YAZARLAR

Tüm Yazarlar

Stewardship?Dr. Mehmet DEMİR
Dr. Mehmet DEMİR

04.12.2006, Pazartesi

Tüm Yazıları
Stewardship, İngilizce bir kelime. Tabiî ki Türkçe bir karşılığı var. www.seslisozluk.com’da “idare, kahyalık, yönetim; vekilharçlık” olarak karşımıza çıkıyor. Kelimenin kökenleri epey eskilere dayanıyor. Vekilharçlık olarak da Cumhuriyetin ilk döneminde protokolde kullanılmış eski bir kelime. Yetkili kişi yerinde yokken o mevkiye bakan kişiye denirmiş. Vekilharç kelimesini yüzüklerin efendisi filmlerini izlerken sıkça duymuşunuzdur. Yüzüklerin efendisinin yazarı JRR Tolkien, serinin üçüncü kitabı olan “Kralın Dönüşü”nde ana simgesel kavram olarak steward’ı kullanmış. Kitapta Gondor şehrinin steward’ı Denethor ve oğullarından bahsetmekte. Gerçek kral gelinceye kadar sorumlu bir şekilde krallığı yöneten kişi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu kelimeyi ve kavramı bundan sonra sıkça duymaya başlayacağız. Dünya Sağlık Örgütü’nün her yıl hazırladığı yıllık raporlardan 2000 yılı raporunun konusu “Sağlık Sistemleri: Performansı Arttırma” idi. Bu raporda, hükümetlerin ulusal kaynakların steward’ı olmak zorunda oldukları ve toplumun yararı ile kaynakların korunması için bunun bir zorunluluk olduğu vurgulanırken, sağlıkta stewardship’in genel olarak hükümetin iyi yönetiminin önemli bir parçası olduğu ifade edilmektedir. Aynı raporda sağlık alanının steward’ı her ülkenin Sağlık Bakanlığı olarak görülmektedir.

Sağlık sistemimizde meydana gelen değişiklikler ve bundan sonraki gelişmeleri anlamak açısından bu kavram önem kazanacaktır. Son yıllarda sağlık sistemimizde büyük bir sadeleşme yaşanmaktadır. Son olarak sağlık hizmetlerinin finansmanı açısından dağınık bir yapıda olan kurumlar birleştirilmiş ve Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Bundan sonrası için ise Sağlık Bakanlığı’nın yeni rolünün tanımlanması açısından “stewardship” kavramı üzerine yoğunlaşmamız gerekecektir. Bu kavramı yukarıdaki kelimelerle ifade etmek kısıtlayıcı olmaktadır. Bir kavram olarak kapsayıcılığı ise kelime anlamlarının çok ötesine gitmektedir. Dünya Sağlık Örgütü kaynaklarında kavram bir ölçüde “politika yapıcı - denetleyici - düzenleyici” bir yapıyı ifade etmektedir. Ancak stewardship düzenlemeden daha geniş bir kavramdır. Bir kişinin yönetimine bırakılan bir şeyin dikkatli ve sorumlu idaresi olarak tarif edilebilir. Sağlık sektörü içinde etkili olan, toplum sağlığını etkileyebilecek tüm politikalar ve hareketleri içerir.

Stratejik politika, yönlendirme, iyi düzenlemeler oluşturma ve bunları uygulamak için araçlar geliştirmeyi garanti altına alma kabiliyetine ve güvenilirlik ve şeffaflığı temin etme adına sağlık sistemi performansı hakkındaki gerekli bilgiyi temine işaret eder. Stewardship, sağlık sisteminin ana hedeflerine ulaşmak için koordinasyon sağlarken, birbiri ile rekabet içindeki birçok unsuru denge halinde tutmayı, toplumsal ilgileri gözden kaçırmadan net politik öncelikler belirlemeyi ifade eder. Ayrıca fiyatlar, teminat paketi ve hasta katılım payları, sağlık hizmet sunucularının eğitimi, lisanslama ve akreditasyon vasıtasıyla mesleki uygulamalar v.b hakkında şeffaflık ve güvenilirlik ortamı içinde, performans değerlendirmesi ve bilgi temini vasıtası ile katılımcı aktörlerin davranışlarını etkilemeyi ve düzenlemeyi kapsayan bir kavramdır. Önümüzdeki süreç Sağlık Bakanlığı’nın yeniden yapılandırılması ve Bakanlığın yeni rollerinin belirlenme süreci olacaktır. Bakanlık, olabildiğince hızlı bir şekilde hizmet sunuculuktan ve “personel bakanlığından” arınarak steward olmalıdır. Gelecekte, sağlık sisteminin gideceği yönün belirlemesi ve vatandaşlarımız da dahil sağlık alanındaki tüm bu aktörlerin arasındaki dengenin sağlanması için güçlü mevzuat desteği almış ve yetişmiş insan gücüne sahip “steward” bir Sağlık Bakanlığı’na ihtiyacımız olacaktır.
Yorum yazmak için tıklayınız

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.

Bu konuya yorum yazılmamıştır.
Yazarlar
SON HABERLER
#MedimagazinHİT (HAFTALIK)
#MedimagazinHİT (AYLIK)
ETKİNLİKLER
TarihEtkinlikKategoriYer