Hemşirelere 'reçete yazma yetkisi' tartışması: ABD ve İngiltere'de durum nasıl?
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın hafta sonu yaptığı açıklamalardan sonra 'hemşirelere reçete yazma yetkisi' tartışılmaya başlandı. Peki ABD ve İngiltere'de durum ne?
Hemşirelere 'reçete yazma yetkisi' tartışması: ABD ve İngiltere'de durum nasıl?
13 Mart 2017 -

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hafta sonu özel bir hastanenin açılışında yaptığı konuşmada, hemşirelere 'reçete yazma' yetkisine yönelik açıklamalar yaptı. Erdoğan 'Ben diyorum ki hemşirelik liselerinden mezun olanların önünü bizim süratle açmamız lazım. İki yıllık meslek yüksek okullarının önünü süratle açmamız lazım. Onların önünü açtığımız andan itibaren dört yıllıklarda da şu anda diyelim ki Amerika'da dört yıllık hemşire aynı zamanda doktor yardımcısı olarak görev yapıyor. Reçete yazma salahiyeti var. Nerede? Hastanede. Bunu biz niye yapmıyoruz. Bunu biz de yapacağız' diye konuştu.


Cumhurbaşkanı Erdoğan: Hemşire aynı zamanda doktor yardımcısı olacak, reçete yazacak


Peki dünyada bu konuda durum nedir? Medimagazin İngiltere ve ABD'de yapılan uygulamayı araştırdı.

İngiltere’de Hemşireler Ne Zaman Reçete Yazmaya Başladı?

Medimagazin'in derlediği bilgilere göre, hemşirelerin reçete yazıp yazamayacağına dair tartışmalar ilk kez 1986 yılında Birleşik Krallık ajandasında yerini almıştı. Sağlık ve Sosyal Hizmetler Poliçesi kapsamında 2001 yılında kabul edilen özel bir kanunla kısıtlı bir şekilde hemşirelere reçete yazma hakkı tanındı. Hemşirelerin reçete yazabilmesi için, bir alanda deneyimleşmiş olması ve yeterli eğitime sahip olması gerekli kılındı. Böylece hemşireler; hafif yaralanmalar, ufak rahatsızlıklar, palyatif bakım gibi sınırlı bir şekilde formülize edilmiş durumlar dahilinde reçete yazabilmekteydi.

2005’te yeniden gündeme gelen tartışmalarda hemşireler tarafından reçete yazımının genişletilmesi söz konusu oldu. 10 Kasım 2005’te Birleşik Krallık Sağlık Sekreteri Patricia Hewitt, Birleşik Krallık Sağlık Departmanı’nın hekim olmayan sağlık hizmetleri profesyonellerinin ilaç yazım alanının genişletebileceğini duyurdu.  Hastaların güvenliğinin de dikkate alındığı süreçte, hemşireler için en az 3 yıl deneyim öngörüldü. Bunun yanında hemşirelerin bir alanda özelleşmiş olmaları, kalifiye olmaları ve kendi alanlarında tecrübe sahibi olmaları şartlar arasında sayıldı.

Şu anda, Birleşik Krallık’ta genişletilmiş bağımsız reçete yazabilmek için başvuruda bulunan hemşireler 38-40 günlük kursları uzman birinin denetim ve gözetiminde, yazılı sınavlar ve klinik uygulamalar üzerinde tamamlayarak yeterlilik belgesi alabiliyorlar. Sertifikaya sahip her hemşireye bir tanımlama numarası veriliyor ve hemşirelerin girmiş olduğu reçeteler reçete fiyatlandırma yetkilileri tarafından da takip edilip görülebilir hale getiriliyor. Hemşirelerin reçete yazabilir hale getirilmesiyle birlikte hemşireler hem tedaviye ulaşım sorunu çözümünde kendilerini geliştirerek önemli bir rol oynuyor, hem de sırada bekleyen hastalar daha fazla vakit kaybetmemiş oluyorlar.

Değişikliklerle birlikte, eski mezun hemşireler de reçetelendirmeye ilişkin kursları tamamlamaya cesaretlendiriliyorlar, eğitimlerini bir kez tamamladıktan sonra da bilgilerini güncellemeye teşvik ediliyorlar. Hemşireler astım, diyabet gibi k da reçete yazma hakkı kronik hastalıklarda da sahip oluyor. Bugün Birleşik Krallık’ta, bağımsız reçete yazabilen hemşireler, kendi yetki ve becerilerinin kapsamına giren; Diamorfin, Kokain ve Dipipanone haricindeki diğer kontrol altında reçetelendirmesi yapılan ilaçlar da dahil her ilacı yazabiliyor.

ABD'de durum nasıl?

Amerika'da yeni mesleğe girmiş hekim sayısı, emekli olacak hekim sayısına göre daha düşük sayıda. Yakın gelecekte hekim açığının daha da artacağı düşünülüyor. Amerika'da özel görevler için yetiştirilmiş (eğitim hemşiresi, reçete yetkili hemşire) hemşirelerin bu boşluğu dolduracak çalışan grubu olduğu ve olması gerektiği düşünülüyor.

Medimagazin'in araştırmalarına göre Amerika'da 48 eyalette reçete yetkisi verilmiş hemşireler bulunuyor, Ocak 2017'de Florida'nın da eklenmesi ile bu sayı 49'a çıktı. Yapılan çalışmalarda, hastaların reçete yetkisi verilmiş hemşirelerden en az hekimler kadar memnun oldukları, hatta daha az bekledikleri için memnuniyetlerinin daha da arttığı gösterilmiş. Yine hekim saatine göre hemşirelere ödenen ücret daha düşük olduğu için bu uygulama daha maaliyet etkin bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

Ancak bu uygulamalar hekimler arasında hoş karşılanmıyor, işlerinin ellerinden alınacağı korkusu uyandırıyor. Bir diğer yön de hemşireler tarafından korkuyla karşılanmakta, alınan sorumluluğun defansif tıbbın uygulandığı zamanımızda, hemşirelere göre fazla olduğu düşünülmekte.  

 

 

 

 

Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

People
3
1) Fatma (Arikan)
20.03.2017 10:09:33
Oldu olacak ameliyat ve tüm girişimsel işlemlerini de yapalım, doktorlar rahat etsin. Biz niye reçete yazıyoruz ya, taniyi koyan doktorsa doktor yazar reçeteyi. Reçete de, getirdiği yasal sorumluluğu da doktorun işidir.
People
8
2) Aile hekimi (Dr)
16.03.2017 16:48:56
Metin(muhendis)
Eğer aile hekiminiz çocuğunuz nezle olmus dedikten sonra ilaç yazip eve gonderseydi çocuğunuz evde havale gecirse veya bronşiolite ilerlese o zaman der miydiniz ya bu aile hekimi beni Kbb ye iyi ki yollamamis boşuna ugrasmamisim iyi oldu diye? Hayir bilakis aile hekimini sikayet edebileceğiniz tum mercilere haykirirdiniz acilabilecek tum davalari acardiniz. Hatta ya bu kıytırık pratisyen doktor, ben niye uzmanina gitmedim ki diye kendi kendinize soylenirdiniz. Herşeyden sikayet ediyorsunuz herseyden, doktorlar vatandas icin ne yapacagini şaşırdı artık. Ben aile hekimi olarak sizin belirttiginiz durumu her gun yaşıyorum.
People
10
3) canan (hemşire)
16.03.2017 16:29:44
Şu an itibari ile böyle bir karar çok büyük hatalar getirir. Hemşirelik eğitimi üniversitelerde bile standatını bozmuş durumda. Att, paramedik, yaşlı bakım teknisyenleri bile hemşire ünvanı ile çalıştırılmakta maalesef. Bir diğer handicap alanda uzmanlaşmanın çok zor olması. çünkü özellikle özel kurumlarda karma hasta servisleri çok fazla. Bizim gibi uzmanlığı olan hemşirelerde maalesef sistem içinde ezilmektedir.
People
16
4) Luna Aksoy (Uzman doktor)
16.03.2017 13:03:16
İlaç yazma yetkisi ve sorumluluğu sadece hekimlerde olmalı ama mutlaka hemşireler de tıp doktorları gibi uzmanlaşabilmeli. Yenidoğan hemşireliği, Dermatoloji hemşireliği gibi uzman yetişmiş hemşirelere çok ihtiyaç var ülkemizde... Uzman doktor gibi Uzman hemşire ünvanları da olmalı bence.
People
8
5) Tabip (Dr)
15.03.2017 19:30:37
Bilimsel yeterlilik ve yetkinlikle ilgili bir karar ve yetkinlik devrinde politikacıların söz hakkı olmamalı. Mesleki yetkinlikte politikacılar söz sahibi olacaksa o memleketin vay haline.

Siyasilerin mesleki yetkinlik konusunda söz hakkı olmaması lazım.
People
3
6) Ahmet (Vatandaş )
15.03.2017 18:48:58
Kırşehir tip fakultesi 1.sinif 60 öğrenci morfoloji binası bile yok bence hemşireler recete yazabilir kanun degisir ek madde konur nasil dis hekimlerine konduysa?
People
12
7) tabip (tabip)
15.03.2017 12:50:55
Hemşirenin farkı ne onu anlamadım. ATT, sağlık memuru, tıbbi sekreter, anestezi teknisyeni vb diğer tüm yardımcı sağlık personellerine de reçete yazma yetkisi versinler. Hastalar böylece hiç beklemezler, poliklinikten adımı atar atmaz reçeteleri verilir ellerine. Vatandaş memnunsa sorun yok, tıbbi etik, adalet hak getire.

Metin adlı mühendis arkadaş, gerekli eğitimi verirsek tüm yardımcı sağlık personellerine her türlü ameliyatı da yaptırabiliriz. Herşey eğitim değil. O eğitimi almaya hak kazandıracak yetkinliktir. O yetkinlik ise sadece tıp fakültesi eğitimi ile olur.
People
4
8) METİN (MÜHENDİS)
15.03.2017 12:27:28
Bu habere dr arkadaşlar baya içerlenmiş,alınmışlar.Sanki herkes dünyaya bilmiş olarak geliyor.Verirsen adam gibi eğitimini onlarda yazar ilaçları.Bunda alınacak ne var.Aile Hekimliğine çocuğumu götürdüm,hastaneye git dendi.işimi gücümü bırakıp gittim hastaneye.KBB uzmanı bunun için gelmenize gerek yoktu,ilacınızı aile hekimide yazabilirdi dedi.Bende demek ki dr arkadaş o seviyeye gelememiş hala,sonra hastaneler niye kalabalık diye dert yanıyoruz.
People
18
9) Burak Guler (Opdr)
15.03.2017 10:09:33
Hangi sorunun çözümüdür bu?
Ben daha henüz sorunu anlamadım!
Hekimin iş yükü azalacakmış, hastalar daha az bekleyeceklermiş! Bunun için mi reçete yazılmasına izin verecekler?
Kimlere, hangi ilaçlar yazılacak?
Roporlu ilaçları yazmaksa olay; raporun süresini uzat 6 aya1 seneye hasta 3 ayda bir gelmesin! Amaaa maksat 3 ayda bir hastanın kontrollerini yapmaksa hemşire mi muayene edip tetkiklerine bakacak?
Yoksa ben ilaç yazdırmaya geldim, bi antibiyotik, bi lansor yazdıracaktım diyenlerin reçetelerini mi yazacaklar?
Eğer hastanın istediği yazılacaksa yazmaya ne gerek var gitsin eczaneden kendi alsın sgk da ödesin. Sonuçta doktorun bile karşı koymakta zaman zaman zorlandığı bir konuda hemşireler hiç direnemez.
Eğer hastalığa göre yazılacaksa; reçete yazmak muayenenin, tahlil ve tetkiklerin sonucunda koyulan teşhise göre verilen bir SONUÇTUR. Hemşire yada başka sağlık çalışanının yeterli eğitimi almadan bu sonuca ulaşması düşünülemez! Yeterli eğitim ; tıp fakültesini bitirip doktor olmak demektir zaten.
People
32
10) recep ünverdi (sağlıkçı)
14.03.2017 17:17:14
Fikir güzel ancak geliştirilmeli. Doğrudan eczacılara reçete yazma yetkisi verelim. Eğitimleri daha ileri, çok daha yaygınlar halkla iç içeler. Böylece sağlık kuruluşlarına yatırım yapmaktan, hastane, sağlık ocağı açmaktan kurtuluruz. Hemşire ve doktor çalıştırmaktan da kurtulduğumuz cabası.
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
İLANLAR
İlan TarihiDetayKategori