay Kategori
ETKİNLİKLER
Tarih Etkinlik Kategori Yer
28/08-29/08 Çocuklarda Motilite Bozuklukları Sempozyumu ÇOCUK... İSTA
27/08-31/08 20. Ulusal Anatomi Kongresi ANATOMİ İSTA
05/09-08/09 6. DOD Dermatoloji Gündemi DERMATOLOJİ SAKA
12/09-13/09 SCAI Menata Mentor Course-SCAI 2019 KALP VE... İSTA
14/09-14/09 7. Multidisipliner Nöroendokrin Tümör Sempozyumu NÖROLOJİ ANKA
11/09-14/09 World Congress of Perinatal Medicine KADIN... İSTA
12/09-15/09 10. Ulusal Haseki Tıp Kongresi ve 9. Haseki Hemşirelik Sempozyumu HEMŞİRELİ... SAKA